౭౧. మహాకరుణాఞాణనిద్దేసో

౧౧౭. కతమం తథాగతస్స మహాకరుణాసమాపత్తియా ఞాణం? బహుకేహి ఆకారేహి పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. ఆదిత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. ఉయ్యుత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. పయాతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. కుమ్మగ్గప్పటిపన్నో [కుమ్మగ్గం పటిపన్నో (స్యా.)] లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. ఉపనీయతి లోకో అద్ధువోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. అతాణో [అత్తాణో (స్యా.)] లోకో అనభిస్సరోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. అస్సకో లోకో, సబ్బం పహాయ గమనీయన్తి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. ఊనో లోకో అతీతో తణ్హాదాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. అతాయనో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… అలేణో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం …పే… అసరణో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… అసరణీభూతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే….

ఉద్ధతో లోకో అవూపసన్తోతి – పస్సన్తానం…పే… ససల్లో లోకసన్నివాసో, విద్ధో పుథుసల్లేహి; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి సల్లానం ఉద్ధతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… అవిజ్జన్ధకారావరణో లోకసన్నివాసో అణ్డభూతో కిలేసపఞ్జరపక్ఖిత్తో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి ఆలోకం దస్సేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… అవిజ్జాగతో లోకసన్నివాసో అణ్డభూతో పరియోనద్ధో తన్తాకులకజాతో [తన్తాకులజాతో (స్యా.)] కులాగణ్డికజాతో [గుళాగుణ్ఠికజాతో (స్యా.), గులాగుణ్డికజాతో (క. సీ. అట్ఠ.) దీ. ని. ౨.౯౫ పస్సితబ్బా] ముఞ్జపబ్బజభూతో అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం సంసారం నాతివత్తతీతి – పస్సన్తానం…పే… అవిజ్జావిసదోససంలిత్తో లోకసన్నివాసో కిలేసకలలీభూతోతి – పస్సన్తానం…పే… రాగదోసమోహజటాజటితో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి జటం విజటేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే….

తణ్హాసఙ్ఘాటపటిముక్కో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తణ్హాజాలేన ఓత్థటో [ఓత్థతో (క.)] లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తణ్హాసోతేన వుయ్హతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తణ్హాసఞ్ఞోజనేన సఞ్ఞుత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తణ్హానుసయేన అనుసటో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తణ్హాసన్తాపేన సన్తప్పతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తణ్హాపరిళాహేన పరిడయ్హతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే….

దిట్ఠిసఙ్ఘాటపటిముక్కో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దిట్ఠిజాలేన ఓత్థటో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దిట్ఠిసోతేన వుయ్హతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దిట్ఠిసఞ్ఞోజనేన సఞ్ఞుత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దిట్ఠానుసయేన అనుసటో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దిట్ఠిసన్తాపేన సన్తప్పతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దిట్ఠిపరిళాహేన పరిడయ్హతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే….

జాతియా అనుగతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… జరాయ అనుసటో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… బ్యాధినా అభిభూతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం …పే… మరణేన అబ్భాహతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దుక్ఖే పతిట్ఠితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే….

తణ్హాయ ఉడ్డితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… జరాపాకారపరిక్ఖిత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… మచ్చుపాసేన పరిక్ఖిత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… మహాబన్ధనబన్ధో లోకసన్నివాసో – రాగబన్ధనేన దోసబన్ధనేన మోహబన్ధనేన మానబన్ధనేన దిట్ఠిబన్ధనేన కిలేసబన్ధనేన దుచ్చరితబన్ధనేన; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి బన్ధనం మోచేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహాసమ్బాధప్పటిపన్నో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి ఓకాసం దస్సేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం… మహాపలిబోధేన పలిబుద్ధో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి పలిబోధం ఛేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహాపపాతే పతితో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి పపాతా ఉద్ధతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహాకన్తారప్పటిపన్నో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి కన్తారం తారేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహాసంసారప్పటిపన్నో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి సంసారా మోచేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహావిదుగ్గే సమ్పరివత్తతి లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి విదుగ్గా ఉద్ధతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహాపలిపే [మహాపల్లేపే (స్యా.)] పలిపన్నో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి పలిపా ఉద్ధతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే….

