౧౦. మణ్డపేయ్యకథా

౨౩౮. ‘‘మణ్డపేయ్యమిదం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియం. సత్థా సమ్ముఖీభూతో తిధత్తమణ్డో [తివిధో మణ్డో (బహూసు) అట్ఠకథా ఓలోకేతబ్బా]. సత్థరి సమ్ముఖీభూతే దేసనామణ్డో, పటిగ్గహమణ్డో, బ్రహ్మచరియమణ్డో’’.

కతమో దేసనామణ్డో? చతున్నం అరియసచ్చానం ఆచిక్ఖనా దేసనా పఞ్ఞాపనా పట్ఠపనా వివరణా విభజనా ఉత్తానీకమ్మం [ఉత్తానికమ్మం (క.)], చతున్నం సతిపట్ఠానానం…పే… చతున్నం సమ్మప్పధానానం… చతున్నం ఇద్ధిపాదానం… పఞ్చన్నం ఇన్ద్రియానం… పఞ్చన్నం బలానం… సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం… అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స ఆచిక్ఖనా దేసనా పఞ్ఞాపనా పట్ఠపనా వివరణా విభజనా ఉత్తానీకమ్మం – అయం దేసనామణ్డో.

కతమో పటిగ్గహమణ్డో? భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఉపాసకా ఉపాసికాయో దేవా మనుస్సా యే వా పనఞ్ఞేపి కేచి విఞ్ఞాతారో – అయం పటిగ్గహమణ్డో.

కతమో బ్రహ్మచరియమణ్డో? అయమేవ అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, సేయ్యథిదం – సమ్మాదిట్ఠి, సమ్మాసఙ్కప్పో, సమ్మావాచా, సమ్మాకమ్మన్తో, సమ్మాఆజీవో, సమ్మావాయామో, సమ్మాసతి, సమ్మాసమాధి – అయం బ్రహ్మచరియమణ్డో.

౨౩౯. అధిమోక్ఖమణ్డో సద్ధిన్ద్రియం, అస్సద్ధియం కసటో; అస్సద్ధియం కసటం ఛడ్డేత్వా సద్ధిన్ద్రియస్స అధిమోక్ఖమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పగ్గహమణ్డో వీరియిన్ద్రియం, కోసజ్జం కసటో; కోసజ్జం కసటం ఛడ్డేత్వా వీరియిన్ద్రియస్స పగ్గహమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. ఉపట్ఠానమణ్డో సతిన్ద్రియం, పమాదో కసటో; పమాదం కసటం ఛడ్డేత్వా సతిన్ద్రియస్స ఉపట్ఠానమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. అవిక్ఖేపమణ్డో సమాధిన్ద్రియం, ఉద్ధచ్చం కసటో; ఉద్ధచ్చం కసటం ఛడ్డేత్వా సమాధిన్ద్రియస్స అవిక్ఖేపమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. దస్సనమణ్డో పఞ్ఞిన్ద్రియం, అవిజ్జం కసటో; అవిజ్జం కసటం ఛడ్డేత్వా పఞ్ఞిన్ద్రియస్స దస్సనమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం.

అస్సద్ధియే అకమ్పియమణ్డో సద్ధాబలం, అస్సద్ధియం కసటో; అస్సద్ధియం కసటం ఛడ్డేత్వా సద్ధాబలస్స అస్సద్ధియే అకమ్పియమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. కోసజ్జే అకమ్పియమణ్డో వీరియబలం, కోసజ్జం కసటో; కోసజ్జం కసటం ఛడ్డేత్వా వీరియబలస్స కోసజ్జే అకమ్పియమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పమాదే అకమ్పియమణ్డో సతిబలం, పమాదో కసటో; పమాదం కసటం ఛడ్డేత్వా సతిబలస్స పమాదే అకమ్పియమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. ఉద్ధచ్చే అకమ్పియమణ్డో సమాధిబలం, ఉద్ధచ్చం కసటో; ఉద్ధచ్చం కసటం ఛడ్డేత్వా సమాధిబలస్స ఉద్ధచ్చే అకమ్పియమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. అవిజ్జాయ అకమ్పియమణ్డో పఞ్ఞాబలం, అవిజ్జా కసటో; అవిజ్జం కసటం ఛడ్డేత్వా పఞ్ఞాబలస్స అవిజ్జాయ అకమ్పియమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం.

