౧౨. భద్రావుధమాణవపుచ్ఛానిద్దేసో

౭౦. ఓకఞ్జహం తణ్హచ్ఛిదం అనేజం, [ఇచ్చాయస్మా భద్రావుధో]

నన్దిఞ్జహం ఓఘతిణ్ణం విముత్తం;

కప్పఞ్జహం అభియాచే సుమేధం, సుత్వాన నాగస్స అపనమిస్సన్తి [అపగమిస్సన్తి (క.)] ఇతో.

ఓకఞ్జహం తణ్హచ్ఛిదం అనేజన్తి. ఓకఞ్జహన్తి రూపధాతుయా యో ఛన్దో యో రాగో యా నన్దీ యా తణ్హా యే ఉపాయుపాదానా [ఉపయుపాదానా (క.)] చేతసో అధిట్ఠానాభినివేసానుసయా, తే బుద్ధస్స భగవతో పహీనా ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. తస్మా బుద్ధో ఓకఞ్జహో. వేదనాధాతుయా…పే… సఞ్ఞాధాతుయా… సఙ్ఖారధాతుయా… విఞ్ఞాణధాతుయా యో ఛన్దో యో రాగో యా నన్దీ యా తణ్హా యే ఉపాయుపాదానా చేతసో అధిట్ఠానాభినివేసానుసయా, తే బుద్ధస్స భగవతో పహీనా ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. తస్మా బుద్ధో ఓకఞ్జహో.

తణ్హచ్ఛిదన్తి. తణ్హాతి రూపతణ్హా…పే… ధమ్మతణ్హా. సా తణ్హా బుద్ధస్స భగవతో ఛిన్నా ఉచ్ఛిన్నా సముచ్ఛిన్నా వూపసన్తా పటిప్పస్సద్ధా అభబ్బుప్పత్తికా ఞాణగ్గినా దడ్ఢా. తస్మా బుద్ధో తణ్హచ్ఛిదో. అనేజోతి ఏజా వుచ్చతి తణ్హా. యో రాగో సారాగో …పే… అభిజ్ఝా లోభో అకుసలమూలం. సా ఏజా తణ్హా బుద్ధస్స భగవతో పహీనా ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. తస్మా బుద్ధో అనేజో. ఏజాయ పహీనత్తా అనేజో భగవా లాభేపి న ఇఞ్జతి, అలాభేపి న ఇఞ్జతి, యసేపి న ఇఞ్జతి, అయసేపి న ఇఞ్జతి, పసంసాయపి న ఇఞ్జతి, నిన్దాయపి న ఇఞ్జతి, సుఖేపి న ఇఞ్జతి, దుక్ఖేపి న ఇఞ్జతి న చలతి న వేధతి న పవేధతి న సమ్పవేధతీతి. తస్మా బుద్ధో అనేజోతి – ఓకఞ్జహం తణ్హచ్ఛిదం అనేజం. ఇచ్చాయస్మా భద్రావుధోతి. ఇచ్చాతి పదసన్ధి…పే… ఆయస్మాతి, పియవచనం…పే… భద్రావుధోతి తస్స బ్రాహ్మణస్స నామం…పే… అభిలాపోతి – ఇచ్చాయస్మా భద్రావుధో.

నన్దిఞ్జహం ఓఘతిణ్ణం విముత్తన్తి నన్దీ వుచ్చతి తణ్హా. యో రాగో సారాగో…పే… అభిజ్ఝా లోభో అకుసలమూలం. సా నన్దీ సా తణ్హా బుద్ధస్స భగవతో పహీనా ఉచ్ఛిన్నమూలా తాలావత్థుకతా అనభావంకతా ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మా. తస్మా బుద్ధో నన్దిఞ్జహో. ఓఘతిణ్ణన్తి భగవా కామోఘం తిణ్ణో భవోఘం తిణ్ణో దిట్ఠోఘం తిణ్ణో అవిజ్జోఘం తిణ్ణో సబ్బసంసారపథం తిణ్ణో ఉత్తిణ్ణో నిత్థిణ్ణో అతిక్కన్తో సమతిక్కన్తో వీతివత్తో. సో వుత్థవాసో చిణ్ణచరణో…పే… జాతిమరణసంసారో నత్థి తస్స పునబ్భవోతి – నన్దిఞ్జహం ఓఘతిణ్ణం. విముత్తన్తి భగవతో రాగా చిత్తం ముత్తం విముత్తం సువిముత్తం, దోసా చిత్తం… మోహా చిత్తం…పే… సబ్బాకుసలాభిసఙ్ఖారేహి చిత్తం ముత్తం విముత్తం సువిముత్తన్తి – నన్దిఞ్జహం ఓఘతిణ్ణం విముత్తం.

