౬. సభియసుత్తం

ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన సభియస్స పరిబ్బాజకస్స పురాణసాలోహితాయ దేవతాయ పఞ్హా ఉద్దిట్ఠా హోన్తి – ‘‘యో తే, సభియ, సమణో వా బ్రాహ్మణో వా ఇమే పఞ్హే పుట్ఠో బ్యాకరోతి తస్స సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరేయ్యాసీ’’తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో తస్సా దేవతాయ సన్తికే తే పఞ్హే ఉగ్గహేత్వా యే తే సమణబ్రాహ్మణా సఙ్ఘినో గణినో గణాచరియా ఞాతా యసస్సినో తిత్థకరా సాధుసమ్మతా బహుజనస్స, సేయ్యథిదం – పూరణో కస్సపో మక్ఖలిగోసాలో అజితో కేసకమ్బలో పకుధో [కకుధో (సీ.) పకుద్ధో (స్యా. కం.)] కచ్చానో సఞ్చయో [సఞ్జయో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] బేలట్ఠపుత్తో [బేల్లట్ఠిపుత్తో (సీ. పీ.), వేళట్ఠపుత్తో (స్యా.)] నిగణ్ఠో నాటపుత్తో [నాతపుత్తో (సీ. పీ.)], తే ఉపసఙ్కమిత్వా తే పఞ్హే పుచ్ఛతి. తే సభియేన పరిబ్బాజకేన పఞ్హే పుట్ఠా న సమ్పాయన్తి; అసమ్పాయన్తా కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరోన్తి. అపి చ సభియం యేవ పరిబ్బాజకం పటిపుచ్ఛన్తి.

అథ ఖో సభియస్స పరిబ్బాజకస్స ఏతదహోసి – ‘‘యే ఖో తే భోన్తో సమణబ్రాహ్మణా సఙ్ఘినో గణినో గణాచరియా ఞాతా యసస్సినో తిత్థకరా సాధుసమ్మతా బహుజనస్స, సేయ్యథిదం – పూరణో కస్సపో…పే… నిగణ్ఠో నాటపుత్తో, తే మయా పఞ్హే పుట్ఠా న సమ్పాయన్తి, అసమ్పాయన్తా కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరోన్తి; అపి చ మఞ్ఞేవేత్థ పటిపుచ్ఛన్తి. యన్నూన్నాహం హీనాయావత్తిత్వా కామే పరిభుఞ్జేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో సభియస్స పరిబ్బాజకస్స ఏతదహోసి – ‘‘అయమ్పి ఖో సమణో గోతమో సఙ్ఘీ చేవ గణీ చ గణాచరియో చ ఞాతో యసస్సీ తిత్థకరో సాధుసమ్మతో బహుజనస్స; యంనూనాహం సమణం గోతమం ఉపసఙ్కమిత్వా ఇమే పఞ్హే పుచ్ఛేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో సభియస్స పరిబ్బాజకస్స ఏతదహోసి – ‘‘యేపి ఖో తే [యే ఖో తే (స్యా.), యం ఖో తే (క.)] భోన్తో సమణబ్రాహ్మణా జిణ్ణా వుడ్ఢా మహల్లకా అద్ధగతా వయోఅనుప్పత్తా థేరా రత్తఞ్ఞూ చిరపబ్బజితా సఙ్ఘినో గణినో గణాచరియా ఞాతా యసస్సినో తిత్థకరా సాధుసమ్మతా బహుజనస్స, సేయ్యథిదం – పూరణో కస్సపో…పే. … నిగణ్ఠో నాటపుత్తో, తేపి మయా పఞ్హే పుట్ఠా న సమ్పాయన్తి, అసమ్పాయన్తా కోపఞ్చ దోసఞ్చ అప్పచ్చయఞ్చ పాతుకరోన్తి, అపి చ మఞ్ఞేవేత్థ పటిపుచ్ఛన్తి; కిం పన మే సమణో గోతమో ఇమే పఞ్హే పుట్ఠో బ్యాకరిస్సతి! సమణో హి గోతమో దహరో చేవ జాతియా, నవో చ పబ్బజ్జాయా’’తి.

