౩. ధమ్మదాయాదసుత్తం

౨౯. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ధమ్మదాయాదా మే, భిక్ఖవే, భవథ, మా ఆమిసదాయాదా. అత్థి మే తుమ్హేసు అనుకమ్పా – ‘కిన్తి మే సావకా ధమ్మదాయాదా భవేయ్యుం, నో ఆమిసదాయాదా’తి. తుమ్హే చ మే, భిక్ఖవే, ఆమిసదాయాదా భవేయ్యాథ నో ధమ్మదాయాదా, తుమ్హేపి తేన ఆదియా [ఆదిస్సా (సీ. స్యా. పీ.)] భవేయ్యాథ – ‘ఆమిసదాయాదా సత్థుసావకా విహరన్తి, నో ధమ్మదాయాదా’తి; అహమ్పి తేన ఆదియో భవేయ్యం – ‘ఆమిసదాయాదా సత్థుసావకా విహరన్తి, నో ధమ్మదాయాదా’తి. తుమ్హే చ మే, భిక్ఖవే, ధమ్మదాయాదా భవేయ్యాథ, నో ఆమిసదాయాదా, తుమ్హేపి తేన న ఆదియా భవేయ్యాథ – ‘ధమ్మదాయాదా సత్థుసావకా విహరన్తి, నో ఆమిసదాయాదా’తి; అహమ్పి తేన న ఆదియో భవేయ్యం – ‘ధమ్మదాయాదా సత్థుసావకా విహరన్తి, నో ఆమిసదాయాదా’తి. తస్మాతిహ మే, భిక్ఖవే, ధమ్మదాయాదా భవథ, మా ఆమిసదాయాదా. అత్థి మే తుమ్హేసు అనుకమ్పా – ‘కిన్తి మే సావకా ధమ్మదాయాదా భవేయ్యుం, నో ఆమిసదాయాదా’తి.

౩౦. ‘‘ఇధాహం, భిక్ఖవే, భుత్తావీ అస్సం పవారితో పరిపుణ్ణో పరియోసితో సుహితో యావదత్థో; సియా చ మే పిణ్డపాతో అతిరేకధమ్మో ఛడ్డనీయధమ్మో [ఛడ్డియధమ్మో (సీ. స్యా. పీ.)]. అథ ద్వే భిక్ఖూ ఆగచ్ఛేయ్యుం జిఘచ్ఛాదుబ్బల్య- [జిఘచ్ఛాదుబ్బల్ల (సీ. పీ.)] పరేతా. త్యాహం ఏవం వదేయ్యం – ‘అహం ఖోమ్హి, భిక్ఖవే, భుత్తావీ పవారితో పరిపుణ్ణో పరియోసితో సుహితో యావదత్థో; అత్థి చ మే అయం పిణ్డపాతో అతిరేకధమ్మో ఛడ్డనీయధమ్మో. సచే ఆకఙ్ఖథ, భుఞ్జథ, నో చే తుమ్హే భుఞ్జిస్సథ [సచే తుమ్హే న భుఞ్జిస్సథ (సీ. స్యా. పీ.)], ఇదానాహం అప్పహరితే వా ఛడ్డేస్సామి, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేస్సామీ’తి. తత్రేకస్స భిక్ఖునో ఏవమస్స – ‘భగవా ఖో భుత్తావీ పవారితో పరిపుణ్ణో పరియోసితో సుహితో యావదత్థో; అత్థి చాయం భగవతో పిణ్డపాతో అతిరేకధమ్మో ఛడ్డనీయధమ్మో. సచే మయం న భుఞ్జిస్సామ, ఇదాని భగవా అప్పహరితే వా ఛడ్డేస్సతి, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేస్సతి’. వుత్తం ఖో పనేతం భగవతా – ‘ధమ్మదాయాదా మే, భిక్ఖవే, భవథ, మా ఆమిసదాయాదా’తి. ఆమిసఞ్ఞతరం ఖో పనేతం, యదిదం పిణ్డపాతో. యంనూనాహం ఇమం పిణ్డపాతం అభుఞ్జిత్వా ఇమినావ జిఘచ్ఛాదుబ్బల్యేన ఏవం ఇమం రత్తిన్దివం [రత్తిదివం (క.)] వీతినామేయ్య’’న్తి. సో తం పిణ్డపాతం అభుఞ్జిత్వా తేనేవ జిఘచ్ఛాదుబ్బల్యేన ఏవం తం రత్తిన్దివం వీతినామేయ్య. అథ దుతియస్స భిక్ఖునో ఏవమస్స – ‘భగవా ఖో భుత్తావీ పవారితో పరిపుణ్ణో పరియోసితో సుహితో యావదత్థో; అత్థి చాయం భగవతో పిణ్డపాతో అతిరేకధమ్మో ఛడ్డనీయధమ్మో. సచే మయం న భుఞ్జిస్సామ, ఇదాని భగవా అప్పహరితే వా ఛడ్డేస్సతి, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేస్సతి. యంనూనాహం ఇమం పిణ్డపాతం భుఞ్జిత్వా జిఘచ్ఛాదుబ్బల్యం పటివినోదేత్వా [పటివినేత్వా (సీ. స్యా. పీ.)] ఏవం ఇమం రత్తిన్దివం వీతినామేయ్య’న్తి. సో తం పిణ్డపాతం భుఞ్జిత్వా జిఘచ్ఛాదుబ్బల్యం పటివినోదేత్వా ఏవం తం రత్తిన్దివం వీతినామేయ్య. కిఞ్చాపి సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తం పిణ్డపాతం భుఞ్జిత్వా జిఘచ్ఛాదుబ్బల్యం పటివినోదేత్వా ఏవం తం రత్తిన్దివం వీతినామేయ్య, అథ ఖో అసుయేవ మే పురిమో భిక్ఖు పుజ్జతరో చ పాసంసతరో చ. తం కిస్స హేతు? తఞ్హి తస్స, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో దీఘరత్తం అప్పిచ్ఛతాయ సన్తుట్ఠియా సల్లేఖాయ సుభరతాయ వీరియారమ్భాయ సంవత్తిస్సతి. తస్మాతిహ మే, భిక్ఖవే, ధమ్మదాయాదా భవథ, మా ఆమిసదాయాదా. అత్థి మే తుమ్హేసు అనుకమ్పా – ‘కిన్తి మే సావకా ధమ్మదాయాదా భవేయ్యుం, నో ఆమిసదాయాదా’’’తి.

