౧౭. చరియానానత్తఞాణనిద్దేసో

౬౮. కథం చరియావవత్థానే పఞ్ఞా చరియానానత్తే ఞాణం? చరియాతి తిస్సో చరియాయో – విఞ్ఞాణచరియా, అఞ్ఞాణచరియా, ఞాణచరియా.

కతమా విఞ్ఞాణచరియా? దస్సనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా రూపేసు, దస్సనట్ఠో చక్ఖువిఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణచరియా రూపేసు, దిట్ఠత్తా అభినిరోపనా విపాకమనోధాతు [అభినిరోపనవిపాకమనోధాతు (స్యా.)] విఞ్ఞాణచరియా రూపేసు, అభినిరోపితత్తా విపాకమనోవిఞ్ఞాణధాతు విఞ్ఞాణచరియా రూపేసు. సవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా సద్దేసు, సవనత్థో సోతవిఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణచరియా సద్దేసు, సుతత్తా అభినిరోపనా విపాకమనోధాతు విఞ్ఞాణచరియా సద్దేసు, అభినిరోపితత్తా విపాకమనోవిఞ్ఞాణధాతు విఞ్ఞాణచరియా సద్దేసు. ఘాయనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా గన్ధేసు, ఘాయనట్ఠో [ఘాయనత్థో (స్యా. క.)] ఘానవిఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణచరియా గన్ధేసు, ఘాయితత్తా అభినిరోపనా విపాకమనోధాతు విఞ్ఞాణచరియా గన్ధేసు, అభినిరోపితత్తా విపాకమనోవిఞ్ఞాణధాతు విఞ్ఞాణచరియా గన్ధేసు. సాయనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా రసేసు, సాయనట్ఠో జివ్హావిఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణచరియా రసేసు, సాయితత్తా అభినిరోపనా విపాకమనోధాతు విఞ్ఞాణచరియా రసేసు, అభినిరోపితత్తా విపాకమనోవిఞ్ఞాణధాతు విఞ్ఞాణచరియా రసేసు. ఫుసనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా ఫోట్ఠబ్బేసు, ఫుసనట్ఠో కాయవిఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణచరియా ఫోట్ఠబ్బేసు, ఫుట్ఠత్తా అభినిరోపనా విపాకమనోధాతు విఞ్ఞాణచరియా ఫోట్ఠబ్బేసు, అభినిరోపితత్తా విపాకమనోవిఞ్ఞాణధాతు విఞ్ఞాణచరియా ఫోట్ఠబ్బేసు. విజాననత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా ధమ్మేసు, విజాననట్ఠో మనోవిఞ్ఞాణం విఞ్ఞాణచరియా ధమ్మేసు, విఞ్ఞాతత్తా అభినిరోపనా విపాకమనోధాతు విఞ్ఞాణచరియా ధమ్మేసు, అభినిరోపితత్తా విపాకమనోవిఞ్ఞాణధాతు విఞ్ఞాణచరియా ధమ్మేసు.

౬౯. విఞ్ఞాణచరియాతి కేనట్ఠేన విఞ్ఞాణచరియా? నీరాగా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. నిద్దోసా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. నిమ్మోహా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. నిమ్మానా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. నిద్దిట్ఠి చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా నిఉద్ధచ్చా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. నిబ్బిచికిచ్ఛా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. నానుసయా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. రాగవిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. దోసవిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. మోహవిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. మానవిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. దిట్ఠివిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. ఉద్ధచ్చవిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. విచికిచ్ఛావిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. అనుసయవిప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. కుసలేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. అకుసలేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. సావజ్జేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. అనవజ్జేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. కణ్హేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. సుక్కేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. సుఖుద్రయేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. దుక్ఖుద్రయేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. సుఖవిపాకేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. దుక్ఖవిపాకేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. విఞ్ఞాతే చరతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. విఞ్ఞాణస్స ఏవరూపా చరియా హోతీతి – విఞ్ఞాణచరియా. పకతిపరిసుద్ధమిదం చిత్తం నిక్కిలేసట్ఠేనాతి – విఞ్ఞాణచరియా. అయం విఞ్ఞాణచరియా.

కతమా అఞ్ఞాణచరియా? మనాపియేసు రూపేసు రాగస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; రాగస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. అమనాపియేసు రూపేసు దోసస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; దోసస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. తదుభయేన అసమపేక్ఖనస్మిం వత్థుస్మిం మోహస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; మోహస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. వినిబన్ధస్స మానస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; మానస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. పరామట్ఠాయ దిట్ఠియా జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; దిట్ఠియా జవనా అఞ్ఞాణచరియా. విక్ఖేపగతస్స ఉద్ధచ్చస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; ఉద్ధచ్చస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. అనిట్ఠఙ్గతాయ విచికిచ్ఛాయ జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; విచికిచ్ఛాయ జవనా అఞ్ఞాణచరియా. థామగతస్స అనుసయస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; అనుసయస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా.