అథ ఖో సభియస్స పరిబ్బాజకస్స ఏతదహోసి – ‘‘సమణో ఖో [సమణో ఖో గోతమో (స్యా. క.)] దహరోతి న ఉఞ్ఞాతబ్బో న పరిభోతబ్బో. దహరోపి చేస సమణో గోతమో మహిద్ధికో హోతి మహానుభావో, యంనూనాహం సమణం గోతమం ఉపసఙ్కమిత్వా ఇమే పఞ్హే పుచ్ఛేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో యేన రాజగహం తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన రాజగహం వేళువనం కలన్దకనివాపో, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సభియో పరిబ్బాజకో భగవన్తం గాథాయ అజ్ఝభాసి –

౫౧౫. ‘‘కఙ్ఖీ వేచికిచ్ఛీ ఆగమం, (ఇతి సభియో)

పఞ్హే పుచ్ఛితుం అభికఙ్ఖమానో;

తేసన్తకరో భవాహి [భవాహి మే (పీ. క.)] పఞ్హే మే పుట్ఠో,

అనుపుబ్బం అనుధమ్మం బ్యాకరోహి మే’’.

౫౧౬. ‘‘దూరతో ఆగతోసి సభియ, (ఇతి భగవా)

పఞ్హే పుచ్ఛితుం అభికఙ్ఖమానో;

తేసన్తకరో భవామి [తేసమన్తకరోమి తే (క.)] పఞ్హే తే పుట్ఠో,

అనుపుబ్బం అనుధమ్మం బ్యాకరోమి తే.

౫౧౭. ‘‘పుచ్ఛ మం సభియ పఞ్హం, యం కిఞ్చి మనసిచ్ఛసి;

తస్స తస్సేవ పఞ్హస్స, అహం అన్తం కరోమి తే’’తి.

అథ ఖో సభియస్స పరిబ్బాజకస్స ఏతదహోసి – ‘‘అచ్ఛరియం వత, భో, అబ్భుతం వత, భో! యం వతాహం అఞ్ఞేసు సమణబ్రాహ్మణేసు ఓకాసకమ్మమత్తమ్పి [ఓకాసమత్తమ్పి (సీ. పీ.)] నాలత్థం తం మే ఇదం సమణేన గోతమేన ఓకాసకమ్మం కత’’న్తి. అత్తమనో పముదితో ఉదగ్గో పీతిసోమనస్సజాతో భగవన్తం పఞ్హం అపుచ్ఛి –

౫౧౮. ‘‘కిం పత్తినమాహు భిక్ఖునం, (ఇతి సభియో)

సోరతం కేన కథఞ్చ దన్తమాహు;

బుద్ధోతి కథం పవుచ్చతి,

పుట్ఠో మే భగవా బ్యాకరోహి’’.

౫౧౯. ‘‘పజ్జేన కతేన అత్తనా, (సభియాతి భగవా)

పరినిబ్బానగతో వితిణ్ణకఙ్ఖో;

విభవఞ్చ భవఞ్చ విప్పహాయ,

వుసితవా ఖీణపునబ్భవో స భిక్ఖు.

౫౨౦. ‘‘సబ్బత్థ ఉపేక్ఖకో సతిమా, న సో హింసతి కఞ్చి సబ్బలోకే;

తిణ్ణో సమణో అనావిలో, ఉస్సదా యస్స న సన్తి సోరతో సో.

౫౨౧. ‘‘యస్సిన్ద్రియాని భావితాని, అజ్ఝత్తం బహిద్ధా చ సబ్బలోకే;

నిబ్బిజ్ఝ ఇమం పరఞ్చ లోకం, కాలం కఙ్ఖతి భావితో స దన్తో.