కప్పఞ్జహం అభియాచే సుమేధన్తి. కప్పాతి ద్వే కప్పా – తణ్హాకప్పో చ దిట్ఠికప్పో చ…పే… అయం తణ్హాకప్పో…పే… అయం దిట్ఠికప్పో. బుద్ధస్స భగవతో తణ్హాకప్పో పహీనో దిట్ఠికప్పో పటినిస్సట్ఠో. తణ్హాకప్పస్స పహీనత్తా దిట్ఠికప్పస్స పటినిస్సట్ఠత్తా తస్మా బుద్ధో కప్పఞ్జహో. అభియాచేతి యాచామి అభియాచామి అజ్ఝేసామి సాదియామి పత్థయామి పిహయామి జప్పామి అభిజప్పామి. సుమేధా వుచ్చతి పఞ్ఞా. యా పఞ్ఞా పజాననా…పే… అమోహో ధమ్మవిచయో సమ్మాదిట్ఠి. భగవా ఇమాయ మేధాయ పఞ్ఞాయ ఉపేతో సముపేతో ఉపాగతో సముపాగతో ఉపపన్నో సముపపన్నో సమన్నాగతో. తస్మా బుద్ధో సుమేధోతి – కప్పఞ్జహం అభియాచే సుమేధం.

సుత్వాన నాగస్స అపనమిస్సన్తి ఇతోతి. నాగస్సాతి నాగో. భగవా ఆగుం న కరోతీతి నాగో, న గచ్ఛతీతి నాగో, న ఆగచ్ఛతీతి నాగో…పే… ఏవం భగవా న గచ్ఛతీతి నాగో. సుత్వాన నాగస్స అపనమిస్సన్తి ఇతోతి తుయ్హం వచనం బ్యప్పథం దేసనం అనుసాసనం అనుసిట్ఠం సుత్వా సుణిత్వా ఉగ్గహేత్వా ఉపధారయిత్వా ఉపలక్ఖయిత్వా ఇతో అపనమిస్సన్తి వజిస్సన్తి పక్కమిస్సన్తి దిసావిదిసం గమిస్సన్తీతి – సుత్వాన నాగస్స అపనమిస్సన్తి ఇతో. తేనాహ సో బ్రాహ్మణో –

‘‘ఓకఞ్జహం తణ్హచ్ఛిదం అనేజం, [ఇచ్చాయస్మా భద్రావుధో]

నన్దిఞ్జహం ఓఘతిణ్ణం విముత్తం;

కప్పఞ్జహం అభియాచే సుమేధం, సుత్వాన నాగస్స అపనమిస్సన్తి ఇతో’’తి.

౭౧. నానాజనా జనపదేహి సఙ్గతా, తవ వీర వాక్యం అభికఙ్ఖమానా;

తేసం తువం సాధు వియాకరోహి, తథా హి తే విదితో ఏస ధమ్మో.

నానాజనా జనపదేహి సఙ్గతాతి. నానాజనాతి ఖత్తియా చ బ్రాహ్మణా చ వేస్సా చ సుద్దా చ గహట్ఠా చ పబ్బజితా చ దేవా చ మనుస్సా చ. జనపదేహి సఙ్గతాతి అఙ్గా చ మగధా చ కలిఙ్గా చ కాసియా చ కోసలా చ వజ్జియా చ మల్లా చ చేతియమ్హా చ [చేతియమ్హా చ సాగరమ్హా చ (స్యా.)] వంసా చ కురుమ్హా చ పఞ్చాలా చ మచ్ఛా చ సురసేనా చ అస్సకా చ అవన్తియా చ యోనా [యోనకా (క.) మహాని. ౫౫] చ కమ్బోజా చ. సఙ్గతాతి సఙ్గతా సమాగతా సమోహితా సన్నిపతితాతి – నానాజనా జనపదేహి సఙ్గతా.