మనాపియేసు సద్దేసు…పే… మనాపియేసు గన్ధేసు…పే… మనాపియేసు రసేసు…పే… మనాపియేసు ఫోట్ఠబ్బేసు…పే… మనాపియేసు ధమ్మేసు రాగస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; రాగస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. అమనాపియేసు ధమ్మేసు దోసస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; దోసస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. తదుభయేన అసమపేక్ఖనస్మిం వత్థుస్మిం మోహస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; మోహస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. వినిబన్ధస్స మానస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; మానస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా. పరామట్ఠాయ దిట్ఠియా జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; దిట్ఠియా జవనా అఞ్ఞాణచరియా. విక్ఖేపగతస్స ఉద్ధచ్చస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; ఉద్ధచ్చస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా; అనిట్ఠఙ్గతాయ విచికిచ్ఛాయ జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; విచికిచ్ఛాయ జవనా అఞ్ఞాణచరియా. థామగతస్స అనుసయస్స జవనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; అనుసయస్స జవనా అఞ్ఞాణచరియా.

౭౦. అఞ్ఞాణచరియాతి కేనట్ఠేన అఞ్ఞాణచరియా? సరాగా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సదోసా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సమోహా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సమానా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సదిట్ఠి చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సఉద్ధచ్చా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సవిచికిచ్ఛా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సానుసయా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. రాగసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. దోససమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. మోహసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. మానసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. దిట్ఠిసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. ఉద్ధచ్చసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. విచికిచ్ఛాసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. అనుసయసమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. కుసలేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. అకుసలేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సావజ్జేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. అనవజ్జేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. కణ్హేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సుక్కేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సుఖుద్రయేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. దుక్ఖుద్రయేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. సుఖవిపాకేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. దుక్ఖవిపాకేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. అఞ్ఞాతే చరతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. అఞ్ఞాణస్స ఏవరూపా చరియా హోతీతి – అఞ్ఞాణచరియా. అయం అఞ్ఞాణచరియా.

౭౧. కతమా ఞాణచరియా? అనిచ్చానుపస్సనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; అనిచ్చానుపస్సనా ఞాణచరియా. దుక్ఖానుపస్సనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; దుక్ఖానుపస్సనా ఞాణచరియా. అనత్తానుపస్సనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; అనత్తానుపస్సనా ఞాణచరియా. నిబ్బిదానుపస్సనత్థాయ…పే… విరాగానుపస్సనత్థాయ… నిరోధానుపస్సనత్థాయ… పటినిస్సగ్గానుపస్సనత్థాయ… ఖయానుపస్సనత్థాయ… వయానుపస్సనత్థాయ… విపరిణామానుపస్సనత్థాయ… అనిమిత్తానుపస్సనత్థాయ… అప్పణిహితానుపస్సనత్థాయ… సుఞ్ఞతానుపస్సనత్థాయ… అధిపఞ్ఞాధమ్మానుపస్సనత్థాయ… యథాభూతఞాణదస్సనత్థాయ… ఆదీనవానుపస్సనత్థాయ… పటిసఙ్ఖానుపస్సనత్థాయ ఆవజ్జనకిరియాబ్యాకతా విఞ్ఞాణచరియా; పటిసఙ్ఖానుపస్సనా ఞాణచరియా. వివట్టనానుపస్సనా ఞాణచరియా. సోతాపత్తిమగ్గో ఞాణచరియా. సోతాపత్తిఫలసమాపత్తి ఞాణచరియా. సకదాగామిమగ్గో ఞాణచరియా. సకదాగామిఫలసమాపత్తి ఞాణచరియా. అనాగామిమగ్గో ఞాణచరియా. అనాగామిఫలసమాపత్తి ఞాణచరియా. అరహత్తమగ్గో ఞాణచరియా. అరహత్తఫలసమాపత్తి ఞాణచరియా.

ఞాణచరియాతి కేనట్ఠేన ఞాణచరియా? నీరాగా చరతీతి – ఞాణచరియా. నిద్దోసా చరతీతి – ఞాణచరియా…పే… నానుసయా చరతీతి – ఞాణచరియా. రాగవిప్పయుత్తా చరతీతి – ఞాణచరియా. దోసవిప్పయుత్తా చరతీతి – ఞాణచరియా. మోహవిప్పయుత్తా చరతీతి – ఞాణచరియా. మానవిప్పయుత్తా…పే… దిట్ఠివిప్పయుత్తా… ఉద్ధచ్చవిప్పయుత్తా… విచికిచ్ఛావిప్పయుత్తా… అనుసయవిప్పయుత్తా… కుసలేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా… అకుసలేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా… సావజ్జేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా… అనవజ్జేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా… కణ్హేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా… సుక్కేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా… సుఖుద్రయేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా… దుక్ఖుద్రయేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా… సుఖవిపాకేహి కమ్మేహి సమ్పయుత్తా చరతీతి – ఞాణచరియా. దుక్ఖవిపాకేహి కమ్మేహి విప్పయుత్తా చరతీతి – ఞాణచరియా. ఞాతే చరతీతి – ఞాణచరియా. ఞాణస్స ఏవరూపా చరియా హోతీతి – ఞాణచరియా. అయం ఞాణచరియా. అఞ్ఞా విఞ్ఞాణచరియా, అఞ్ఞా అఞ్ఞాణచరియా, అఞ్ఞా ఞాణచరియాతి. తం ఞాతట్ఠేన ఞాణం, పజాననట్ఠేన పఞ్ఞా. తేన వుచ్చతి – ‘‘చరియావవత్థానే పఞ్ఞా చరియానానత్తే ఞాణం’’.

చరియానానత్తఞాణనిద్దేసో సత్తరసమో.