౫౨౨. ‘‘కప్పాని విచేయ్య కేవలాని, సంసారం దుభయం చుతూపపాతం;

విగతరజమనఙ్గణం విసుద్ధం, పత్తం జాతిఖయం తమాహు బుద్ధ’’న్తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా అత్తమనో పముదితో ఉదగ్గో పీతిసోమనస్సజాతో భగవన్తం ఉత్తరిం [ఉత్తరి (క.)] పఞ్హం అపుచ్ఛి –

౫౨౩. ‘‘కిం పత్తినమాహు బ్రాహ్మణం, (ఇతి సభియో)

సమణం కేన కథఞ్చ న్హాతకోతి;

నాగోతి కథం పవుచ్చతి,

పుట్ఠో మే భగవా బ్యాకరోహి’’.

౫౨౪. ‘‘బాహిత్వా సబ్బపాపకాని, (సభియాతి భగవా)

విమలో సాధుసమాహితో ఠితత్తో;

సంసారమతిచ్చ కేవలీ సో,

అసితో తాది పవుచ్చతే స బ్రహ్మా.

౫౨౫. ‘‘సమితావి పహాయ పుఞ్ఞపాపం, విరజో ఞత్వా ఇమం పరఞ్చ లోకం;

జాతిమరణం ఉపాతివత్తో, సమణో తాది పవుచ్చతే తథత్తా.

౫౨౬. ‘‘నిన్హాయ [నినహాయ (స్యా.)] సబ్బపాపకాని, అజ్ఝత్తం బహిద్ధా చ సబ్బలోకే;

దేవమనుస్సేసు కప్పియేసు, కప్పం నేతి తమాహు న్హాతకో’’తి.

౫౨౭. ‘‘ఆగుం న కరోతి కిఞ్చి లోకే, సబ్బసంయోగే [సబ్బయోగే (క.)] విసజ్జ బన్ధనాని;

సబ్బత్థ న సజ్జతీ విముత్తో, నాగో తాది పవుచ్చతే తథత్తా’’తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో…పే… భగవన్తం ఉత్తరిం పఞ్హం అపుచ్ఛి –

౫౨౮. ‘‘కం ఖేత్తజినం వదన్తి బుద్ధా, (ఇతి సభియో)

కుసలం కేన కథఞ్చ పణ్డితోతి;

ముని నామ కథం పవుచ్చతి,

పుట్ఠో మే భగవా బ్యాకరోహి’’.

౫౨౯. ‘‘ఖేత్తాని విచేయ్య కేవలాని, (సభియాతి భగవా)

దిబ్బం మానుసకఞ్చ బ్రహ్మఖేత్తం;

సబ్బఖేత్తమూలబన్ధనా పముత్తో,

ఖేత్తజినో తాది పవుచ్చతే తథత్తా.

౫౩౦. ‘‘కోసాని విచేయ్య కేవలాని, దిబ్బం మానుసకఞ్చ బ్రహ్మకోసం;

సబ్బకోసమూలబన్ధనా పముత్తో, కుసలో తాది పవుచ్చతే తథత్తా.

౫౩౧. ‘‘దుభయాని విచేయ్య పణ్డరాని, అజ్ఝత్తం బహిద్ధా చ సుద్ధిపఞ్ఞో;

కణ్హం సుక్కం ఉపాతివత్తో, పణ్డితో తాది పవుచ్చతే తథత్తా.

౫౩౨. ‘‘అసతఞ్చ సతఞ్చ ఞత్వా ధమ్మం, అజ్ఝత్తం బహిద్ధా చ సబ్బలోకే;

దేవమనుస్సేహి పూజనీయో, సఙ్గం జాలమతిచ్చ సో మునీ’’తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో…పే… భగవన్తం ఉత్తరిం పఞ్హం అపుచ్ఛి –

౫౩౩. ‘‘కిం పత్తినమాహు వేదగుం, (ఇతి సభియో)

అనువిదితం కేన కథఞ్చ వీరియవాతి;

ఆజానియో కిన్తి నామ హోతి,

పుట్ఠో మే భగవా బ్యాకరోహి’’.

౫౩౪. ‘‘వేదాని విచేయ్య కేవలాని, (సభియాతి భగవా)

సమణానం యానిధత్థి [యానిపత్థి (సీ. స్యా. పీ.)] బ్రాహ్మణానం;

సబ్బవేదనాసు వీతరాగో,

సబ్బం వేదమతిచ్చ వేదగూ సో.

