౩౩. అరణవిహారఞాణనిద్దేసో
౮౨. కథం దస్సనాధిపతేయ్యం సన్తో చ విహారాధిగమో పణీతాధిముత్తతా పఞ్ఞా అరణవిహారే ఞాణం? దస్సనాధిపతేయ్యన్తి అనిచ్చానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, దుక్ఖానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, అనత్తానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, రూపే అనిచ్చానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, రూపే దుక్ఖానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, రూపే అనత్తానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం; వేదనాయ…పే… సఞ్ఞాయ… సఙ్ఖారేసు… విఞ్ఞాణే… చక్ఖుస్మిం…పే… జరామరణే అనిచ్చానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, జరామరణే దుక్ఖానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం, జరామరణే అనత్తానుపస్సనా దస్సనాధిపతేయ్యం.
సన్తో చ విహారాధిగమోతి సుఞ్ఞతో విహారో సన్తో విహారాధిగమో. అనిమిత్తో విహారో సన్తో విహారాధిగమో. అప్పణిహితో విహారో సన్తో విహారాధిగమో.
పణీతాధిముత్తతాతి సుఞ్ఞతే అధిముత్తతా పణీతాధిముత్తతా. అనిమిత్తే అధిముత్తతా పణీతాధిముత్తతా. అప్పణిహితే అధిముత్తతా పణీతాధిముత్తతా.
అరణవిహారోతి పఠమం ఝానం అరణవిహారో. దుతియం ఝానం అరణవిహారో. తతియం ఝానం అరణవిహారో. చతుత్థం ఝానం అరణవిహారో. ఆకాసానఞ్చాయతనసమాపత్తి అరణవిహారో…పే… నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసమాపత్తి అరణవిహారో.
అరణవిహారోతి కేనట్ఠేన అరణవిహారో? పఠమేన ఝానేన నీవరణే హరతీతి – అరణవిహారో. దుతియేన ఝానేన వితక్కవిచారే హరతీతి – అరణవిహారో. తతియేన ఝానేన పీతిం హరతీతి – అరణవిహారో. చతుత్థేన ఝానేన సుఖదుక్ఖే హరతీతి – అరణవిహారో. ఆకాసానఞ్చాయతనసమాపత్తియా రూపసఞ్ఞం పటిఘసఞ్ఞం నానత్తసఞ్ఞం హరతీతి – అరణవిహారో. విఞ్ఞాణఞ్చాయతనసమాపత్తియా ఆకాసానఞ్చాయతనసఞ్ఞం హరతీతి – అరణవిహారో. ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసమాపత్తియా విఞ్ఞాణఞ్చాయతనసఞ్ఞం హరతీతి – అరణవిహారో. నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసమాపత్తియా ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసఞ్ఞం హరతీతి – అరణవిహారో. అయం అరణవిహారో. తం ఞాతట్ఠేన ఞాణం, పజాననట్ఠేన పఞ్ఞా. తేన వుచ్చతి – ‘‘దస్సనాధిపతేయ్యం సన్తో చ విహారాధిగమో పణీతాధిముత్తతా పఞ్ఞా అరణవిహారే ఞాణం’’.
అరణవిహారఞాణనిద్దేసో తేత్తింసతిమో.