౧౪. మహారథవిమానవత్థు

౧౦౧౫. ‘‘సహస్సయుత్తం హయవాహనం సుభం, ఆరుయ్హిమం సన్దనం నేకచిత్తం;

ఉయ్యానభూమిం అభితో అనుక్కమం, పురిన్దదో భూతపతీవ వాసవో.

౧౦౧౬. ‘‘సోవణ్ణమయా తే రథకుబ్బరా ఉభో, ఫలేహి [థలేహి (సీ.)] అంసేహి అతీవ సఙ్గతా;

సుజాతగుమ్బా నరవీరనిట్ఠితా, విరోచతీ పన్నరసేవ చన్దో.

౧౦౧౭. ‘‘సువణ్ణజాలావతతో రథో అయం, బహూహి నానారతనేహి చిత్తితో;

సునన్దిఘోసో చ సుభస్సరో చ, విరోచతీ చామరహత్థబాహుభి.

౧౦౧౮. ‘‘ఇమా చ నాభ్యో మనసాభినిమ్మితా, రథస్స పాదన్తరమజ్ఝభూసితా;

ఇమా చ నాభ్యో సతరాజిచిత్తితా, సతేరతా విజ్జురివప్పభాసరే.

౧౦౧౯. ‘‘అనేకచిత్తావతతో రథో అయం, పుథూ చ నేమీ చ సహస్సరంసికో;

తేసం సరో సుయ్యతి [సూయతి (సీ.)] వగ్గురూపో, పఞ్చఙ్గికం తురియమివప్పవాదితం.

౧౦౨౦. ‘‘సిరస్మిం చిత్తం మణిచన్దకప్పితం, సదా విసుద్ధం రుచిరం పభస్సరం;

సువణ్ణరాజీహి అతీవ సఙ్గతం, వేళురియరాజీవ అతీవ సోభతి.

౧౦౨౧. ‘‘ఇమే చ వాళీ మణిచన్దకప్పితా, ఆరోహకమ్బూ సుజవా బ్రహూపమా.

బ్రహా మహన్తా బలినో మహాజవా, మనో తవఞ్ఞాయ తథేవ సింసరే [సబ్బరే (క.), సప్పరే (?)].

౧౦౨౨. ‘‘ఇమే చ సబ్బే సహితా చతుక్కమా, మనో తవఞ్ఞాయ తథేవ సింసరే;

సమం వహన్తా ముదుకా అనుద్ధతా, ఆమోదమానా తురగాన [తురఙ్గాన (క.)] ముత్తమా.

౧౦౨౩. ‘‘ధునన్తి వగ్గన్తి పతన్తి [పవత్తన్తి (పీ. క.)] చమ్బరే, అబ్భుద్ధునన్తా సుకతే పిళన్ధనే;

తేసం సరో సుయ్యతి వగ్గురూపో, పఞ్చఙ్గికం తురియమివప్పవాదితం.

౧౦౨౪. ‘‘రథస్స ఘోసో అపిళన్ధనాన చ, ఖురస్స నాదో [నాదీ (స్యా.), నాది (పీ. క.)] అభిహింసనాయ చ;

ఘోసో సువగ్గూ సమితస్స సుయ్యతి, గన్ధబ్బతూరియాని విచిత్రసంవనే.

౧౦౨౫. ‘‘రథే ఠితా తా మిగమన్దలోచనా, ఆళారపమ్హా హసితా పియంవదా;

వేళురియజాలావతతా తనుచ్ఛవా, సదేవ గన్ధబ్బసూరగ్గపూజితా.

౧౦౨౬. ‘‘తా రత్తరత్తమ్బరపీతవాససా, విసాలనేత్తా అభిరత్తలోచనా;

కులే సుజాతా సుతనూ సుచిమ్హితా, రథే ఠితా పఞ్జలికా ఉపట్ఠితా.

౧౦౨౭. ‘‘తా కమ్బుకేయూరధరా సువాససా, సుమజ్ఝిమా ఊరుథనూపపన్నా;

వట్టఙ్గులియో సుముఖా సుదస్సనా, రథే ఠితా పఞ్జలికా ఉపట్ఠితా.

౧౦౨౮. ‘‘అఞ్ఞా సువేణీ సుసు మిస్సకేసియో, సమం విభత్తాహి పభస్సరాహి చ;

అనుబ్బతా తా తవ మానసే రతా, రథే ఠితా పఞ్జలికా ఉపట్ఠితా.

౧౦౨౯. ‘‘ఆవేళినియో పదుముప్పలచ్ఛదా, అలఙ్కతా చన్దనసారవాసితా [వోసితా (స్యా.), భూసితా (క.)];

అనుబ్బతా తా తవ మానసే రతా, రథే ఠితా పఞ్జలికా ఉపట్ఠితా.

౧౦౩౦. ‘‘తా మాలినియో పదుముప్పలచ్ఛదా, అలఙ్కతా చన్దనసారవాసితా;

అనుబ్బతా తా తవ మానసే రతా, రథే ఠితా పఞ్జలికా ఉపట్ఠితా.

౧౦౩౧. ‘‘కణ్ఠేసు తే యాని పిళన్ధనాని, హత్థేసు పాదేసు తథేవ సీసే;

ఓభాసయన్తీ దస సబ్బసో దిసా, అబ్భుద్దయం సారదికోవ భాణుమా.

౧౦౩౨. ‘‘వాతస్స వేగేన చ సమ్పకమ్పితా, భుజేసు మాలా అపిళన్ధనాని చ;

ముఞ్చన్తి ఘోసం రూచిరం సుచిం సుభం, సబ్బేహి విఞ్ఞూహి సుతబ్బరూపం.

