౪. రథవినీతసుత్తం
౨౫౨. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. అథ ఖో సమ్బహులా జాతిభూమకా భిక్ఖూ జాతిభూమియం వస్సంవుట్ఠా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నే ఖో తే భిక్ఖూ భగవా ఏతదవోచ –
‘‘కో ను ఖో, భిక్ఖవే, జాతిభూమియం జాతిభూమకానం భిక్ఖూనం సబ్రహ్మచారీనం ఏవం సమ్భావితో – ‘అత్తనా చ అప్పిచ్ఛో అప్పిచ్ఛకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ సన్తుట్ఠో సన్తుట్ఠికథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ పవివిత్తో పవివేకకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ అసంసట్ఠో అసంసగ్గకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ ఆరద్ధవీరియో వీరియారమ్భకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ సీలసమ్పన్నో సీలసమ్పదాకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ సమాధిసమ్పన్నో సమాధిసమ్పదాకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ పఞ్ఞాసమ్పన్నో పఞ్ఞాసమ్పదాకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ విముత్తిసమ్పన్నో విముత్తిసమ్పదాకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ విముత్తిఞాణదస్సనసమ్పన్నో విముత్తిఞాణదస్సనసమ్పదాకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, ఓవాదకో విఞ్ఞాపకో సన్దస్సకో సమాదపకో సముత్తేజకో సమ్పహంసకో సబ్రహ్మచారీన’’’న్తి? ‘‘పుణ్ణో నామ, భన్తే, ఆయస్మా మన్తాణిపుత్తో జాతిభూమియం జాతిభూమకానం భిక్ఖూనం సబ్రహ్మచారీనం ఏవం సమ్భావితో – ‘అత్తనా చ అప్పిచ్ఛో అప్పిచ్ఛకథఞ్చ భిక్ఖూనం కత్తా, అత్తనా చ సన్తుట్ఠో…పే… ఓవాదకో విఞ్ఞాపకో సన్దస్సకో సమాదపకో సముత్తేజకో సమ్పహంసకో సబ్రహ్మచారీన’’’న్తి.
౨౫౩. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవతో అవిదూరే నిసిన్నో హోతి. అథ ఖో ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స ఏతదహోసి – ‘‘లాభా ఆయస్మతో పుణ్ణస్స మన్తాణిపుత్తస్స, సులద్ధలాభా ఆయస్మతో పుణ్ణస్స మన్తాణిపుత్తస్స, యస్స విఞ్ఞూ సబ్రహ్మచారీ సత్థు సమ్ముఖా అనుమస్స అనుమస్స వణ్ణం భాసన్తి, తఞ్చ సత్థా అబ్భనుమోదతి. అప్పేవ నామ మయమ్పి కదాచి కరహచి ఆయస్మతా పుణ్ణేన మన్తాణిపుత్తేన సద్ధిం సమాగచ్ఛేయ్యామ [సమాగమం గచ్ఛేయ్య (క.)], అప్పేవ నామ సియా కోచిదేవ కథాసల్లాపో’’తి.
౨౫౪. అథ ఖో భగవా రాజగహే యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన సావత్థి తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన సావత్థి తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అస్సోసి ఖో ఆయస్మా పుణ్ణో మన్తాణిపుత్తో – ‘‘భగవా కిర సావత్థిం అనుప్పత్తో; సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే’’తి.
౨౫౫. అథ ఖో ఆయస్మా పుణ్ణో మన్తాణిపుత్తో సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన సావత్థి తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన సావత్థి జేతవనం అనాథపిణ్డికస్స ఆరామో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం భగవా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో ఆయస్మా పుణ్ణో మన్తాణిపుత్తో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా యేన అన్ధవనం తేనుపసఙ్కమి దివావిహారాయ.
౨౫౬. అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘యస్స ఖో త్వం, ఆవుసో సారిపుత్త, పుణ్ణస్స నామ భిక్ఖునో మన్తాణిపుత్తస్స అభిణ్హం కిత్తయమానో అహోసి, సో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా యేన అన్ధవనం తేన పక్కన్తో దివావిహారాయా’’తి.
అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో తరమానరూపో నిసీదనం ఆదాయ ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధి సీసానులోకీ. అథ ఖో ఆయస్మా పుణ్ణో మన్తాణిపుత్తో అన్ధవనం అజ్ఝోగాహేత్వా అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే దివావిహారం నిసీది. ఆయస్మాపి ఖో సారిపుత్తో అన్ధవనం అజ్ఝోగాహేత్వా అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే దివావిహారం నిసీది.
అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనాయస్మా పుణ్ణో మన్తాణిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా పుణ్ణేన మన్తాణిపుత్తేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం ఏతదవోచ –
౨౫౭. ‘‘భగవతి నో, ఆవుసో, బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘ఏవమావుసో’’తి.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, సీలవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో, చిత్తవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, దిట్ఠివిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో, కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో, పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, ఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, సీలవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం, ఆవుసో’తి వదేసి. ‘కిం పనావుసో, చిత్తవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం, ఆవుసో’తి వదేసి. ‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, దిట్ఠివిసుద్ధత్థం…పే… కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధత్థం…పే… మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థం…పే… పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థం…పే… కిం ను ఖో, ఆవుసో, ఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థం భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం ఆవుసో’తి వదేసి. కిమత్థం చరహావుసో, భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి? ‘‘అనుపాదాపరినిబ్బానత్థం ఖో, ఆవుసో, భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, సీలవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో, చిత్తవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, దిట్ఠివిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో, పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, ఞాణదస్సనవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘కిం పనావుసో, అఞ్ఞత్ర ఇమేహి ధమ్మేహి అనుపాదాపరినిబ్బాన’’న్తి?
‘‘నో హిదం, ఆవుసో’’.
‘‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, సీలవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’న్తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం, ఆవుసో’తి వదేసి. ‘కిం పనావుసో, చిత్తవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’న్తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం, ఆవుసో’తి వదేసి. ‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, దిట్ఠివిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’న్తి…పే… కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధి… మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధి… పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధి… ‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, ఞాణదస్సనవిసుద్ధి అనుపాదాపరినిబ్బాన’న్తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం, ఆవుసో’తి వదేసి. ‘కిం పనావుసో, అఞ్ఞత్ర ఇమేహి ధమ్మేహి అనుపాదాపరినిబ్బాన’న్తి ఇతి పుట్ఠో సమానో ‘నో హిదం, ఆవుసో’తి వదేసి. యథాకథం పనావుసో, ఇమస్స భాసితస్స అత్థో దట్ఠబ్బో’’తి?
౨౫౮. ‘‘సీలవిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య [పఞ్ఞాపేస్స (సీ. స్యా.) ఏవమఞ్ఞత్థపి]. చిత్తవిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య. దిట్ఠివిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య. కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య. మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య. పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య. ఞాణదస్సనవిసుద్ధిం చే, ఆవుసో, భగవా అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య, సఉపాదానంయేవ సమానం అనుపాదాపరినిబ్బానం పఞ్ఞపేయ్య. అఞ్ఞత్ర చే, ఆవుసో, ఇమేహి ధమ్మేహి అనుపాదాపరినిబ్బానం అభవిస్స, పుథుజ్జనో పరినిబ్బాయేయ్య. పుథుజ్జనో హి, ఆవుసో, అఞ్ఞత్ర ఇమేహి ధమ్మేహి. తేన హావుసో, ఉపమం తే కరిస్సామి; ఉపమాయపిధేకచ్చే విఞ్ఞూ పురిసా భాసితస్స అత్థం ఆజానన్తి.
