౫౫. ఆసవక్ఖయఞాణనిద్దేసో

౧౦౭. కథం చతుసట్ఠియా ఆకారేహి తిణ్ణన్నం ఇన్ద్రియానం వసిభావతా పఞ్ఞా ఆసవానం ఖయే ఞాణం? కతమేసం తిణ్ణన్నం ఇన్ద్రియానం? అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియస్స అఞ్ఞిన్ద్రియస్స అఞ్ఞాతావిన్ద్రియస్స.

అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం కతి ఠానాని గచ్ఛతి, అఞ్ఞిన్ద్రియం కతి ఠానాని గచ్ఛతి, అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం కతి ఠానాని గచ్ఛతి? అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియం ఏకం ఠానం గచ్ఛతి – సోతాపత్తిమగ్గం. అఞ్ఞిన్ద్రియం ఛ ఠానాని గచ్ఛతి – సోతాపత్తిఫలం, సకదాగామిమగ్గం, సకదాగామిఫలం, అనాగామిమగ్గం, అనాగామిఫలం, అరహత్తమగ్గం. అఞ్ఞాతావిన్ద్రియం ఏకం ఠానం గచ్ఛతి – అరహత్తఫలం.

సోతాపత్తిమగ్గక్ఖణే అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియస్స సద్ధిన్ద్రియం అధిమోక్ఖపరివారం హోతి, వీరియిన్ద్రియం పగ్గహపరివారం హోతి, సతిన్ద్రియం ఉపట్ఠానపరివారం హోతి, సమాధిన్ద్రియం అవిక్ఖేపపరివారం హోతి, పఞ్ఞిన్ద్రియం దస్సనపరివారం హోతి, మనిన్ద్రియం విజాననపరివారం హోతి, సోమనస్సిన్ద్రియం అభిసన్దనపరివారం హోతి, జీవితిన్ద్రియం పవత్తసన్తతాధిపతేయ్యపరివారం హోతి. సోతాపత్తిమగ్గక్ఖణే జాతా ధమ్మా ఠపేత్వా చిత్తసముట్ఠానం రూపం సబ్బేవ కుసలా హోన్తి, సబ్బేవ అనాసవా హోన్తి, సబ్బేవ నియ్యానికా హోన్తి, సబ్బేవ అపచయగామినో హోన్తి, సబ్బేవ లోకుత్తరా హోన్తి, సబ్బేవ నిబ్బానారమ్మణా హోన్తి. సోతాపత్తిమగ్గక్ఖణే అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియస్స ఇమాని అట్ఠిన్ద్రియాని సహజాతపరివారా హోన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞపరివారా హోన్తి, నిస్సయపరివారా హోన్తి, సమ్పయుత్తపరివారా హోన్తి, సహగతా హోన్తి, సహజాతా హోన్తి, సంసట్ఠా హోన్తి, సమ్పయుత్తా హోన్తి. తేవ తస్స ఆకారా చేవ హోన్తి పరివారా చ.

సోతాపత్తిఫలక్ఖణే అఞ్ఞిన్ద్రియస్స సద్ధిన్ద్రియం అధిమోక్ఖపరివారం హోతి, వీరియిన్ద్రియం పగ్గహపరివారం హోతి, సతిన్ద్రియం ఉపట్ఠానపరివారం హోతి, సమాధిన్ద్రియం అవిక్ఖేపపరివారం హోతి, పఞ్ఞిన్ద్రియం దస్సనపరివారం హోతి, మనిన్ద్రియం విజాననపరివారం హోతి, సోమనస్సిన్ద్రియం అభిసన్దనపరివారం హోతి, జీవితిన్ద్రియం పవత్తసన్తతాధిపతేయ్యపరివారం హోతి. సోతాపత్తిఫలక్ఖణే జాతా ధమ్మా సబ్బేవ అబ్యాకతా హోన్తి, ఠపేత్వా చిత్తసముట్ఠానం రూపం సబ్బేవ అనాసవా హోన్తి, సబ్బేవ లోకుత్తరా హోన్తి, సబ్బేవ నిబ్బానారమ్మణా హోన్తి. సోతాపత్తిఫలక్ఖణే అఞ్ఞిన్ద్రియస్స ఇమాని అట్ఠిన్ద్రియాని సహజాతపరివారా హోన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞపరివారా హోన్తి, నిస్సయపరివారా హోన్తి, సమ్పయుత్తపరివారా హోన్తి, సహగతా హోన్తి, సహజాతా హోన్తి, సంసట్ఠా హోన్తి, సమ్పయుత్తా హోన్తి. తేవ తస్స ఆకారా చేవ హోన్తి పరివారా చ.