ఉపట్ఠానమణ్డో సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గా, పమాదో కసటో; పమాదం కసటం ఛడ్డేత్వా సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స ఉపట్ఠానమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పవిచయమణ్డో ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో, అవిజ్జా కసటో; అవిజ్జం కసటం ఛడ్డేత్వా ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స పవిచయమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పగ్గహమణ్డో వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో, కోసజ్జం కసటో; కోసజ్జం కసటం ఛడ్డేత్వా వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స పగ్గహమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. ఫరణమణ్డో పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, పరిళాహో కసటో; పరిళాహం కసటం ఛడ్డేత్వా పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స ఫరణమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. ఉపసమమణ్డో పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, దుట్ఠుల్లం కసటో; దుట్ఠుల్లం కసటం ఛడ్డేత్వా పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స ఉపసమమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. అవిక్ఖేపమణ్డో సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, ఉద్ధచ్చం కసటో; ఉద్ధచ్చం కసటం ఛడ్డేత్వా సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స అవిక్ఖేపమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పటిసఙ్ఖానమణ్డో ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో, అప్పటిసఙ్ఖా కసటో; అప్పటిసఙ్ఖం కసటం ఛడ్డేత్వా ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గస్స పటిసఙ్ఖానమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం.

దస్సనమణ్డో సమ్మాదిట్ఠి, మిచ్ఛాదిట్ఠి కసటో; మిచ్ఛాదిట్ఠిం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మాదిట్ఠియా దస్సనమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. అభినిరోపనమణ్డో సమ్మాసఙ్కప్పో, మిచ్ఛాసఙ్కప్పో కసటో; మిచ్ఛాసఙ్కప్పం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మాసఙ్కప్పస్స అభినిరోపనమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పరిగ్గహమణ్డో సమ్మావాచా, మిచ్ఛావాచా కసటో; మిచ్ఛావాచం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మావాచాయ పరిగ్గహమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. సముట్ఠానమణ్డో సమ్మాకమ్మన్తో, మిచ్ఛాకమ్మన్తో కసటో; మిచ్ఛాకమ్మన్తం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మాకమ్మన్తస్స సముట్ఠానమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. వోదానమణ్డో సమ్మాఆజీవో, మిచ్ఛాఆజీవో కసటో; మిచ్ఛాఆజీవం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మాఆజీవస్స వోదానమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. పగ్గహమణ్డో సమ్మావాయామో, మిచ్ఛావాయామో కసటో; మిచ్ఛావాయామం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మావాయామస్స పగ్గహమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. ఉపట్ఠానమణ్డో సమ్మాసతి, మిచ్ఛాసతి కసటో; మిచ్ఛాసతిం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మాసతియా ఉపట్ఠానమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం. అవిక్ఖేపమణ్డో సమ్మాసమాధి, మిచ్ఛాసమాధి కసటో; మిచ్ఛాసమాధిం కసటం ఛడ్డేత్వా సమ్మాసమాధిస్స అవిక్ఖేపమణ్డం పివతీతి – మణ్డపేయ్యం.

౨౪౦. అత్థి మణ్డో, అత్థి పేయ్యం, అత్థి కసటో. అధిమోక్ఖమణ్డో సద్ధిన్ద్రియం, అస్సద్ధియం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పగ్గహమణ్డో వీరియిన్ద్రియం, కోసజ్జం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. ఉపట్ఠానమణ్డో సతిన్ద్రియం, పమాదో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. అవిక్ఖేపమణ్డో సమాధిన్ద్రియం, ఉద్ధచ్చం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. దస్సనమణ్డో పఞ్ఞిన్ద్రియం, అవిజ్జా కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం.

అస్సద్ధియే అకమ్పియమణ్డో సద్ధాబలం, అస్సద్ధియం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. కోసజ్జే అకమ్పియమణ్డో వీరియబలం, కోసజ్జం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పమాదే అకమ్పియమణ్డో సతిబలం, పమాదో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. ఉద్ధచ్చే అకమ్పియమణ్డో సమాధిబలం, ఉద్ధచ్చం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. అవిజ్జాయ అకమ్పియమణ్డో పఞ్ఞాబలం, అవిజ్జా కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం.

ఉపట్ఠానమణ్డో సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, పమాదో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పవిచయమణ్డో ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో, అవిజ్జా కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పగ్గహమణ్డో వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో, కోసజ్జం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. ఫరణమణ్డో పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, పరిళాహో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. ఉపసమమణ్డో పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, దుట్ఠుల్లం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. అవిక్ఖేపమణ్డో సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో, ఉద్ధచ్చం కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పటిసఙ్ఖానమణ్డో ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో, అపటిసఙ్ఖా కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం.