ఇదమవోచ భగవా. ఇదం వత్వాన [వత్వా (సీ. పీ.) ఏవమీదిసేసు ఠానేసు] సుగతో ఉట్ఠాయాసనా విహారం పావిసి.

౩౧. తత్ర ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో అచిరపక్కన్తస్స భగవతో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఆవుసో భిక్ఖవే’’తి. ‘‘ఆవుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స పచ్చస్సోసుం. ఆయస్మా సారిపుత్తో ఏతదవోచ –

‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకం నానుసిక్ఖన్తి, కిత్తావతా చ పన సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకమనుసిక్ఖన్తీ’’తి? ‘‘దూరతోపి ఖో మయం, ఆవుసో, ఆగచ్ఛామ ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స సన్తికే ఏతస్స భాసితస్స అత్థమఞ్ఞాతుం. సాధు వతాయస్మన్తంయేవ సారిపుత్తం పటిభాతు ఏతస్స భాసితస్స అత్థో; ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స సుత్వా భిక్ఖూ ధారేస్సన్తీ’’తి. ‘‘తేన హావుసో, సుణాథ, సాధుకం మనసి కరోథ, భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవమావుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స పచ్చస్సోసుం. ఆయస్మా సారిపుత్తో ఏతదవోచ –

‘‘కిత్తావతా ను ఖో, ఆవుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకం నానుసిక్ఖన్తి? ఇధావుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకం నానుసిక్ఖన్తి, యేసఞ్చ ధమ్మానం సత్థా పహానమాహ, తే చ ధమ్మే నప్పజహన్తి, బాహులికా [బాహుల్లికా (స్యా.)] చ హోన్తి, సాథలికా, ఓక్కమనే పుబ్బఙ్గమా, పవివేకే నిక్ఖిత్తధురా. తత్రావుసో, థేరా భిక్ఖూ తీహి ఠానేహి గారయ్హా భవన్తి. ‘సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకం నానుసిక్ఖన్తీ’తి – ఇమినా పఠమేన ఠానేన థేరా భిక్ఖూ గారయ్హా భవన్తి. ‘యేసఞ్చ ధమ్మానం సత్థా పహానమాహ తే చ ధమ్మే నప్పజహన్తీ’తి – ఇమినా దుతియేన ఠానేన థేరా భిక్ఖూ గారయ్హా భవన్తి. ‘బాహులికా చ, సాథలికా, ఓక్కమనే పుబ్బఙ్గమా, పవివేకే నిక్ఖిత్తధురా’తి – ఇమినా తతియేన ఠానేన థేరా భిక్ఖూ గారయ్హా భవన్తి. థేరా, ఆవుసో, భిక్ఖూ ఇమేహి తీహి ఠానేహి గారయ్హా భవన్తి. తత్రావుసో, మజ్ఝిమా భిక్ఖూ…పే… నవా భిక్ఖూ తీహి ఠానేహి గారయ్హా భవన్తి. ‘సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకం నానుసిక్ఖన్తీ’తి – ఇమినా పఠమేన ఠానేన నవా భిక్ఖూ గారయ్హా భవన్తి. ‘యేసఞ్చ ధమ్మానం సత్థా పహానమాహ తే చ ధమ్మే నప్పజహన్తీ’తి – ఇమినా దుతియేన ఠానేన నవా భిక్ఖూ గారయ్హా భవన్తి. ‘బాహులికా చ హోన్తి, సాథలికా, ఓక్కమనే పుబ్బఙ్గమా, పవివేకే నిక్ఖిత్తధురా’తి – ఇమినా తతియేన ఠానేన నవా భిక్ఖూ గారయ్హా భవన్తి. నవా, ఆవుసో, భిక్ఖూ ఇమేహి తీహి ఠానేహి గారయ్హా భవన్తి. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకం నానుసిక్ఖన్తి.

