౭. మహాపజాపతిగోతమీథేరీఅపదానం

౯౭. ‘‘ఏకదా లోకపజ్జోతో, వేసాలియం మహావనే;

కూటాగారే సుసాలాయం, వసతే నరసారథి.

౯౮. ‘‘తదా జినస్స మాతుచ్ఛా, మహాగోతమి భిక్ఖునీ;

తహిం కతే [తహింయేవ (స్యా.)] పురే రమ్మే, వసీ భిక్ఖునుపస్సయే.

౯౯. ‘‘భిక్ఖునీహి విముత్తాహి, సతేహి సహ పఞ్చహి;

రహోగతాయ తస్సేవం, చితస్సాసి [చిత్తస్సాపి (స్యా.)] వితక్కితం.

౧౦౦. ‘‘బుద్ధస్స పరినిబ్బానం, సావకగ్గయుగస్స వా;

రాహులానన్దనన్దానం, నాహం లచ్ఛామి పస్సితుం.

౧౦౧. ‘‘బుద్ధస్స పరినిబ్బానా, సావకగ్గయుగస్స వా;

మహాకస్సపనన్దానం, ఆనన్దరాహులాన చ.

౧౦౨. ‘‘పటికచ్చాయుసఙ్ఖారం [పటిగచ్చాయుసఙ్ఖారే (సీ.)], ఓసజ్జిత్వాన నిబ్బుతిం;

గచ్ఛేయ్యం లోకనాథేన, అనుఞ్ఞాతా మహేసినా.

౧౦౩. ‘‘తథా పఞ్చసతానమ్పి, భిక్ఖునీనం వితక్కితం;

ఆసి ఖేమాదికానమ్పి, ఏతదేవ వితక్కితం.

౧౦౪. ‘‘భూమిచాలో తదా ఆసి, నాదితా దేవదున్దుభీ;

ఉపస్సయాధివత్థాయో, దేవతా సోకపీళితా.

౧౦౫. ‘‘విలపన్తా సుకరుణం [సకరుణం (సీ. స్యా. పీ.)], తత్థస్సూని పవత్తయుం;

మిత్తా [సబ్బా (స్యా. పీ.)] భిక్ఖునియో తాహి, ఉపగన్త్వాన గోతమిం.

౧౦౬. ‘‘నిపచ్చ సిరసా పాదే, ఇదం వచనమబ్రవుం;

‘తత్థ తోయలవాసిత్తా, మయమయ్యే రహోగతా.

౧౦౭. ‘‘‘సా చలా చలితా భూమి, నాదితా దేవదున్దుభీ;

పరిదేవా చ సుయ్యన్తే, కిమత్థం నూన గోతమీ’.

౧౦౮. ‘‘తదా అవోచ సా సబ్బం, యథాపరివితక్కితం;

తాయోపి సబ్బా ఆహంసు, యథాపరివితక్కితం.

౧౦౯. ‘‘‘యది తే రుచితం అయ్యే, నిబ్బానం పరమం సివం;

నిబ్బాయిస్సామ సబ్బాపి, బుద్ధానుఞ్ఞాయ సుబ్బతే.

౧౧౦. ‘‘‘మయం సహావ నిక్ఖన్తా, ఘరాపి చ భవాపి చ;

సహాయేవ గమిస్సామ, నిబ్బానం పదముత్తమం’.

౧౧౧. ‘‘‘నిబ్బానాయ వజన్తీనం, కిం వక్ఖామీ’తి సా వదం;

సహ సబ్బాహి నిగ్గఞ్ఛి, భిక్ఖునీనిలయా తదా.

౧౧౨. ‘‘ఉపస్సయే యాధివత్థా, దేవతా తా ఖమన్తు మే;

భిక్ఖునీనిలయస్సేదం, పచ్ఛిమం దస్సనం మమ.

౧౧౩. ‘‘న జరా మచ్చు వా యత్థ, అప్పియేహి సమాగమో;

పియేహి న వియోగోత్థి, తం వజిస్సం [తం వజ్జియం (స్యా.)] అసఙ్ఖతం.

౧౧౪. ‘‘అవీతరాగా తం సుత్వా, వచనం సుగతోరసా;

సోకట్టా పరిదేవింసు, అహో నో అప్పపుఞ్ఞతా.

౧౧౫. ‘‘భిక్ఖునీనిలయో సుఞ్ఞో, భూతో తాహి వినా అయం;

పభాతే వియ తారాయో, న దిస్సన్తి జినోరసా.

