౭౨-౭౩. సబ్బఞ్ఞుతఞాణనిద్దేసో

౧౧౯. కతమం తథాగతస్స సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం? సబ్బం సఙ్ఖతమసఙ్ఖతం అనవసేసం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం [అనావరణం ఞాణం (స్యా.) ఏవముపరిపి].

౧౨౦. అతీతం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. అనాగతం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. పచ్చుప్పన్నం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

చక్ఖు చేవ రూపా చ, ఏవం తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. సోతఞ్చేవ సద్దా చ…పే… ఘానఞ్చేవ గన్ధా చ… జివ్హా చేవ రసా చ… కాయో చేవ ఫోట్ఠబ్బా చ… మనో చేవ ధమ్మా చ, ఏవం తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా అనిచ్చట్ఠం దుక్ఖట్ఠం అనత్తట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా రూపస్స అనిచ్చట్ఠం దుక్ఖట్ఠం అనత్తట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా వేదనాయ…పే… యావతా సఞ్ఞాయ…పే… యావతా సఙ్ఖారానం…పే… యావతా విఞ్ఞాణస్స …పే… యావతా చక్ఖుస్స…పే… జరామరణస్స అనిచ్చట్ఠం దుక్ఖట్ఠం అనత్తట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా అభిఞ్ఞాయ అభిఞ్ఞట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా పరిఞ్ఞాయ పరిఞ్ఞట్ఠం…పే… యావతా పహానస్స [పహానాయ (స్యా.)] పహానట్ఠం…పే… యావతా భావనాయ భావనట్ఠం…పే… యావతా సచ్ఛికిరియాయ సచ్ఛికిరియట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా ఖన్ధానం ఖన్ధట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా ధాతూనం ధాతుట్ఠం…పే… యావతా ఆయతనానం ఆయతనట్ఠం…పే… యావతా సఙ్ఖతానం సఙ్ఖతట్ఠం…పే… యావతా అసఙ్ఖతస్స అసఙ్ఖతట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా కుసలే ధమ్మే, సబ్బం [సబ్బే (అట్ఠకథా)] జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా అకుసలే ధమ్మే…పే… యావతా అబ్యాకతే ధమ్మే… యావతా కామావచరే ధమ్మే… యావతా రూపావచరే ధమ్మే… యావతా అరూపావచరే ధమ్మే… యావతా అపరియాపన్నే ధమ్మే, సబ్బం [సబ్బే (అట్ఠకథా)] జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా దుక్ఖస్స దుక్ఖట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా సముదయస్స సముదయట్ఠం…పే… యావతా నిరోధస్స నిరోధట్ఠం…పే… యావతా మగ్గస్స మగ్గట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా అత్థపటిసమ్భిదాయ అత్థపటిసమ్భిదట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా ధమ్మపటిసమ్భిదాయ ధమ్మపటిసమ్భిదట్ఠం…పే… యావతా నిరుత్తిపటిసమ్భిదాయ నిరుత్తిపటిసమ్భిదట్ఠం…పే… యావతా పటిభానపటిసమ్భిదాయ పటిభానపటిసమ్భిదట్ఠం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా ఇన్ద్రియపరోపరియత్తఞాణం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా సత్తానం ఆసయానుసయే ఞాణం…పే… యావతా యమకపాటిహీరే ఞాణం…పే… యావతా మహాకరుణాసమాపత్తియా ఞాణం, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా సదేవకస్స లోకస్స సమారకస్స సబ్రహ్మకస్స సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ దిట్ఠం సుతం ముతం విఞ్ఞాతం పత్తం పరియేసితం అనువిచరితం మనసా, తం సబ్బం జానాతీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

౧౨౧. న తస్స అద్దిట్ఠమిధత్థి కిఞ్చి, అథో అవిఞ్ఞాతమజానితబ్బం.

సబ్బం అభిఞ్ఞాసి యదత్థి నేయ్యం, తథాగతో తేన సమన్తచక్ఖూతి [మహాని. ౧౫౬; చూళని. మోఘరాజమాణవపుచ్ఛానిద్దేస ౮౫].

