౮. విభత్తిహారవిభఙ్గో

౩౩. తత్థ కతమో విభత్తిహారో? ‘‘ధమ్మఞ్చ పదట్ఠానం భూమిఞ్చా’’తి.

ద్వే సుత్తాని వాసనాభాగియఞ్చ నిబ్బేధభాగియఞ్చ. ద్వే పటిపదా పుఞ్ఞభాగియా చ ఫలభాగియా చ. ద్వే సీలాని సంవరసీలఞ్చ పహానసీలఞ్చ, తత్థ భగవా వాసనాభాగియం సుత్తం పుఞ్ఞభాగియాయ పటిపదాయ దేసయతి, సో సంవరసీలే ఠితో తేన బ్రహ్మచరియేన బ్రహ్మచారీ భవతి, తత్థ భగవా నిబ్బేధభాగియం సుత్తం ఫలభాగియాయ పటిపదాయ దేసయతి, సో పహానసీలే ఠితో తేన బ్రహ్మచరియేన బ్రహ్మచారీ భవతి.

తత్థ కతమం వాసనాభాగియం సుత్తం? వాసనాభాగియం నామ సుత్తం దానకథా సీలకథా సగ్గకథా కామానం ఆదీనవో నేక్ఖమ్మే ఆనిసంసోతి.

తత్థ కతమం నిబ్బేధభాగియం సుత్తం? నిబ్బేధభాగియం నామ సుత్తం యా చతుసచ్చప్పకాసనా, వాసనాభాగియే సుత్తే నత్థి పజాననా, నత్థి మగ్గో, నత్థి ఫలం. నిబ్బేధభాగియే సుత్తే అత్థి పజాననా, అత్థి మగ్గో, అత్థి ఫలం. ఇమాని చత్తారి సుత్తాని. ఇమేసం చతున్నం సుత్తానం దేసనాయ ఫలేన సీలేన బ్రహ్మచరియేన సబ్బతో విచయేన హారేన విచినిత్వా యుత్తిహారేన యోజయితబ్బా యావతికా ఞాణస్స భూమి.

౩౪. తత్థ కతమే ధమ్మా సాధారణా? ద్వే ధమ్మా సాధారణా నామసాధారణా వత్థుసాధారణా చ. యం వా పన కిఞ్చి అఞ్ఞమ్పి ఏవం జాతియం, మిచ్ఛత్తనియతానం సత్తానం అనియతానఞ్చ సత్తానం దస్సనప్పహాతబ్బా కిలేసా సాధారణా, పుథుజ్జనస్స సోతాపన్నస్స చ కామరాగబ్యాపాదా సాధారణా, పుథుజ్జనస్స అనాగామిస్స చ ఉద్ధంభాగియా సంయోజనా సాధారణా, యం కిఞ్చి అరియసావకో లోకియం సమాపత్తిం సమాపజ్జతి, సబ్బా సా అవీతరాగేహి [అవిగతరాగేహి (క.)] సాధారణా, సాధారణా హి ధమ్మా ఏవం అఞ్ఞమఞ్ఞం పరం పరం సకం సకం విసయం నాతివత్తన్తి. యోపి ఇమేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో న సో తం ధమ్మం ఉపాతివత్తతి. ఇమే ధమ్మా సాధారణా.

తత్థ కతమే ధమ్మా అసాధారణా? యావ దేసనం ఉపాదాయ గవేసితబ్బా సేక్ఖాసేక్ఖా భబ్బాభబ్బాతి, అట్ఠమకస్స సోతాపన్నస్స చ కామరాగబ్యాపాదా సాధారణా ధమ్మతా అసాధారణా, అట్ఠమకస్స అనాగామిస్స చ ఉద్ధమ్భాగియా సంయోజనా సాధారణా ధమ్మతా అసాధారణా. సబ్బేసం సేక్ఖానం నామం సాధారణం ధమ్మతా అసాధారణా. సబ్బేసం పటిపన్నకానం నామం సాధారణం ధమ్మతా అసాధారణా. సబ్బేసం సేక్ఖానం సేక్ఖసీలం సాధారణం ధమ్మతా అసాధారణా. ఏవం విసేసానుపస్సినా హీనుక్కట్ఠమజ్ఝిమం ఉపాదాయ గవేసితబ్బం.

దస్సనభూమి నియామావక్కన్తియా పదట్ఠానం, భావనాభూమి ఉత్తరికానం ఫలానం పత్తియా పదట్ఠానం, దుక్ఖా పటిపదా దన్ధాభిఞ్ఞా సమథస్స పదట్ఠానం, సుఖా పటిపదా ఖిప్పాభిఞ్ఞా విపస్సనాయ పదట్ఠానం, దానమయం పుఞ్ఞకిరియవత్థు పరతో ఘోసస్స సాధారణం పదట్ఠానం, సీలమయం పుఞ్ఞకిరియవత్థు చిన్తామయియా పఞ్ఞాయ సాధారణం పదట్ఠానం, భావనామయం పుఞ్ఞకిరియవత్థు భావనామయియా పఞ్ఞాయ సాధారణం పదట్ఠానం. దానమయం పుఞ్ఞకిరియవత్థు పరతో చ ఘోసస్స సుతమయియా చ పఞ్ఞాయ సాధారణం పదట్ఠానం సీలమయం పుఞ్ఞకిరియవత్థు చిన్తామయియా చ పఞ్ఞాయ యోనిసో చ మనసికారస్స సాధారణం పదట్ఠానం, భావనామయం పుఞ్ఞకిరియవత్థు భావనామయియా చ పఞ్ఞాయ సమ్మాదిట్ఠియా చ సాధారణం పదట్ఠానం. పతిరూపదేసవాసో వివేకస్స చ సమాధిస్స చ సాధారణం పదట్ఠానం, సప్పురిసూపనిస్సయో తిణ్ణఞ్చ అవేచ్చప్పసాదానం సమథస్స చ సాధారణం పదట్ఠానం, అత్తసమ్మాపణిధానం హిరియా చ విపస్సనాయ చ సాధారణం పదట్ఠానం, అకుసలపరిచ్చాగో కుసలవీమంసాయ చ సమాధిన్ద్రియస్స చ సాధారణం పదట్ఠానం, ధమ్మస్వాక్ఖాతతా కుసలమూలరోపనాయ చ ఫలసమాపత్తియా చ సాధారణం పదట్ఠానం, సఙ్ఘసుప్పటిపన్నతా సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ సాధారణం పదట్ఠానం, సత్థుసమ్పదా అప్పసన్నానఞ్చ పసాదాయ పసన్నానఞ్చ భియ్యోభావాయ సాధారణం పదట్ఠానం, అప్పటిహతపాతిమోక్ఖతా దుమ్మఙ్కూనఞ్చ పుగ్గలానం నిగ్గహాయ పేసలానఞ్చ పుగ్గలానం ఫాసువిహారాయ సాధారణం పదట్ఠానం. తేనాహ ఆయస్మా మహాకచ్చాయనో ‘‘ధమ్మఞ్చ పదట్ఠాన’’న్తి.

నియుత్తో విభత్తి హారో.