౧౧౬. ‘‘నిబ్బానం గోతమీ యాతి, సతేహి సహ పఞ్చహి;

నదీసతేహివ సహ, గఙ్గా పఞ్చహి సాగరం.

౧౧౭. ‘‘రథియాయ వజన్తియో [వజన్తిం తం (సీ.), వజన్తి తం (స్యా.), వజన్తానం (పీ.)], దిస్వా సద్ధా ఉపాసికా;

ఘరా నిక్ఖమ్మ పాదేసు, నిపచ్చ ఇదమబ్రవుం.

౧౧౮. ‘‘‘పసీదస్సు మహాభోగే, అనాథాయో విహాయ నో;

తయా న యుత్తా [యుత్తం (సీ. స్యా. పీ.)] నిబ్బాతుం, ఇచ్ఛట్టా విలపింసు తా’.

౧౧౯. ‘‘తాసం సోకపహానత్థం, అవోచ మధురం గిరం;

‘రుదితేన అలం పుత్తా, హాసకాలోయమజ్జ వో.

౧౨౦. ‘‘‘పరిఞ్ఞాతం మయా దుక్ఖం, దుక్ఖహేతు వివజ్జితో;

నిరోధో మే సచ్ఛికతో, మగ్గో చాపి సుభావితో.

పఠమం భాణవారం.

౧౨౧. ‘‘‘పరిచిణ్ణో మయా సత్థా, కతం బుద్ధస్స సాసనం;

ఓహితో గరుకో భారో, భవనేత్తి సమూహతా.

౧౨౨. ‘‘‘యస్సత్థాయ పబ్బజితా, అగారస్మానగారియం;

సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో.

౧౨౩. ‘‘‘బుద్ధో తస్స చ సద్ధమ్మో, అనూనో యావ తిట్ఠతి;

నిబ్బాతుం తావ కాలో మే, మా మం సోచథ పుత్తికా.

౧౨౪. ‘‘‘కోణ్డఞ్ఞానన్దనన్దాదీ, తిట్ఠన్తి రాహులో జినో;

సుఖితో సహితో సఙ్ఘో, హతదబ్బా చ తిత్థియా.

౧౨౫. ‘‘‘ఓక్కాకవంసస్స యసో, ఉస్సితో మారమద్దనో;

నను సమ్పతి కాలో మే, నిబ్బానత్థాయ పుత్తికా.

౧౨౬. ‘‘‘చిరప్పభుతి యం మయ్హం, పత్థితం అజ్జ సిజ్ఝతే;

ఆనన్దభేరికాలోయం, కిం వో అస్సూహి పుత్తికా.

౧౨౭. ‘‘‘సచే మయి దయా అత్థి, యది చత్థి కతఞ్ఞుతా;

సద్ధమ్మట్ఠితియా సబ్బా, కరోథ వీరియం దళ్హం.

౧౨౮. ‘‘‘థీనం అదాసి పబ్బజ్జం, సమ్బుద్ధో యాచితో మయా;

తస్మా యథాహం నన్దిస్సం, తథా తమనుతిట్ఠథ’.

౧౨౯. ‘‘తా ఏవమనుసాసిత్వా, భిక్ఖునీహి పురక్ఖతా;

ఉపేచ్చ బుద్ధం వన్దిత్వా, ఇదం వచనమబ్రవి.

౧౩౦. ‘‘‘అహం సుగత తే మాతా, త్వఞ్చ వీర పితా మమ;

సద్ధమ్మసుఖద [సద్ధమ్మసుఖదో (సీ. స్యా. పీ.)] నాథ, తయా జాతామ్హి గోతమ.

౧౩౧. ‘‘‘సంవద్ధితోయం సుగత, రూపకాయో మయా తవ;

అనిన్దితో [ఆనన్దియో (స్యా.), అనిన్దియో (పీ.)] ధమ్మకాయో [ధమ్మతను (సీ. పీ. క.)], మమ సంవద్ధితో తయా.

౧౩౨. ‘‘‘ముహుత్తం తణ్హాసమణం, ఖీరం త్వం పాయితో మయా;

తయాహం సన్తమచ్చన్తం, ధమ్మఖీరఞ్హి [ధమ్మఖీరమ్పి (స్యా., క.)] పాయితా.

౧౩౩. ‘‘‘బన్ధనారక్ఖనే మయ్హం, అణణో [అనణో (సీ. స్యా. పీ.)] త్వం మహామునే;

పుత్తకామా థియో యాచం, లభన్తి తాదిసం సుతం.