దస్సనమణ్డో సమ్మాదిట్ఠి, మిచ్ఛాదిట్ఠి కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. అభినిరోపనమణ్డో సమ్మాసఙ్కప్పో, మిచ్ఛాసఙ్కప్పో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పరిగ్గహమణ్డో సమ్మావాచా, మిచ్ఛావాచా కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. సముట్ఠానమణ్డో సమ్మాకమ్మన్తో, మిచ్ఛాకమ్మన్తో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. వోదానమణ్డో సమ్మాఆజీవో, మిచ్ఛాఆజీవో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. పగ్గహమణ్డో సమ్మావాయామో, మిచ్ఛావాయామో కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. ఉపట్ఠానమణ్డో సమ్మాసతి, మిచ్ఛాసతి కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం. అవిక్ఖేపమణ్డో సమ్మాసమాధి, మిచ్ఛాసమాధి కసటో; యో తత్థ అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో – ఇదం పేయ్యం.

దస్సనమణ్డో సమ్మాదిట్ఠి… అభినిరోపనమణ్డో సమ్మాసఙ్కప్పో… పరిగ్గహమణ్డో సమ్మావాచా… సముట్ఠానమణ్డో సమ్మాకమ్మన్తో… వోదానమణ్డో సమ్మాఆజీవో… పగ్గహమణ్డో సమ్మావాయామో… ఉపట్ఠానమణ్డో సమ్మాసతి… అవిక్ఖేపమణ్డో సమ్మాసమాధి.

ఉపట్ఠానమణ్డో సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో… పవిచయమణ్డో ధమ్మవిచయసమ్బోజ్ఝఙ్గో… పగ్గహమణ్డో వీరియసమ్బోజ్ఝఙ్గో… ఫరణమణ్డో పీతిసమ్బోజ్ఝఙ్గో… ఉపసమమణ్డో పస్సద్ధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో… అవిక్ఖేపమణ్డో సమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గో… పటిసఙ్ఖానమణ్డో ఉపేక్ఖాసమ్బోజ్ఝఙ్గో.

అస్సద్ధియే అకమ్పియమణ్డో సద్ధాబలం… కోసజ్జే అకమ్పియమణ్డో వీరియబలం… పమాదే అకమ్పియమణ్డో సతిబలం… ఉద్ధచ్చే అకమ్పియమణ్డో సమాధిబలం… అవిజ్జాయ అకమ్పియమణ్డో పఞ్ఞాబలం.

అధిమోక్ఖమణ్డో సద్ధిన్ద్రియం… పగ్గహమణ్డో వీరియిన్ద్రియం… ఉపట్ఠానమణ్డో సతిన్ద్రియం… అవిక్ఖేపమణ్డో సమాధిన్ద్రియం… దస్సనమణ్డో పఞ్ఞిన్ద్రియం.

ఆధిపతేయ్యట్ఠేన ఇన్ద్రియా మణ్డో, అకమ్పియట్ఠేన బలా మణ్డో, నియ్యానట్ఠేన బోజ్ఝఙ్గా మణ్డో, హేతుట్ఠేన మగ్గో మణ్డో, ఉపట్ఠానట్ఠేన సతిపట్ఠానా మణ్డో, పదహనట్ఠేన సమ్మప్పధానా మణ్డో, ఇజ్ఝనట్ఠేన ఇద్ధిపాదా మణ్డో, తథట్ఠేన సచ్చా మణ్డో, అవిక్ఖేపట్ఠేన సమథో మణ్డో, అనుపస్సనట్ఠేన విపస్సనా మణ్డో, ఏకరసట్ఠేన సమథవిపస్సనా మణ్డో, అనతివత్తనట్ఠేన యుగనద్ధా మణ్డో, సంవరట్ఠేన సీలవిసుద్ధి మణ్డో, అవిక్ఖేపట్ఠేన చిత్తవిసుద్ధి మణ్డో, దస్సనట్ఠేన దిట్ఠివిసుద్ధి మణ్డో, ముత్తట్ఠేన విమోక్ఖో మణ్డో, పటివేధట్ఠేన విజ్జా మణ్డో, పరిచ్చాగట్ఠేన విముత్తి మణ్డో, సముచ్ఛేదట్ఠేన ఖయే ఞాణం మణ్డో, పటిప్పస్సద్ధట్ఠేన అనుప్పాదే ఞాణం మణ్డో, ఛన్దో మూలట్ఠేన మణ్డో, మనసికారో సముట్ఠానట్ఠేన మణ్డో, ఫస్సో సమోధానట్ఠేన మణ్డో, వేదనా సమోసరణట్ఠేన మణ్డో, సమాధి పముఖట్ఠేన మణ్డో, సతి ఆధిపతేయ్యట్ఠేన మణ్డో, పఞ్ఞా తతుత్తరట్ఠేన మణ్డో, విముత్తి సారట్ఠేన మణ్డో, అమతోగధం నిబ్బానం పరియోసానట్ఠేన మణ్డోతి.

చతుత్థభాణవారో.

మణ్డపేయ్యకథా నిట్ఠితా.

మహావగ్గో పఠమో.