సమన్తచక్ఖూతి కేనట్ఠేన సమన్తచక్ఖు? చుద్దస బుద్ధఞాణాని. దుక్ఖే ఞాణం బుద్ధఞాణం, దుక్ఖసముదయే ఞాణం బుద్ధఞాణం, దుక్ఖనిరోధే ఞాణం బుద్ధఞాణం, దుక్ఖనిరోధగామినియా పటిపదాయ ఞాణం బుద్ధఞాణం, అత్థపటిసమ్భిదే ఞాణం బుద్ధఞాణం, ధమ్మపటిసమ్భిదే ఞాణం బుద్ధఞాణం, నిరుత్తిపటిసమ్భిదే ఞాణం బుద్ధఞాణం, పటిభానపటిసమ్భిదే ఞాణం బుద్ధఞాణం, ఇన్ద్రియపరోపరియత్తే ఞాణం బుద్ధఞాణం, సత్తానం ఆసయానుసయే ఞాణం బుద్ధఞాణం, యమకపాటిహీరే ఞాణం బుద్ధఞాణం, మహాకరుణాసమాపత్తియా ఞాణం బుద్ధఞాణం, సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం బుద్ధఞాణం, అనావరణఞాణం బుద్ధఞాణం – ఇమాని చుద్దస బుద్ధఞాణాని. ఇమేసం చుద్దసన్నం బుద్ధఞాణానం అట్ఠ ఞాణాని సావకసాధారణాని; ఛ ఞాణాని అసాధారణాని సావకేహి.

యావతా దుక్ఖస్స దుక్ఖట్ఠో, సబ్బో ఞాతో; అఞ్ఞాతో దుక్ఖట్ఠో నత్థీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా దుక్ఖస్స దుక్ఖట్ఠో, సబ్బో ఞాతో, సబ్బో దిట్ఠో, సబ్బో విదితో, సబ్బో సచ్ఛికతో, సబ్బో ఫస్సితో పఞ్ఞాయ; అఫస్సితో పఞ్ఞాయ దుక్ఖట్ఠో నత్థీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం. యావతా సముదయస్స సముదయట్ఠో…పే… యావతా నిరోధస్స నిరోధట్ఠో… యావతా మగ్గస్స మగ్గట్ఠో…పే… యావతా అత్థపటిసమ్భిదాయ అత్థపటిసమ్భిదట్ఠో… యావతా ధమ్మపటిసమ్భిదాయ ధమ్మపటిసమ్భిదట్ఠో… యావతా నిరుత్తిపటిసమ్భిదాయ నిరుత్తిపటిసమ్భిదట్ఠో… యావతా పటిభానపటిసమ్భిదాయ పటిభానపటిసమ్భిదట్ఠో, సబ్బో ఞాతో, సబ్బో దిట్ఠో, సబ్బో విదితో, సబ్బో సచ్ఛికతో, సబ్బో ఫస్సితో పఞ్ఞాయ; అఫస్సితో పఞ్ఞాయ పటిభానపటిసమ్భిదట్ఠో నత్థీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా ఇన్ద్రియపరోపరియత్తఞాణం…పే… యావతా సత్తానం ఆసయానుసయే ఞాణం… యావతా యమకపాటిహీరే ఞాణం… యావతా మహాకరుణాసమాపత్తియా ఞాణం; సబ్బ ఞాతం, సబ్బం దిట్ఠం, సబ్బం విదితం, సబ్బం సచ్ఛికతం, సబ్బం ఫస్సితం పఞ్ఞాయ; అఫస్సితం పఞ్ఞాయ మహాకరుణాసమాపత్తియా ఞాణం నత్థీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

యావతా సదేవకస్స లోకస్స సమారకస్స సబ్రహ్మకస్స సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ దిట్ఠం సుతం ముతం విఞ్ఞాతం పత్తం పరియేసితం అనువిచరితం మనసా, సబ్బం ఞాతం, సబ్బం దిట్ఠం, సబ్బం విదితం, సబ్బం సచ్ఛికతం, సబ్బం ఫస్సితం పఞ్ఞాయ; అఫస్సితం పఞ్ఞాయ నత్థీతి – సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం. తత్థ ఆవరణం నత్థీతి – అనావరణఞాణం.

న తస్స అద్దిట్ఠమిధత్థి కిఞ్చి, అథో అవిఞ్ఞాతమజానితబ్బం;

సబ్బం అభిఞ్ఞాసి యదత్థి నేయ్యం, తథాగతో తేన సమన్తచక్ఖూతి.

సబ్బఞ్ఞుతఞాణనిద్దేసో తేసత్తతిమో.

ఞాణకథా నిట్ఠితా.