౭. వసలసుత్తం

ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పావిసి. తేన ఖో పన సమయేన అగ్గికభారద్వాజస్స బ్రాహ్మణస్స నివేసనే అగ్గి పజ్జలితో హోతి ఆహుతి పగ్గహితా. అథ ఖో భగవా సావత్థియం సపదానం పిణ్డాయ చరమానో యేన అగ్గికభారద్వాజస్స బ్రాహ్మణస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి.

అద్దసా ఖో అగ్గికభారద్వాజో బ్రాహ్మణో భగవన్తం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వాన భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘తత్రేవ [అత్రేవ (స్యా. క.)], ముణ్డక; తత్రేవ, సమణక; తత్రేవ, వసలక తిట్ఠాహీ’’తి.

ఏవం వుత్తే, భగవా అగ్గికభారద్వాజం బ్రాహ్మణం ఏతదవోచ – ‘‘జానాసి పన త్వం, బ్రాహ్మణ, వసలం వా వసలకరణే వా ధమ్మే’’తి? ‘‘న ఖ్వాహం, భో గోతమ, జానామి వసలం వా వసలకరణే వా ధమ్మే; సాధు మే భవం గోతమో తథా ధమ్మం దేసేతు, యథాహం జానేయ్యం వసలం వా వసలకరణే వా ధమ్మే’’తి. ‘‘తేన హి, బ్రాహ్మణ, సుణాహి, సాధుకం మనసి కరోహి; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భో’’తి ఖో అగ్గికభారద్వాజో బ్రాహ్మణో భగవతో పచ్చస్సోసి. భగవా ఏతదవోచ –

౧౧౬. ‘‘కోధనో ఉపనాహీ చ, పాపమక్ఖీ చ యో నరో;

విపన్నదిట్ఠి మాయావీ, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౧౭. ‘‘ఏకజం వా ద్విజం [దిజం (పీ.)] వాపి, యోధ పాణం విహింసతి;

యస్స పాణే దయా నత్థి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౧౮. ‘‘యో హన్తి పరిరున్ధతి [ఉపరున్ధేతి (స్యా.), ఉపరున్ధతి (క.)], గామాని నిగమాని చ;

నిగ్గాహకో [నిగ్ఘాతకో (?)] సమఞ్ఞాతో, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౧౯. ‘‘గామే వా యది వా రఞ్ఞే, యం పరేసం మమాయితం;

థేయ్యా అదిన్నమాదేతి [అదిన్నం ఆదియతి (సీ. పీ.)], తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౦. ‘‘యో హవే ఇణమాదాయ, చుజ్జమానో [భుఞ్జమానో (?)] పలాయతి;

న హి తే ఇణమత్థీతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౧. ‘‘యో వే కిఞ్చిక్ఖకమ్యతా, పన్థస్మిం వజన్తం జనం;

హన్త్వా కిఞ్చిక్ఖమాదేతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౨. ‘‘అత్తహేతు పరహేతు, ధనహేతు చ [ధనహేతు వ (క.)] యో నరో;

సక్ఖిపుట్ఠో ముసా బ్రూతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౩. ‘‘యో ఞాతీనం సఖీనం వా, దారేసు పటిదిస్సతి;

సాహసా [సహసా (సీ. స్యా.)] సమ్పియేన వా, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౪. ‘‘యో మాతరం పితరం వా, జిణ్ణకం గతయోబ్బనం;

పహు సన్తో న భరతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౫. ‘‘యో మాతరం పితరం వా, భాతరం భగినిం ససుం;

హన్తి రోసేతి వాచాయ, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౬. ‘‘యో అత్థం పుచ్ఛితో సన్తో, అనత్థమనుసాసతి;

పటిచ్ఛన్నేన మన్తేతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౭. ‘‘యో కత్వా పాపకం కమ్మం, మా మం జఞ్ఞాతి ఇచ్ఛతి [విభ. ౮౯౪ పస్సితబ్బం];