౫౩౫. ‘‘అనువిచ్చ పపఞ్చనామరూపం, అజ్ఝత్తం బహిద్ధా చ రోగమూలం;

సబ్బరోగమూలబన్ధనా పముత్తో, అనువిదితో తాది పవుచ్చతే తథత్తా.

౫౩౬. ‘‘విరతో ఇధ సబ్బపాపకేహి, నిరయదుక్ఖం అతిచ్చ వీరియవా సో;

సో వీరియవా పధానవా, ధీరో తాది పవుచ్చతే తథత్తా.

౫౩౭. ‘‘యస్సస్సు లునాని బన్ధనాని, అజ్ఝత్తం బహిద్ధా చ సఙ్గమూలం;

సబ్బసఙ్గమూలబన్ధనా పముత్తో, ఆజానియో తాది పవుచ్చతే తథత్తా’’తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో…పే… భగవన్తం ఉత్తరిం పఞ్హం అపుచ్ఛి –

౫౩౮. ‘‘కిం పత్తినమాహు సోత్తియం, (ఇతి సభియో)

అరియం కేన కథఞ్చ చరణవాతి;

పరిబ్బాజకో కిన్తి నామ హోతి,

పుట్ఠో మే భగవా బ్యాకరోహి’’.

౫౩౯. ‘‘సుత్వా సబ్బధమ్మం అభిఞ్ఞాయ లోకే, (సభియాతి భగవా)

సావజ్జానవజ్జం యదత్థి కిఞ్చి;

అభిభుం అకథంకథిం విముత్తం,

అనిఘం సబ్బధిమాహు సోత్తియోతి.

౫౪౦. ‘‘ఛేత్వా ఆసవాని ఆలయాని, విద్వా సో న ఉపేతి గబ్భసేయ్యం;

సఞ్ఞం తివిధం పనుజ్జ పఙ్కం, కప్పం నేతి తమాహు అరియోతి.

౫౪౧. ‘‘యో ఇధ చరణేసు పత్తిపత్తో, కుసలో సబ్బదా ఆజానాతి [ఆజాని (స్యా.)] ధమ్మం;

సబ్బత్థ న సజ్జతి విముత్తచిత్తో [విముత్తో (సీ.)], పటిఘా యస్స న సన్తి చరణవా సో.

౫౪౨. ‘‘దుక్ఖవేపక్కం యదత్థి కమ్మం, ఉద్ధమధో తిరియం వాపి [తిరియఞ్చాపి (స్యా.)] మజ్ఝే;

పరిబ్బాజయిత్వా పరిఞ్ఞచారీ, మాయం మానమథోపి లోభకోధం;

పరియన్తమకాసి నామరూపం, తం పరిబ్బాజకమాహు పత్తిపత్త’’న్తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో భగవతో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా అత్తమనో పముదితో ఉదగ్గో పీతిసోమనస్సజాతో ఉట్ఠాయాసనా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా యేన భగవా తేనఞ్జలిం పణామేత్వా భగవన్తం సమ్ముఖా సారుప్పాహి గాథాహి అభిత్థవి –

౫౪౩. ‘‘యాని చ తీణి యాని చ సట్ఠి, సమణప్పవాదసితాని [సమణప్పవాదనిస్సితాని (స్యా. క.)] భూరిపఞ్ఞ;

సఞ్ఞక్ఖరసఞ్ఞనిస్సితాని, ఓసరణాని వినేయ్య ఓఘతమగా.

౫౪౪. ‘‘అన్తగూసి పారగూ [పారగూసి (స్యా. పీ. క.)] దుక్ఖస్స, అరహాసి సమ్మాసమ్బుద్ధో ఖీణాసవం తం మఞ్ఞే;

జుతిమా ముతిమా పహూతపఞ్ఞో, దుక్ఖస్సన్తకరం అతారేసి మం.

౫౪౫. ‘‘యం మే కఙ్ఖితమఞ్ఞాసి, విచికిచ్ఛా మం తారయి నమో తే;

ముని మోనపథేసు పత్తిపత్త, అఖిల ఆదిచ్చబన్ధు సోరతోసి.