౨౫౯. ‘‘సేయ్యథాపి, ఆవుసో, రఞ్ఞో పసేనదిస్స కోసలస్స సావత్థియం పటివసన్తస్స సాకేతే కిఞ్చిదేవ అచ్చాయికం కరణీయం ఉప్పజ్జేయ్య. తస్స అన్తరా చ సావత్థిం అన్తరా చ సాకేతం సత్త రథవినీతాని ఉపట్ఠపేయ్యుం. అథ ఖో, ఆవుసో, రాజా పసేనది కోసలో సావత్థియా నిక్ఖమిత్వా అన్తేపురద్వారా పఠమం రథవినీతం అభిరుహేయ్య, పఠమేన రథవినీతేన దుతియం రథవినీతం పాపుణేయ్య, పఠమం రథవినీతం విస్సజ్జేయ్య దుతియం రథవినీతం అభిరుహేయ్య. దుతియేన రథవినీతేన తతియం రథవినీతం పాపుణేయ్య, దుతియం రథవినీతం విస్సజ్జేయ్య, తతియం రథవినీతం అభిరుహేయ్య. తతియేన రథవినీతేన చతుత్థం రథవినీతం పాపుణేయ్య, తతియం రథవినీతం విస్సజ్జేయ్య, చతుత్థం రథవినీతం అభిరుహేయ్య. చతుత్థేన రథవినీతేన పఞ్చమం రథవినీతం పాపుణేయ్య, చతుత్థం రథవినీతం విస్సజ్జేయ్య, పఞ్చమం రథవినీతం అభిరుహేయ్య. పఞ్చమేన రథవినీతేన ఛట్ఠం రథవినీతం పాపుణేయ్య, పఞ్చమం రథవినీతం విస్సజ్జేయ్య, ఛట్ఠం రథవినీతం అభిరుహేయ్య. ఛట్ఠేన రథవినీతేన సత్తమం రథవినీతం పాపుణేయ్య, ఛట్ఠం రథవినీతం విస్సజ్జేయ్య, సత్తమం రథవినీతం అభిరుహేయ్య. సత్తమేన రథవినీతేన సాకేతం అనుపాపుణేయ్య అన్తేపురద్వారం. తమేనం అన్తేపురద్వారగతం సమానం మిత్తామచ్చా ఞాతిసాలోహితా ఏవం పుచ్ఛేయ్యుం – ‘ఇమినా త్వం, మహారాజ, రథవినీతేన సావత్థియా సాకేతం అనుప్పత్తో అన్తేపురద్వార’న్తి? కథం బ్యాకరమానో ను ఖో, ఆవుసో, రాజా పసేనది కోసలో సమ్మా బ్యాకరమానో బ్యాకరేయ్యా’’తి?
‘‘ఏవం బ్యాకరమానో ఖో, ఆవుసో, రాజా పసేనది కోసలో సమ్మా బ్యాకరమానో బ్యాకరేయ్య – ‘ఇధ మే సావత్థియం పటివసన్తస్స సాకేతే కిఞ్చిదేవ అచ్చాయికం కరణీయం ఉప్పజ్జి [ఉప్పజ్జతి (క.)]. తస్స మే అన్తరా చ సావత్థిం అన్తరా చ సాకేతం సత్త రథవినీతాని ఉపట్ఠపేసుం. అథ ఖ్వాహం సావత్థియా నిక్ఖమిత్వా అన్తేపురద్వారా పఠమం రథవినీతం అభిరుహిం. పఠమేన రథవినీతేన దుతియం రథవినీతం పాపుణిం, పఠమం రథవినీతం విస్సజ్జిం దుతియం రథవినీతం అభిరుహిం. దుతియేన రథవినీతేన తతియం రథవినీతం పాపుణిం, దుతియం రథవినీతం విస్సజ్జిం, తతియం రథవినీతం అభిరుహిం. తతియేన రథవినీతేన చతుత్థం రథవినీతం పాపుణిం, తతియం రథవినీతం విస్సజ్జిం, చతుత్థం రథవినీతం అభిరుహిం. చతుత్థేన రథవినీతేన పఞ్చమం రథవినీతం పాపుణిం, చతుత్థం రథవినీతం విస్సజ్జిం, పఞ్చమం రథవినీతం అభిరుహిం. పఞ్చమేన రథవినీతేన ఛట్ఠం రథవినీతం పాపుణిం, పఞ్చమం రథవినీతం విస్సజ్జిం, ఛట్ఠం రథవినీతం అభిరుహిం. ఛట్ఠేన రథవినీతేన సత్తమం రథవినీతం పాపుణిం, ఛట్ఠం రథవినీతం విస్సజ్జిం, సత్తమం రథవినీతం అభిరుహిం. సత్తమేన రథవినీతేన సాకేతం అనుప్పత్తో అన్తేపురద్వార’న్తి. ఏవం బ్యాకరమానో ఖో, ఆవుసో, రాజా పసేనది కోసలో సమ్మా బ్యాకరమానో బ్యాకరేయ్యా’’తి.