౧౦౩౩. ‘‘ఉయ్యానభూమ్యా చ దువద్ధతో ఠితా, రథా చ నాగా తూరియాని చ సరో;

తమేవ దేవిన్ద పమోదయన్తి, వీణా యథా పోక్ఖరపత్తబాహుభి.

౧౦౩౪. ‘‘ఇమాసు వీణాసు బహూసు వగ్గూసు, మనుఞ్ఞరూపాసు హదయేరితం పీతిం [హదయేరితం పతి (సీ.), హదయేరితమ్పి తం (స్యా.)];

పవజ్జమానాసు అతీవ అచ్ఛరా, భమన్తి కఞ్ఞా పదుమేసు సిక్ఖితా.

౧౦౩౫. ‘‘యదా చ గీతాని చ వాదితాని చ, నచ్చాని చిమాని [చేమాని (సీ.)] సమేన్తి ఏకతో;

అథేత్థ నచ్చన్తి అథేత్థ అచ్ఛరా, ఓభాసయన్తీ ఉభతో వరిత్థియో.

౧౦౩౬. ‘‘సో మోదసి తురియగణప్పబోధనో, మహీయమానో వజిరావుధోరివ;

ఇమాసు వీణాసు బహూసు వగ్గూసు, మనుఞ్ఞరూపాసు హదయేరితం పీతిం.

౧౦౩౭. ‘‘కిం త్వం పురే కమ్మమకాసి అత్తనా, మనుస్సభూతో పురిమాయ జాతియా;

ఉపోసథం కం వా [ఉపోసథం కిం వ (స్యా.)] తువం ఉపావసి, కం [కిం (స్యా.)] ధమ్మచరియం వతమాభిరోచయి.

౧౦౩౮. ‘‘నయీదమప్పస్స కతస్స [నయిదం అప్పస్స కతస్స (సీ. స్యా.), సాసేదం అప్పకతస్స (క.)] కమ్మునో, పుబ్బే సుచిణ్ణస్స ఉపోసథస్స వా;

ఇద్ధానుభావో విపులో అయం తవ, యం దేవసఙ్ఘం అభిరోచసే భుసం.

౧౦౩౯. ‘‘దానస్స తే ఇదం ఫలం, అథో సీలస్స వా పన;

అథో అఞ్జలికమ్మస్స, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో’’తి.

౧౦౪౦. సో దేవపుత్తో అత్తమనో, మోగ్గల్లానేన పుచ్ఛితో;

పఞ్హం పుట్ఠో వియాకాసి, యస్స కమ్మస్సిదం ఫలన్తి.

౧౦౪౧. ‘‘జితిన్ద్రియం బుద్ధమనోమనిక్కమం, నరుత్తమం కస్సపమగ్గపుగ్గలం;

అవాపురన్తం అమతస్స ద్వారం, దేవాతిదేవం సతపుఞ్ఞలక్ఖణం.

౧౦౪౨. ‘‘తమద్దసం కుఞ్జరమోఘతిణ్ణం, సువణ్ణసిఙ్గీనదబిమ్బసాదిసం;

దిస్వాన తం ఖిప్పమహుం సుచీమనో, తమేవ దిస్వాన సుభాసితద్ధజం.

౧౦౪౩. ‘‘తమన్నపానం అథవాపి చీవరం, సుచిం పణీతం రససా ఉపేతం;

పుప్ఫాభిక్కిణమ్హి సకే నివేసనే, పతిట్ఠపేసిం స అసఙ్గమానసో.

౧౦౪౪. ‘‘తమన్నపానేన చ చీవరేన చ, ఖజ్జేన భోజ్జేన చ సాయనేన చ;

సన్తప్పయిత్వా ద్విపదానముత్తమం, సో సగ్గసో దేవపురే రమామహం.

౧౦౪౫.

‘‘ఏతేనుపాయేన ఇమం నిరగ్గళం, యఞ్ఞం యజిత్వా తివిధం విసుద్ధం.

పహాయహం మానుసకం సముస్సయం, ఇన్దూపమో [ఇన్దస్సమో (స్యా. క.)] దేవపురే రమామహం.

౧౦౪౬. ‘‘ఆయుఞ్చ వణ్ణఞ్చ సుఖం బలఞ్చ, పణీతరూపం అభికఙ్ఖతా ముని;

అన్నఞ్చ పానఞ్చ బహుం సుసఙ్ఖతం, పతిట్ఠపేతబ్బమసఙ్గమానసే.

౧౦౪౭. [కథా. ౭౯౯]‘‘నయిమస్మిం లోకే పరస్మిం [నయిమస్మిం వా లోకే పరస్మిం (కథావత్థు ౭౯౯), నయిమస్మి లోకే వ పరస్మి (?)] వా పన, బుద్ధేన సేట్ఠో వ సమో వ విజ్జతి;

ఆహునేయ్యానం [యమాహునేయ్యానం (క.)] పరమాహుతిం గతో, పుఞ్ఞత్థికానం విపులప్ఫలేసిన’’న్తి.

మహారథవిమానం చుద్దసమం.

మహారథవగ్గో పఞ్చమో నిట్ఠితో.

తస్సుద్దానం –

మణ్డూకో రేవతీ ఛత్తో, కక్కటో ద్వారపాలకో;

ద్వే కరణీయా ద్వే సూచి, తయో నాగా చ ద్వే రథా;

పురిసానం పఠమో వగ్గో పవుచ్చతీతి.

భాణవారం తతియం నిట్ఠితం.