౫౪౬. ‘‘యా మే కఙ్ఖా పురే ఆసి, తం మే బ్యాకాసి చక్ఖుమా;

అద్ధా మునీసి సమ్బుద్ధో, నత్థి నీవరణా తవ.

౫౪౭. ‘‘ఉపాయాసా చ తే సబ్బే, విద్ధస్తా వినళీకతా;

సీతిభూతో దమప్పత్తో, ధితిమా సచ్చనిక్కమో.

౫౪౮. ‘‘తస్స తే నాగనాగస్స, మహావీరస్స భాసతో;

సబ్బే దేవానుమోదన్తి, ఉభో నారదపబ్బతా.

౫౪౯. ‘‘నమో తే పురిసాజఞ్ఞ, నమో తే పురిసుత్తమ;

సదేవకస్మిం లోకస్మిం, నత్థి తే పటిపుగ్గలో.

౫౫౦. ‘‘తువం బుద్ధో తువం సత్థా, తువం మారాభిభూ ముని;

తువం అనుసయే ఛేత్వా, తిణ్ణో తారేసి మం పజం.

౫౫౧. ‘‘ఉపధీ తే సమతిక్కన్తా, ఆసవా తే పదాలితా;

సీహోసి అనుపాదానో, పహీనభయభేరవో.

౫౫౨. ‘‘పుణ్డరీకం యథా వగ్గు, తోయే న ఉపలిమ్పతి [తోయేన న ఉపలిప్పతి (సీ.), తోయే న ఉపలిప్పతి (పీ.), తోయేన న ఉపలిమ్పతి (క.)];

ఏవం పుఞ్ఞే చ పాపే చ, ఉభయే త్వం న లిమ్పసి;

పాదే వీర పసారేహి, సభియో వన్దతి సత్థునో’’తి.

అథ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో భగవతో పాదేసు సిరసా నిపతిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అభిక్కన్తం, భన్తే…పే… ఏసాహం భగవన్తం సరణం గచ్ఛామి ధమ్మఞ్చ భిక్ఖుసఙ్ఘఞ్చ; లభేయ్యాహం, భన్తే, భగవతో సన్తికే పబ్బజ్జం, లభేయ్యం ఉపసమ్పద’’న్తి.

‘‘యో ఖో, సభియ, అఞ్ఞతిత్థియపుబ్బో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే ఆకఙ్ఖతి పబ్బజ్జం, ఆకఙ్ఖతి ఉపసమ్పదం, సో చత్తారో మాసే పరివసతి; చతున్నం మాసానం అచ్చయేన ఆరద్ధచిత్తా భిక్ఖూ పబ్బాజేన్తి, ఉపసమ్పాదేన్తి భిక్ఖుభావాయ. అపి చ మేత్థ పుగ్గలవేమత్తతా విదితా’’తి.

‘‘సచే, భన్తే, అఞ్ఞతిత్థియపుబ్బా ఇమస్మిం ధమ్మవినయే ఆకఙ్ఖన్తా పబ్బజ్జం, ఆకఙ్ఖన్తా ఉపసమ్పదం చత్తారో మాసే పరివసన్తి, చతున్నం మాసానం అచ్చయేన ఆరద్ధచిత్తా భిక్ఖూ పబ్బాజేన్తి, ఉపసమ్పాదేన్తి భిక్ఖుభావాయ, అహం చత్తారి వస్సాని పరివసిస్సామి; చతున్నం వస్సానం అచ్చయేన ఆరద్ధచిత్తా భిక్ఖూ పబ్బాజేన్తు ఉపసమ్పాదేన్తు భిక్ఖుభావాయా’’తి. అలత్థ ఖో సభియో పరిబ్బాజకో భగవతో సన్తికే పబ్బజ్జం అలత్థ ఉపసమ్పదం…పే… అఞ్ఞతరో ఖో పనాయస్మా సభియో అరహతం అహోసీతి.

సభియసుత్తం ఛట్ఠం నిట్ఠితం.