‘‘ఏవమేవ ఖో, ఆవుసో, సీలవిసుద్ధి యావదేవ చిత్తవిసుద్ధత్థా, చిత్తవిసుద్ధి యావదేవ దిట్ఠివిసుద్ధత్థా, దిట్ఠివిసుద్ధి యావదేవ కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధత్థా, కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధి యావదేవ మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థా, మగ్గామగ్గఞాణదస్సనవిసుద్ధి యావదేవ పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థా, పటిపదాఞాణదస్సనవిసుద్ధి యావదేవ ఞాణదస్సనవిసుద్ధత్థా, ఞాణదస్సనవిసుద్ధి యావదేవ అనుపాదాపరినిబ్బానత్థా. అనుపాదాపరినిబ్బానత్థం ఖో, ఆవుసో, భగవతి బ్రహ్మచరియం వుస్సతీ’’తి.
౨౬౦. ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా సారిపుత్తో ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘కోనామో ఆయస్మా, కథఞ్చ పనాయస్మన్తం సబ్రహ్మచారీ జానన్తీ’’తి? ‘‘పుణ్ణోతి ఖో మే, ఆవుసో, నామం; మన్తాణిపుత్తోతి చ పన మం సబ్రహ్మచారీ జానన్తీ’’తి. ‘‘అచ్ఛరియం, ఆవుసో, అబ్భుతం, ఆవుసో! యథా తం సుతవతా సావకేన సమ్మదేవ సత్థుసాసనం ఆజానన్తేన, ఏవమేవ ఆయస్మతా పుణ్ణేన మన్తాణిపుత్తేన గమ్భీరా గమ్భీరపఞ్హా అనుమస్స అనుమస్స బ్యాకతా. లాభా సబ్రహ్మచారీనం, సులద్ధలాభా సబ్రహ్మచారీనం, యే ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం లభన్తి దస్సనాయ, లభన్తి పయిరూపాసనాయ. చేలణ్డుకేన [చేలణ్డకేన (క.), చేలణ్డుపేకేన (?)] చేపి సబ్రహ్మచారీ ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం ముద్ధనా పరిహరన్తా లభేయ్యుం దస్సనాయ, లభేయ్యుం పయిరూపాసనాయ, తేసమ్పి లాభా తేసమ్పి సులద్ధం, అమ్హాకమ్పి లాభా అమ్హాకమ్పి సులద్ధం, యే మయం ఆయస్మన్తం పుణ్ణం మన్తాణిపుత్తం లభామ దస్సనాయ, లభామ పయిరూపాసనాయా’’తి.
ఏవం వుత్తే, ఆయస్మా పుణ్ణో మన్తాణిపుత్తో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘కో నామో ఆయస్మా, కథఞ్చ పనాయస్మన్తం సబ్రహ్మచారీ జానన్తీ’’తి? ‘‘ఉపతిస్సోతి ఖో మే, ఆవుసో, నామం; సారిపుత్తోతి చ పన మం సబ్రహ్మచారీ జానన్తీ’’తి. ‘‘సత్థుకప్పేన వత కిర, భో [ఖో (క.)], సావకేన సద్ధిం మన్తయమానా న జానిమ్హ – ‘ఆయస్మా సారిపుత్తో’తి. సచే హి మయం జానేయ్యామ ‘ఆయస్మా సారిపుత్తో’తి, ఏత్తకమ్పి నో నప్పటిభాసేయ్య [నప్పటిభేయ్య (?)]. అచ్ఛరియం, ఆవుసో, అబ్భుతం, ఆవుసో! యథా తం సుతవతా సావకేన సమ్మదేవ సత్థుసాసనం ఆజానన్తేన, ఏవమేవ ఆయస్మతా సారిపుత్తేన గమ్భీరా గమ్భీరపఞ్హా అనుమస్స అనుమస్స పుచ్ఛితా. లాభా సబ్రహ్మచారీనం సులద్ధలాభా సబ్రహ్మచారీనం, యే ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం లభన్తి దస్సనాయ, లభన్తి పయిరూపాసనాయ. చేలణ్డుకేన చేపి సబ్రహ్మచారీ ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ముద్ధనా పరిహరన్తా లభేయ్యుం దస్సనాయ, లభేయ్యుం పయిరూపాసనాయ, తేసమ్పి లాభా తేసమ్పి సులద్ధం, అమ్హాకమ్పి లాభా అమ్హాకమ్పి సులద్ధం, యే మయం ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం లభామ దస్సనాయ, లభామ పయిరూపాసనాయా’’తి.
ఇతిహ తే ఉభోపి మహానాగా అఞ్ఞమఞ్ఞస్స సుభాసితం సమనుమోదింసూతి.
రథవినీతసుత్తం నిట్ఠితం చతుత్థం.