సకదాగామిమగ్గక్ఖణే …పే… సకదాగామిఫలక్ఖణే…పే… అనాగామిమగ్గక్ఖణే…పే… అనాగామిఫలక్ఖణే…పే… అరహత్తమగ్గక్ఖణే అఞ్ఞిన్ద్రియస్స సద్ధిన్ద్రియం అధిమోక్ఖపరివారం హోతి…పే… జీవితిన్ద్రియం పవత్తసన్తతాధిపతేయ్యపరివారం హోతి. అరహత్తమగ్గక్ఖణే జాతా ధమ్మా ఠపేత్వా చిత్తసముట్ఠానం రూపం సబ్బేవ కుసలా హోన్తి, సబ్బేవ అనాసవా హోన్తి, సబ్బేవ నియ్యానికా హోన్తి, సబ్బేవ అపచయగామినో హోన్తి, సబ్బేవ లోకుత్తరా హోన్తి, సబ్బేవ నిబ్బానారమ్మణా హోన్తి. అరహత్తమగ్గక్ఖణే అఞ్ఞిన్ద్రియస్స ఇమాని అట్ఠిన్ద్రియాని సహజాతపరివారా హోన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞపరివారా హోన్తి, నిస్సయపరివారా హోన్తి, సమ్పయుత్తపరివారా హోన్తి, సహగతా హోన్తి, సహజాతా హోన్తి, సంసట్ఠా హోన్తి, సమ్పయుత్తా హోన్తి. తేవ తస్స ఆకారా చేవ హోన్తి పరివారా చ.

అరహత్తఫలక్ఖణే అఞ్ఞాతావిన్ద్రియస్స సద్ధిన్ద్రియం అధిమోక్ఖపరివారం హోతి, వీరియిన్ద్రియం పగ్గహపరివారం హోతి, సతిన్ద్రియం ఉపట్ఠానపరివారం హోతి, సమాధిన్ద్రియం అవిక్ఖేపపరివారం హోతి, పఞ్ఞిన్ద్రియం దస్సనపరివారం హోతి, మనిన్ద్రియం విజాననపరివారం హోతి, సోమనస్సిన్ద్రియం అభిసన్దనపరివారం హోతి, జీవితిన్ద్రియం పవత్తసన్తతాధిపతేయ్యపరివారం హోతి. అరహత్తఫలక్ఖణే జాతా ధమ్మా సబ్బేవ అబ్యాకతా హోన్తి, ఠపేత్వా చిత్తసముట్ఠానం రూపం సబ్బేవ అనాసవా హోన్తి, సబ్బేవ లోకుత్తరా హోన్తి, సబ్బేవ నిబ్బానారమ్మణా హోన్తి. అరహత్తఫలక్ఖణే అఞ్ఞాతావిన్ద్రియస్స ఇమాని అట్ఠిన్ద్రియాని సహజాతపరివారా హోన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞపరివారా హోన్తి, నిస్సయపరివారా హోన్తి, సమ్పయుత్తపరివారా హోన్తి, సహగతా హోన్తి, సహజాతా హోన్తి, సంసట్ఠా హోన్తి, సమ్పయుత్తా హోన్తి. తేవ తస్స ఆకారా చేవ హోన్తి పరివారా చ. ఇతి ఇమాని అట్ఠట్ఠకాని చతుసట్ఠి హోన్తి.

ఆసవాతి కతమే తే ఆసవా? కామాసవో, భవాసవో, దిట్ఠాసవో, అవిజ్జాసవో. కత్థేతే ఆసవా ఖీయన్తి? సోతాపత్తిమగ్గేన అనవసేసో దిట్ఠాసవో ఖీయతి, అపాయగమనీయో కామాసవో ఖీయతి, అపాయగమనీయో భవాసవో ఖీయతి, అపాయగమనీయో అవిజ్జాసవో ఖీయతి. ఏత్థేతే ఆసవా ఖీయన్తి. సకదాగామిమగ్గేన ఓళారికో కామాసవో ఖీయతి, తదేకట్ఠో భవాసవో ఖీయతి, తదేకట్ఠో అవిజ్జాసవో ఖీయతి. ఏత్థేతే ఆసవా ఖీయన్తి. అనాగామిమగ్గేన అనవసేసో కామాసవో ఖీయతి, తదేకట్ఠో భవాసవో ఖీయతి, తదేకట్ఠో అవిజ్జాసవో ఖీయతి. ఏత్థేతే ఆసవా ఖీయన్తి. అరహత్తమగ్గేన అనవసేసో భవాసవో ఖీయతి, అనవసేసో అవిజ్జాసవో ఖీయతి. ఏత్థేతే ఆసవా ఖీయన్తి. తం ఞాతట్ఠేన ఞాణం, పజాననట్ఠేన పఞ్ఞా. తేన వుచ్చతి – ‘‘చతుసట్ఠియా ఆకారేహి తిణ్ణన్నం ఇన్ద్రియానం వసిభావతా పఞ్ఞా ఆసవానం ఖయే ఞాణం’’.

ఆసవక్ఖయఞాణనిద్దేసో పఞ్చపఞ్ఞాసమో.