౨. సత్తజటిలసుత్తం
౫౨. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి పుబ్బారామే మిగారమాతుపాసాదే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో బహిద్వారకోట్ఠకే నిసిన్నో హోతి. అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది.
తేన ఖో పన సమయేన సత్త చ జటిలా, సత్త చ నిగణ్ఠా, సత్త చ అచేలకా, సత్త చ ఏకసాటకా, సత్త చ పరిబ్బాజకా, పరూళ్హకచ్ఛనఖలోమా ఖారివివిధమాదాయ [ఖారీవిధమాదాయ (క. సం. ని. ౧.౧౨౨; దీ. ని. ౧.౨౮౦)] భగవతో అవిదూరే అతిక్కమన్తి.
అద్దసా ఖో రాజా పసేనది కోసలో తే సత్త చ జటిలే, సత్త చ నిగణ్ఠే, సత్త చ అచేలకే, సత్త చ ఏకసాటకే, సత్త చ పరిబ్బాజకే, పరూళ్హకచ్ఛనఖలోమే ఖారివివిధమాదాయ భగవతో అవిదూరే అతిక్కమన్తే. దిస్వాన ఉట్ఠాయాసనా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా దక్ఖిణజాణుమణ్డలం పథవియం [పఠవియం (సీ. స్యా. పీ.)] నిహన్త్వా యేన తే సత్త చ జటిలా, సత్త చ నిగణ్ఠా, సత్త చ అచేలకా, సత్త చ ఏకసాటకా, సత్త చ పరిబ్బాజకా, తేనఞ్జలిం పణామేత్వా తిక్ఖత్తుం నామం సావేసి – ‘‘రాజాహం, భన్తే, పసేనది కోసలో; రాజాహం, భన్తే, పసేనది కోసలో; రాజాహం, భన్తే, పసేనది కోసలో’’తి.
అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో అచిరపక్కన్తేసు తేసు సత్తసు చ జటిలేసు, సత్తసు చ నిగణ్ఠేసు, సత్తసు చ అచేలకేసు, సత్తసు చ ఏకసాటకేసు, సత్తసు చ పరిబ్బాజకేసు, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో రాజా పసేనది కోసలో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘యే ఖో [యే చ ఖో (సీ.), యే చ తే (స్యా.), యే ను కేచి ఖో (పీ.), యే తే (సం. ని. ౧.౧౨౨), యే ను ఖో కేచి (?)] భన్తే, లోకే అరహన్తో వా అరహత్తమగ్గం వా సమాపన్నా ఏతే తేసం అఞ్ఞతరే’’తి [అఞ్ఞతరాతి (సీ. క.), అఞ్ఞతరోతి (స్యా. పీ.)].
‘‘దుజ్జానం ఖో ఏతం, మహారాజ, తయా గిహినా కామభోగినా పుత్తసమ్బాధసయనం అజ్ఝావసన్తేన కాసికచన్దనం పచ్చనుభోన్తేన మాలాగన్ధవిలేపనం ధారయన్తేన జాతరూపరజతం సాదియన్తేన – ఇమే వా అరహన్తో, ఇమే వా అరహత్తమగ్గం సమాపన్నాతి.
‘‘సంవాసేన ఖో, మహారాజ, సీలం వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా న ఇత్తరం [న ఇత్తరేన (స్యా. సీ. స్యా. అట్ఠ.)], మనసికరోతా నో అమనసికరోతా, పఞ్ఞవతా నో దుప్పఞ్ఞేన. సంవోహారేన ఖో, మహారాజ, సోచేయ్యం వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో దీఘేన అద్ధునా న ఇత్తరం, మనసికరోతా నో అమనసికరోతా, పఞ్ఞవతా నో దుప్పఞ్ఞేన. ఆపదాసు ఖో, మహారాజ, థామో వేదితబ్బో. సో చ ఖో దీఘేన అద్ధునా న ఇత్తరం, మనసికరోతా నో అమనసికరోతా, పఞ్ఞవతా నో దుప్పఞ్ఞేన. సాకచ్ఛాయ ఖో, మహారాజ, పఞ్ఞా వేదితబ్బా. సా చ ఖో దీఘేన అద్ధునా న ఇత్తరం, మనసికరోతా నో అమనసికరోతా, పఞ్ఞవతా నో దుప్పఞ్ఞేనా’’తి.
‘‘అచ్ఛరియం, భన్తే, అబ్భుతం, భన్తే! యావ సుభాసితం చిదం [సుభాసితమిదం (సం. ని. ౧.౧౨౨)], భన్తే, భగవతా – ‘దుజ్జానం ఖో ఏతం, మహారాజ, తయా గిహినా పుత్తసమ్బాధసయనం అజ్ఝావసన్తేన కాసికచన్దనం పచ్చనుభోన్తేన మాలాగన్ధవిలేపనం ధారయన్తేన జాతరూపరజతం సాదియన్తేన – ఇమే వా అరహన్తో, ఇమే వా అరహత్తమగ్గం సమాపన్నాతి. సంవాసేన ఖో, మహారాజ, సీలం వేదితబ్బం…పే… సాకచ్ఛాయ ఖో, మహారాజ, పఞ్ఞా వేదితబ్బా. సా చ ఖో దీఘేన అద్ధునా న ఇత్తరం, మనసికరోతా నో అమనసికరోతా, పఞ్ఞవతా నో దుప్పఞ్ఞేనా’’’తి.
‘‘ఏతే, భన్తే, మమ పురిసా చోరా [చరా (సం. ని. ౧.౧౨౨)] ఓచరకా జనపదం ఓచరిత్వా గచ్ఛన్తి. తేహి పఠమం ఓచిణ్ణం అహం పచ్ఛా ఓసారిస్సామి [ఓతరిస్సామి (సీ. స్యా. పీ.), ఓయాయిస్సామి (సీ. స్యా. అట్ఠ.), ఓసాపయిస్సామి (సం. ని. ౧.౧౨౨)]. ఇదాని తే, భన్తే, తం రజోజల్లం పవాహేత్వా సున్హాతా సువిలిత్తా కప్పితకేసమస్సూ ఓదాతవత్థవసనా పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితా సమఙ్గిభూతా పరిచారేస్సన్తీ’’ [చారియన్తి (స్యా.)] తి.
అథ ఖో భగవా ఏతమత్థం విదిత్వా తాయం వేలాయం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –
‘‘న వాయమేయ్య సబ్బత్థ, నాఞ్ఞస్స పురిసో సియా;
నాఞ్ఞం నిస్సాయ జీవేయ్య, ధమ్మేన న వణిం [వాణిం (సీ.), వణీ (స్యా. పీ.), వాణిజం (క.)] చరే’’తి. దుతియం;