౯. పరివత్తనహారవిభఙ్గో

౩౫. తత్థ కతమో పరివత్తనో హారో? ‘‘కుసలాకుసలే ధమ్మే’’తి. సమ్మాదిట్ఠిస్స పురిసపుగ్గలస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి నిజ్జిణ్ణా భవతి. యే చస్స మిచ్ఛాదిట్ఠిపచ్చయా ఉప్పజ్జేయ్యుం అనేకే [అనేకా (క.)] పాపకా అకుసలా ధమ్మా, తే చస్స నిజ్జిణ్ణా హోన్తి. సమ్మాదిట్ఠిపచ్చయా చస్స అనేకే కుసలా ధమ్మా సమ్భవన్తి, తే చస్స భావనాపారిపూరిం గచ్ఛన్తి. సమ్మాసఙ్కప్పస్స పురిసపుగ్గలస్స మిచ్ఛాసఙ్కప్పో నిజ్జిణ్ణో భవతి. యే చస్స మిచ్ఛాసఙ్కప్పపచ్చయా ఉప్పజ్జేయ్యుం అనేకే పాపకా అకుసలా ధమ్మా, తే చస్స నిజ్జిణ్ణా హోన్తి. సమ్మాసఙ్కప్పపచ్చయా చస్స అనేకే కుసలా ధమ్మా సమ్భవన్తి. తే చస్స భావనాపారిపూరిం గచ్ఛన్తి. ఏవం సమ్మావాచస్స సమ్మాకమ్మన్తస్స సమ్మాఆజీవస్స సమ్మావాయామస్స సమ్మాసతిస్స సమ్మాసమాధిస్స సమ్మావిముత్తస్స సమ్మావిముత్తిఞాణదస్సనస్స పురిసపుగ్గలస్స మిచ్ఛావిముత్తిఞాణదస్సనం నిజ్జిణ్ణం భవతి. యే చస్స మిచ్ఛావిముత్తిఞాణదస్సనపచ్చయా ఉప్పజ్జేయ్యుం అనేకే పాపకా అకుసలా ధమ్మా, తే చస్స నిజ్జిణ్ణా హోన్తి. సమ్మావిముత్తిఞాణదస్సనపచ్చయా చస్స అనేకే కుసలా ధమ్మా సమ్భవన్తి, తే చస్స భావనాపారిపూరిం గచ్ఛన్తి.

౩౬. యస్స వా పాణాతిపాతా పటివిరతస్స పాణాతిపాతో పహీనో హోతి. అదిన్నాదానా పటివిరతస్స అదిన్నాదానం పహీనం హోతి. బ్రహ్మచారిస్స అబ్రహ్మచరియం పహీనం హోతి. సచ్చవాదిస్స ముసావాదో పహీనో హోతి. అపిసుణవాచస్స పిసుణా వాచా పహీనా హోతి. సణ్హవాచస్స ఫరుసా వాచా పహీనా హోతి. కాలవాదిస్స సమ్ఫప్పలాపో పహీనో హోతి. అనభిజ్ఝాలుస్స [అనభిజ్ఝామనస్స (క.)] అభిజ్ఝా పహీనా హోతి. అబ్యాపన్నచిత్తస్స బ్యాపాదో పహీనో హోతి. సమ్మాదిట్ఠిస్స మిచ్ఛాదిట్ఠి పహీనా హోతి.

యే చ ఖో కేచి అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం గరహన్తి, నేసం సన్దిట్ఠికా సహధమ్మికా గారయ్హా వాదానువాదా ఆగచ్ఛన్తి. సమ్మాదిట్ఠిఞ్చ తే భవన్తో ధమ్మం గరహన్తి. తేన హి యే మిచ్ఛాదిట్ఠికా, తేసం భవన్తానం పుజ్జా చ పాసంసా చ. ఏవం సమ్మాసఙ్కప్పం సమ్మావాచం సమ్మాకమ్మన్తం సమ్మాఆజీవం సమ్మావాయామం సమ్మాసతిం సమ్మాసమాధిం సమ్మావిముత్తిం సమ్మావిముత్తిఞాణదస్సనఞ్చ తే భవన్తో ధమ్మం గరహన్తి. తేన హి యే మిచ్ఛావిముత్తిఞాణదస్సనా, తేసం భవన్తానం పుజ్జా చ పాసంసా చ.

యే చ ఖో కేచి ఏవమాహంసు ‘‘భుఞ్జితబ్బా కామా, పరిభుఞ్జితబ్బా కామా, ఆసేవితబ్బా కామా, నిసేవితబ్బా కామా, భావయితబ్బా కామా, బహులీకాతబ్బా కామా’’తి. కామేహి వేరమణీ తేసం అధమ్మో.

యే వా పన కేచి ఏవమాహంసు ‘‘అత్తకిలమథానుయోగో ధమ్మో’’తి. నియ్యానికో తేసం ధమ్మో అధమ్మో. యే చ ఖో కేచి ఏవమాహంసు ‘‘దుక్ఖో ధమ్మో’’తి. సుఖో తేసం ధమ్మో అధమ్మో. యథా వా పన భిక్ఖునో సబ్బసఙ్ఖారేసు అసుభానుపస్సినో విహరతో సుభసఞ్ఞా పహీయన్తి. దుక్ఖానుపస్సినో విహరతో సుఖసఞ్ఞా పహీయన్తి. అనిచ్చానుపస్సినో విహరతో నిచ్చసఞ్ఞా పహీయన్తి. అనత్తానుపస్సినో విహరతో అత్తసఞ్ఞా పహీయన్తి. యం యం వా పన ధమ్మం రోచయతి వా ఉపగచ్ఛతి వా, తస్స తస్స ధమ్మస్స యో పటిపక్ఖో, స్వస్స అనిట్ఠతో అజ్ఝాపన్నో భవతి. తేనాహ ఆయస్మా మహాకచ్చాయనో ‘‘కుసలాకుసలధమ్మే’’తి.

నియుత్తో పరివత్తనో హారో.