అబ్భాహతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… ఆదిత్తో లోకసన్నివాసో – రాగగ్గినా దోసగ్గినా మోహగ్గినా జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి నిబ్బాపేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… ఉన్నీతకో లోకసన్నివాసో హఞ్ఞతి నిచ్చమతాణో పత్తదణ్డో తక్కరోతి – పస్సన్తానం…పే… వజ్జబన్ధనబద్ధో లోకసన్నివాసో ఆఘాతనపచ్చుపట్ఠితో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి బన్ధనం మోచేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… అనాథో లోకసన్నివాసో పరమకారుఞ్ఞప్పత్తో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి తాయేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… దుక్ఖాభితున్నో [దుక్ఖాభితుణ్ణో (క.)] లోకసన్నివాసో చిరరత్తం పీళితోతి – పస్సన్తానం…పే… గధితో లోకసన్నివాసో నిచ్చం పిపాసితోతి – పస్సన్తానం…పే….

అన్ధో లోకసన్నివాసో అచక్ఖుకోతి – పస్సన్తానం…పే… హతనేత్తో లోకసన్నివాసో అపరిణాయకోతి – పస్సన్తానం…పే… విపథపక్ఖన్దో [విపథం పక్ఖన్తో (స్యా.)] లోకసన్నివాసో అఞ్జసాపరద్ధో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి అరియపథం ఆనేతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే… మహోఘపక్ఖన్దో లోకసన్నివాసో; తస్స నత్థఞ్ఞో కోచి ఓఘా ఉద్ధతా, అఞ్ఞత్ర మయాతి – పస్సన్తానం…పే….

౧౧౮. ద్వీహి దిట్ఠిగతేహి పరియుట్ఠితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… తీహి దుచ్చరితేహి విప్పటిపన్నో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… చతూహి యోగేహి యుత్తో లోకసన్నివాసో చతుయోగయోజితోతి – పస్సన్తానం…పే… చతూహి గన్థేహి [గణ్ఠేహి (స్యా.)] గన్థితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… చతూహి ఉపాదానేహి ఉపాదియతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… పఞ్చగతిసమారుళ్హో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… పఞ్చహి కామగుణేహి రజ్జతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… పఞ్చహి నీవరణేహి ఓత్థటో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… ఛహి వివాదమూలేహి వివదతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… ఛహి తణ్హాకాయేహి రజ్జతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… ఛహి దిట్ఠిగతేహి పరియుట్ఠితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం …పే… సత్తహి అనుసయేహి అనుసటో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… సత్తహి సఞ్ఞోజనేహి సఞ్ఞుత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… సత్తహి మానేహి ఉన్నతో [ఉణ్ణతో (స్యా. క.)] లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… అట్ఠహి లోకధమ్మేహి సమ్పరివత్తతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… అట్ఠహి మిచ్ఛత్తేహి నియ్యాతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… అట్ఠహి పురిసదోసేహి దుస్సతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… నవహి ఆఘాతవత్థూహి ఆఘాతితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం …పే… నవవిధమానేహి ఉన్నతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… నవహి తణ్హామూలకేహి ధమ్మేహి రజ్జతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసహి కిలేసవత్థూహి కిలిస్సతి లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసహి ఆఘాతవత్థూహి ఆఘాతితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసహి అకుసలకమ్మపథేహి సమన్నాగతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసహి సఞ్ఞోజనేహి సఞ్ఞుత్తో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసహి మిచ్ఛత్తేహి నియ్యాతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసవత్థుకాయ మిచ్ఛాదిట్ఠియా సమన్నాగతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… దసవత్థుకాయ అన్తగ్గాహికాయ దిట్ఠియా సమన్నాగతో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం…పే… అట్ఠసతతణ్హాపపఞ్చసతేహి పపఞ్చితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. ద్వాసట్ఠియా దిట్ఠిగతేహి పరియుట్ఠితో లోకసన్నివాసోతి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి.

అహఞ్చమ్హి తిణ్ణో, లోకో చ అతిణ్ణో అహం చమ్హి ముత్తో, లోకో చ అముత్తో; అహఞ్చమ్హి దన్తో, లోకో చ అదన్తో; అహం చమ్హి సన్తో, లోకో చ అసన్తో; అహం చమ్హి అస్సత్థో, లోకో చ అనస్సత్థో; అహం చమ్హి పరినిబ్బుతో, లోకో చ అపరినిబ్బుతో; పహోమి ఖ్వాహం తిణ్ణో తారేతుం, ముత్తో మోచేతుం, దన్తో దమేతుం, సన్తో సమేతుం, అస్సత్థో అస్సాసేతుం, పరినిబ్బుతో పరే చ పరినిబ్బాపేతున్తి – పస్సన్తానం బుద్ధానం భగవన్తానం సత్తేసు మహాకరుణా ఓక్కమతి. ఇదం తథాగతస్స మహాకరుణాసమాపత్తియా ఞాణం.

మహాకరుణాఞాణనిద్దేసో ఏకసత్తతిమో.