౧౩౪. ‘‘‘మన్ధాతాదినరిన్దానం, యా మాతా సా భవణ్ణవే;

నిముగ్గాహం తయా పుత్త, తారితా భవసాగరా.

౧౩౫. ‘‘‘రఞ్ఞో మాతా మహేసీతి, సులభం నామమిత్థినం;

బుద్ధమాతాతి యం నామం, ఏతం పరమదుల్లభం.

౧౩౬. ‘‘‘తఞ్చ లద్ధం మహావీర, పణిధానం మమం తయా;

అణుకం వా మహన్తం వా, తం సబ్బం పూరితం మయా.

౧౩౭. ‘‘‘పరినిబ్బాతుమిచ్ఛామి, విహాయేమం కళేవరం;

అనుజానాహి మే వీర, దుక్ఖన్తకర నాయక.

౧౩౮. ‘‘‘చక్కఙ్కుసధజాకిణ్ణే, పాదే కమలకోమలే;

పసారేహి పణామం తే, కరిస్సం పుత్తఉత్తమే [పుత్తపేమసా (సీ. పీ.), పుత్తపేమహం (స్యా.)].

౧౩౯. ‘‘‘సువణ్ణరాసిసఙ్కాసం, సరీరం కురు పాకటం;

కత్వా దేహం సుదిట్ఠం తే, సన్తిం గచ్ఛామి నాయక’.

౧౪౦. ‘‘ద్వత్తింసలక్ఖణూపేతం, సుప్పభాలఙ్కతం తనుం;

సఞ్ఝాఘనావ బాలక్కం, మాతుచ్ఛం దస్సయీ జినో.

౧౪౧. ‘‘ఫుల్లారవిన్దసంకాసే, తరుణాదిచ్చసప్పభే;

చక్కఙ్కితే పాదతలే, తతో సా సిరసా పతి.

౧౪౨. ‘‘‘పణమామి నరాదిచ్చ, ఆదిచ్చకులకేతుకం;

పచ్ఛిమే మరణే మయ్హం [సరణం మయ్హం (స్యా.)], న తం ఇక్ఖామహం పునో.

౧౪౩. ‘‘‘ఇత్థియో నామ లోకగ్గ, సబ్బదోసాకరా మతా;

యది కో చత్థి దోసో మే, ఖమస్సు కరుణాకర.

౧౪౪. ‘‘‘ఇత్థికానఞ్చ పబ్బజ్జం, హం తం యాచిం పునప్పునం;

తత్థ చే అత్థి దోసో మే, తం ఖమస్సు నరాసభ.

౧౪౫. ‘‘‘మయా భిక్ఖునియో వీర, తవానుఞ్ఞాయ సాసితా;

తత్ర చే అత్థి దున్నీతం, తం ఖమస్సు ఖమాధిప [ఖమాధితి (స్యా.), ఖమాపితో (క.)].

౧౪౬. ‘‘‘అక్ఖన్తే నామ ఖన్తబ్బం, కిం భవే గుణభూసనే;

కిముత్తరం తే వక్ఖామి, నిబ్బానాయ వజన్తియా.

౧౪౭. ‘‘‘సుద్ధే అనూనే మమ భిక్ఖుసఙ్ఘే, లోకా ఇతో నిస్సరితుం ఖమన్తే;

పభాతకాలే బ్యసనఙ్గతానం, దిస్వాన నియ్యాతివ చన్దలేఖా’.

౧౪౮. ‘‘‘తదేతరా భిక్ఖునియో జినగ్గం, తారావ చన్దానుగతా సుమేరుం;

పదక్ఖిణం కచ్చ నిపచ్చ పాదే, ఠితా ముఖన్తం సముదిక్ఖమానా.

౧౪౯. ‘‘‘న తిత్తిపుబ్బం తవ దస్సనేన, చక్ఖుం న సోతం తవ భాసితేన;

చిత్తం మమం కేవలమేకమేవ, పప్పుయ్య తం ధమ్మరసేన తిత్తి.

౧౫౦. ‘‘‘నదతో పరిసాయం తే, వాదితబ్బపహారినో;

యే తే దక్ఖన్తి వదనం, ధఞ్ఞా తే నరపుఙ్గవ.

౧౫౧. ‘‘‘దీఘఙ్గులీ తమ్బనఖే, సుభే ఆయతపణ్హికే;

యే పాదే పణమిస్సన్తి [పణమాయన్తి (స్యా.)], తేపి ధఞ్ఞా గుణన్ధర.