౩౨. ‘‘కిత్తావతా చ, పనావుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకమనుసిక్ఖన్తి? ఇధావుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకమనుసిక్ఖన్తి – యేసఞ్చ ధమ్మానం సత్థా పహానమాహ తే చ ధమ్మే పజహన్తి; న చ బాహులికా హోన్తి, న సాథలికా ఓక్కమనే నిక్ఖిత్తధురా పవివేకే పుబ్బఙ్గమా. తత్రావుసో, థేరా భిక్ఖూ తీహి ఠానేహి పాసంసా భవన్తి. ‘సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకమనుసిక్ఖన్తీ’తి – ఇమినా పఠమేన ఠానేన థేరా భిక్ఖూ పాసంసా భవన్తి. ‘యేసఞ్చ ధమ్మానం సత్థా పహానమాహ తే చ ధమ్మే పజహన్తీ’తి – ఇమినా దుతియేన ఠానేన థేరా భిక్ఖూ పాసంసా భవన్తి. ‘న చ బాహులికా, న సాథలికా ఓక్కమనే నిక్ఖిత్తధురా పవివేకే పుబ్బఙ్గమా’తి – ఇమినా తతియేన ఠానేన థేరా భిక్ఖూ పాసంసా భవన్తి. థేరా, ఆవుసో, భిక్ఖూ ఇమేహి తీహి ఠానేహి పాసంసా భవన్తి. తత్రావుసో, మజ్ఝిమా భిక్ఖూ…పే… నవా భిక్ఖూ తీహి ఠానేహి పాసంసా భవన్తి. ‘సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకమనుసిక్ఖన్తీ’తి – ఇమినా పఠమేన ఠానేన నవా భిక్ఖూ పాసంసా భవన్తి. ‘యేసఞ్చ ధమ్మానం సత్థా పహానమాహ తే చ ధమ్మే పజహన్తీ’తి – ఇమినా దుతియేన ఠానేన నవా భిక్ఖూ పాసంసా భవన్తి. ‘న చ బాహులికా, న సాథలికా ఓక్కమనే నిక్ఖిత్తధురా పవివేకే పుబ్బఙ్గమా’తి – ఇమినా తతియేన ఠానేన నవా భిక్ఖూ పాసంసా భవన్తి. నవా, ఆవుసో, భిక్ఖూ ఇమేహి తీహి ఠానేహి పాసంసా భవన్తి. ఏత్తావతా ఖో, ఆవుసో, సత్థు పవివిత్తస్స విహరతో సావకా వివేకమనుసిక్ఖన్తి.

౩౩. ‘‘తత్రావుసో, లోభో చ పాపకో దోసో చ పాపకో. లోభస్స చ పహానాయ దోసస్స చ పహానాయ అత్థి మజ్ఝిమా పటిపదా చక్ఖుకరణీ ఞాణకరణీ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి. కతమా చ సా, ఆవుసో, మజ్ఝిమా పటిపదా చక్ఖుకరణీ ఞాణకరణీ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం [సేయ్యథీదం (సీ. స్యా. పీ.)] – సమ్మాదిట్ఠి సమ్మాసఙ్కప్పో సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మాఆజీవో సమ్మావాయామో సమ్మాసతి సమ్మాసమాధి. అయం ఖో సా, ఆవుసో, మజ్ఝిమా పటిపదా చక్ఖుకరణీ ఞాణకరణీ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి.

‘‘తత్రావుసో, కోధో చ పాపకో ఉపనాహో చ పాపకో…పే… మక్ఖో చ పాపకో పళాసో చ పాపకో, ఇస్సా చ పాపికా మచ్ఛేరఞ్చ పాపకం, మాయా చ పాపికా సాఠేయ్యఞ్చ పాపకం, థమ్భో చ పాపకో సారమ్భో చ పాపకో, మానో చ పాపకో అతిమానో చ పాపకో, మదో చ పాపకో పమాదో చ పాపకో. మదస్స చ పహానాయ పమాదస్స చ పహానాయ అత్థి మజ్ఝిమా పటిపదా చక్ఖుకరణీ ఞాణకరణీ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి. కతమా చ సా, ఆవుసో, మజ్ఝిమా పటిపదా చక్ఖుకరణీ ఞాణకరణీ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతి? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి సమ్మాసఙ్కప్పో సమ్మావాచా సమ్మాకమ్మన్తో సమ్మాఆజీవో సమ్మావాయామో సమ్మాసతి సమ్మాసమాధి. అయం ఖో సా, ఆవుసో, మజ్ఝిమా పటిపదా చక్ఖుకరణీ ఞాణకరణీ ఉపసమాయ అభిఞ్ఞాయ సమ్బోధాయ నిబ్బానాయ సంవత్తతీ’’తి.

ఇదమవోచాయస్మా సారిపుత్తో. అత్తమనా తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స భాసితం అభినన్దున్తి.

ధమ్మదాయాదసుత్తం నిట్ఠితం తతియం.