౬౮. ఇన్ద్రియపరోపరియత్తఞాణనిద్దేసో

౧౧౧. కతమం తథాగతస్స ఇన్ద్రియపరోపరియత్త ఞాణం? ఇధ తథాగతో సత్తే పస్సతి అప్పరజక్ఖే మహారజక్ఖే తిక్ఖిన్ద్రియే ముదిన్ద్రియే స్వాకారే ద్వాకారే సువిఞ్ఞాపయే దువిఞ్ఞాపయే అప్పేకచ్చే పరలోకవజ్జభయదస్సావినో అప్పేకచ్చే న పరలోకవజ్జభయదస్సావినో.

అప్పరజక్ఖే మహారజక్ఖేతి సద్ధో పుగ్గలో అప్పరజక్ఖో, అస్సద్ధో పుగ్గలో మహారజక్ఖో. ఆరద్ధవీరియో పుగ్గలో అప్పరజక్ఖో, కుసీతో పుగ్గలో మహారజక్ఖో. ఉపట్ఠితస్సతి పుగ్గలో అప్పరజక్ఖో, ముట్ఠస్సతి పుగ్గలో మహారజక్ఖో. సమాహితో పుగ్గలో అప్పరజక్ఖో, అసమాహితో పుగ్గలో మహారజక్ఖో. పఞ్ఞవా పుగ్గలో అప్పరజక్ఖో, దుప్పఞ్ఞో పుగ్గలో మహారజక్ఖో.

తిక్ఖిన్ద్రియే ముదిన్ద్రియేతి సద్ధో పుగ్గలో తిక్ఖిన్ద్రియో, అస్సద్ధో పుగ్గలో ముదిన్ద్రియో. ఆరద్ధవీరియో పుగ్గలో తిక్ఖిన్ద్రియో, కుసీతో పుగ్గలో ముదిన్ద్రియో. ఉపట్ఠితస్సతి పుగ్గలో తిక్ఖిన్ద్రియో, ముట్ఠస్సతి పుగ్గలో ముదిన్ద్రియో. సమాహితో పుగ్గలో తిక్ఖిన్ద్రియో, అసమాహితో పుగ్గలో ముదిన్ద్రియో. పఞ్ఞవా పుగ్గలో తిక్ఖిన్ద్రియో, దుప్పఞ్ఞో పుగ్గలో ముదిన్ద్రియో.

స్వాకారే ద్వాకారేతి సద్ధో పుగ్గలో స్వాకారో, అస్సద్ధో పుగ్గలో ద్వాకారో. ఆరద్ధవీరియో పుగ్గలో స్వాకారో, కుసీతో పుగ్గలో ద్వాకారో. ఉపట్ఠితస్సతి పుగ్గలో స్వాకారో, ముట్ఠస్సతి పుగ్గలో ద్వాకారో. సమాహితో పుగ్గలో స్వాకారో, అసమాహితో పుగ్గలో ద్వాకారో. పఞ్ఞవా పుగ్గలో స్వాకారో, దుప్పఞ్ఞో పుగ్గలో ద్వాకారో.

సువిఞ్ఞాపయే దువిఞ్ఞాపయేతి సద్ధో పుగ్గలో సువిఞ్ఞాపయో, అస్సద్ధో పుగ్గలో దువిఞ్ఞాపయో. ఆరద్ధవీరియో పుగ్గలో సువిఞ్ఞాపయో, కుసీతో పుగ్గలో దువిఞ్ఞాపయో. ఉపట్ఠితస్సతి పుగ్గలో సువిఞ్ఞాపయో, ముట్ఠస్సతి పుగ్గలో దువిఞ్ఞాపయో. సమాహితో పుగ్గలో సువిఞ్ఞాపయో, అసమాహితో పుగ్గలో దువిఞ్ఞాపయో. పఞ్ఞవా పుగ్గలో సువిఞ్ఞాపయో, దుప్పఞ్ఞో పుగ్గలో దువిఞ్ఞాపయో.

అప్పేకచ్చే పరలోకవజ్జభయదస్సావినో, అప్పేకచ్చే న పరలోకవజ్జభయదస్సావినోతి సద్ధో పుగ్గలో పరలోకవజ్జభయదస్సావీ, అస్సద్ధో పుగ్గలో న పరలోకవజ్జభయదస్సావీ. ఆరద్ధవీరియో పుగ్గలో పరలోకవజ్జభయదస్సావీ, కుసీతో పుగ్గలో న పరలోకవజ్జభయదస్సావీ. ఉపట్ఠితస్సతి పుగ్గలో పరలోకవజ్జభయదస్సావీ, ముట్ఠస్సతి పుగ్గలో న పరలోకవజ్జభయదస్సావీ. సమాహితో పుగ్గలో పరలోకవజ్జభయదస్సావీ, అసమాహితో పుగ్గలో న పరలోకవజ్జభయదస్సావీ. పఞ్ఞవా పుగ్గలో పరలోకవజ్జభయదస్సావీ, దుప్పఞ్ఞో పుగ్గలో న పరలోకవజ్జభయదస్సావీ.

౧౧౨. లోకోతి – ఖన్ధలోకో, ధాతులోకో, ఆయతనలోకో, విపత్తిభవలోకో, విపత్తిసమ్భవలోకో, సమ్పత్తిభవలోకో, సమ్పత్తిసమ్భవలోకో.

ఏకో లోకో – సబ్బే సత్తా ఆహారట్ఠితికా. ద్వే లోకా – నామఞ్చ, రూపఞ్చ. తయో లోకా – తిస్సో వేదనా. చత్తారో లోకా – చత్తారో ఆహారా. పఞ్చ లోకా – పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా. ఛ లోకా – ఛ అజ్ఝత్తికాని ఆయతనాని. సత్త లోకా – సత్త విఞ్ఞాణట్ఠితియో. అట్ఠ లోకా – అట్ఠ లోకధమ్మా. నవ లోకా – నవ సత్తావాసా. దస లోకా – దసాయతనాని. ద్వాదసలోకా – ద్వాదసాయతనాని. అట్ఠారస లోకా – అట్ఠారస ధాతుయో.

వజ్జన్తి సబ్బే కిలేసా వజ్జా, సబ్బే దుచ్చరితా వజ్జా, సబ్బే అభిసఙ్ఖారా వజ్జా, సబ్బే భవగామికమ్మా వజ్జా. ఇతి ఇమస్మిఞ్చ లోకే ఇమస్మిఞ్చ వజ్జే తిబ్బా భయసఞ్ఞా పచ్చుపట్ఠితా హోతి, సేయ్యథాపి ఉక్ఖిత్తాసికే వధకే. ఇమేహి పఞ్ఞాసాయ ఆకారేహి ఇమాని పఞ్చిన్ద్రియాని జానాతి పస్సతి అఞ్ఞాతి పటివిజ్ఝతి – ఇదం తథాగతస్స ఇన్ద్రియపరోపరియత్తే ఞాణం.

ఇన్ద్రియపరోపరియత్తఞాణనిద్దేసో అట్ఠసట్ఠిమో.