౧౫౨. ‘‘‘మధురాని పహట్ఠాని, దోసగ్ఘాని హితాని చ;

యే తే వాక్యాని సుయ్యన్తి, తేపి ధఞ్ఞా నరుత్తమ.

౧౫౩. ‘‘‘ధఞ్ఞాహం తే మహావీర, పాదపూజనతప్పరా [మానపూజనతప్పరా (క.)];

తిణ్ణసంసారకన్తారా, సువాక్యేన సిరీమతో’.

౧౫౪. ‘‘తతో సా అనుసావేత్వా [అనుమానే త్వా (క.)], భిక్ఖుసఙ్ఘమ్పి సుబ్బతా;

రాహులానన్దనన్దే చ, వన్దిత్వా ఇదమబ్రవి.

౧౫౫. ‘‘‘ఆసీవిసాలయసమే, రోగావాసే కళేవరే;

నిబ్బిన్దా దుక్ఖసఙ్ఘాటే, జరామరణగోచరే.

౧౫౬. ‘‘‘నానాకలిమలాకిణ్ణే [నానాకుణపమలాకిణ్ణే (స్యా.), నానాకాళమలాకిణ్ణే (క.)], పరాయత్తే నిరీహకే;

తేన నిబ్బాతుమిచ్ఛామి, అనుమఞ్ఞథ పుత్తకా’.

౧౫౭. ‘‘నన్దో రాహులభద్దో చ, వీతసోకా నిరాసవా;

ఠితాచలట్ఠితి థిరా, ధమ్మతమనుచిన్తయుం.

౧౫౮. ‘‘‘ధిరత్థు సఙ్ఖతం లోలం, అసారం కదలూపమం;

మాయామరీచిసదిసం, ఇతరం అనవట్ఠితం.

౧౫౯. ‘‘‘యత్థ నామ జినస్సాయం, మాతుచ్ఛా బుద్ధపోసికా;

గోతమీ నిధనం యాతి, అనిచ్చం సబ్బసఙ్ఖతం’.

౧౬౦. ‘‘ఆనన్దో చ తదా సేఖో, సోకట్టో [కనిట్ఠో (స్యా.)] జినవచ్ఛలో;

తత్థస్సూని కరోన్తో సో, కరుణం పరిదేవతి.

౧౬౧. ‘‘హా సన్తిం [భాసన్తీ (స్యా.)] గోతమీ యాతి, నూన బుద్ధోపి నిబ్బుతిం;

గచ్ఛతి న చిరేనేవ, అగ్గిరివ నిరిన్ధనో.

౧౬౨. ‘‘ఏవం విలాపమానం తం, ఆనన్దం ఆహ గోతమీ;

సుతసాగరగమ్భీర, బుద్ధోపట్ఠానతప్పర.

౧౬౩. ‘‘‘న యుత్తం సోచితుం పుత్త, హాసకాలే ఉపట్ఠితే;

తయా మే సరణం పుత్త, నిబ్బానం తముపాగతం.

౧౬౪. ‘‘‘తయా తాత సమజ్ఝిట్ఠో, పబ్బజ్జం అనుజాని నో;

మా పుత్త విమనో హోహి, సఫలో తే పరిస్సమో.

౧౬౫. ‘‘‘యం న దిట్ఠం పురాణేహి, తిత్థికాచరియేహిపి;

తం పదం సుకుమారీహి, సత్తవస్సాహి వేదితం.

౧౬౬. ‘‘‘బుద్ధసాసనపాలేత, పచ్ఛిమం దస్సనం తవ;

తత్థ గచ్ఛామహం పుత్త, గతో యత్థ న దిస్సతే.

౧౬౭. ‘‘‘కదాచి ధమ్మం దేసేన్తో, ఖిపీ లోకగ్గనాయకో;

తదాహం ఆసీసవాచం, అవోచం అనుకమ్పికా.

౧౬౮. ‘‘‘చిరం జీవ మహావీర, కప్పం తిట్ఠ మహామునే;

సబ్బలోకస్స అత్థాయ, భవస్సు అజరామరో.

౧౬౯. ‘‘‘తం తథావాదినిం బుద్ధో, మమం సో ఏతదబ్రవి;

‘న హేవం వన్దియా బుద్ధా, యథా వన్దసి గోతమీ.

౧౭౦. ‘‘‘కథం చరహి సబ్బఞ్ఞూ, వన్దితబ్బా తథాగతా;

కథం అవన్దియా బుద్ధా, తం మే అక్ఖాహి పుచ్ఛితో.