యో పటిచ్ఛన్నకమ్మన్తో, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౮. ‘‘యో వే పరకులం గన్త్వా, భుత్వాన [సుత్వా చ (స్యా. క.)] సుచిభోజనం;

ఆగతం నప్పటిపూజేతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౨౯. ‘‘యో బ్రాహ్మణం సమణం వా, అఞ్ఞం వాపి వనిబ్బకం;

ముసావాదేన వఞ్చేతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౩౦. ‘‘యో బ్రాహ్మణం సమణం వా, భత్తకాలే ఉపట్ఠితే;

రోసేతి వాచా న చ దేతి, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౩౧. ‘‘అసతం యోధ పబ్రూతి, మోహేన పలిగుణ్ఠితో;

కిఞ్చిక్ఖం నిజిగీసానో [నిజిగింసానో (సీ. స్యా. కం. పీ.)], తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౩౨. ‘‘యో చత్తానం సముక్కంసే, పరే చ మవజానాతి [మవజానతి (సీ. స్యా. పీ.)];

నిహీనో సేన మానేన, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౩౩. ‘‘రోసకో కదరియో చ, పాపిచ్ఛో మచ్ఛరీ సఠో;

అహిరికో అనోత్తప్పీ, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౩౪. ‘‘యో బుద్ధం పరిభాసతి, అథ వా తస్స సావకం;

పరిబ్బాజం [పరిబ్బజం (క.), పరిబ్బాజకం (స్యా. కం.)] గహట్ఠం వా, తం జఞ్ఞా వసలో ఇతి.

౧౩౫. ‘‘యో వే అనరహం [అనరహా (సీ. పీ.)] సన్తో, అరహం పటిజానాతి [పటిజానతి (సీ. స్యా. పీ.)];

చోరో సబ్రహ్మకే లోకే, ఏసో ఖో వసలాధమో.

౧౩౬. ‘‘ఏతే ఖో వసలా వుత్తా, మయా యేతే పకాసితా;

న జచ్చా వసలో హోతి, న జచ్చా హోతి బ్రాహ్మణో;

కమ్మునా [కమ్మనా (సీ. పీ.)] వసలో హోతి, కమ్మునా హోతి బ్రాహ్మణో.

౧౩౭. ‘‘తదమినాపి జానాథ, యథామేదం [యథాపేదం (క.)] నిదస్సనం;

చణ్డాలపుత్తో సోపాకో [సపాకో (?)], మాతఙ్గో ఇతి విస్సుతో.

౧౩౮. ‘‘సో యసం పరమం పత్తో [సో యసప్పరమప్పత్తో (స్యా. క.)], మాతఙ్గో యం సుదుల్లభం;

ఆగచ్ఛుం తస్సుపట్ఠానం, ఖత్తియా బ్రాహ్మణా బహూ.

౧౩౯. ‘‘దేవయానం అభిరుయ్హ, విరజం సో మహాపథం;

కామరాగం విరాజేత్వా, బ్రహ్మలోకూపగో అహు;

న నం జాతి నివారేసి, బ్రహ్మలోకూపపత్తియా.

౧౪౦. ‘‘అజ్ఝాయకకులే జాతా, బ్రాహ్మణా మన్తబన్ధవా;

తే చ పాపేసు కమ్మేసు, అభిణ్హముపదిస్సరే.

౧౪౧. ‘‘దిట్ఠేవ ధమ్మే గారయ్హా, సమ్పరాయే చ దుగ్గతి;

న నే జాతి నివారేతి, దుగ్గత్యా [దుగ్గచ్చా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] గరహాయ వా.

౧౪౨. ‘‘న జచ్చా వసలో హోతి, న జచ్చా హోతి బ్రాహ్మణో;

కమ్మునా వసలో హోతి, కమ్మునా హోతి బ్రాహ్మణో’’తి.

ఏవం వుత్తే, అగ్గికభారద్వాజో బ్రాహ్మణో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అభిక్కన్తం, భో గోతమ…పే… ఉపాసకం మం భవం గోతమో ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి.

వసలసుత్తం సత్తమం నిట్ఠితం.