తవ వీర వాక్యం అభికఙ్ఖమానాతి. వీరాతి వీరో. భగవా వీరియవాతి వీరో, పహూతి వీరో, విసవీతి వీరో, అలమత్తోతి వీరో, విగతలోమహంసోతిపి వీరో.

విరతో ఇధ సబ్బపాపకేహి, నిరయదుక్ఖం అతిచ్చ వీరియవా సో;

సో వీరియవా పధానవా, వీరో తాది పవుచ్చతే తథత్తాతి.

తవ వీర వాక్యం అభికఙ్ఖమానాతి తుయ్హం వచనం బ్యప్పథం దేసనం అనుసాసనం అనుసిట్ఠం. అభికఙ్ఖమానాతి అభికఙ్ఖమానా ఇచ్ఛమానా సాదియమానా పత్థయమానా పిహయమానా అభిజప్పమానాతి – తవ వీర వాక్యం అభికఙ్ఖమానా.

తేసం తువం సాధు వియాకరోహీతి. తేసన్తి తేసం ఖత్తియానం బ్రాహ్మణానం వేస్సానం సుద్దానం గహట్ఠానం పబ్బజితానం దేవానం మనుస్సానం. తువన్తి భగవన్తం భణతి. సాధు వియాకరోహీతి సాధు ఆచిక్ఖాహి దేసేహి పఞ్ఞపేహి పట్ఠపేహి వివరాహి విభజాహి ఉత్తానీకరోహి పకాసేహీతి – తేసం తువం సాధు వియాకరోహి.

తథా హి తే విదితో ఏస ధమ్మోతి తథా హి తే విదితో తులితో తీరితో విభూతో విభావితో ఏస ధమ్మోతి – తథా హి తే విదితో ఏస ధమ్మో. తేనాహ సో బ్రాహ్మణో –

‘‘నానాజనా జనపదేహి సఙ్గతా, తవ వీర వాక్యం అభికఙ్ఖమానా;

తేసం తువం సాధు వియాకరోహి, తథా హి తే విదితో ఏస ధమ్మో’’తి.

౭౨. ఆదానతణ్హం వినయేథ సబ్బం, [భద్రావుధాతి భగవా]

ఉద్ధం అధో తిరియఞ్చాపి మజ్ఝే;

యం యఞ్హి లోకస్మిముపాదియన్తి, తేనేవ మారో అన్వేతి జన్తుం.

ఆదానతణ్హం వినయేథ సబ్బన్తి ఆదానతణ్హం వుచ్చతి రూపతణ్హా…పే… ఆదానతణ్హాతి కింకారణా వుచ్చతి ఆదానతణ్హా? తాయ తణ్హాయ రూపం ఆదియన్తి ఉపాదియన్తి గణ్హన్తి పరామసన్తి అభినివిసన్తి. వేదనం…పే… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం… గతిం… ఉపపత్తిం… పటిసన్ధిం… భవం… సంసారం… వట్టం ఆదియన్తి ఉపాదియన్తి గణ్హన్తి పరామసన్తి అభినివిసన్తి. తంకారణా వుచ్చతి ఆదానతణ్హా. ఆదానతణ్హం వినయేథ సబ్బన్తి సబ్బం ఆదానతణ్హం వినయేయ్య పటివినయేయ్య పజహేయ్య వినోదేయ్య బ్యన్తీకరేయ్య అనభావం గమేయ్యాతి – ఆదానతణ్హం వినయేథ సబ్బం. భద్రావుధాతి భగవాతి. భద్రావుధాతి భగవా తం బ్రాహ్మణం నామేన ఆలపతి. భగవాతి గారవాధివచనమేతం…పే… సచ్ఛికా పఞ్ఞత్తి, యదిదం భగవాతి – భద్రావుధాతి భగవా.

ఉద్ధం అధో తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి. ఉద్ధన్తి అనాగతం; అధోతి అతీతం; తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి పచ్చుప్పన్నం. ఉద్ధన్తి దేవలోకో; అధోతి నిరయలోకో; తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి మనుస్సలోకో. అథ వా, ఉద్ధన్తి కుసలా ధమ్మా; అధోతి అకుసలా ధమ్మా; తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి అబ్యాకతా ధమ్మా. ఉద్ధన్తి అరూపధాతు; అధోతి కామధాతు; తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి రూపధాతు. ఉద్ధన్తి సుఖా వేదనా; అధోతి దుక్ఖా వేదనా; తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి అదుక్ఖమసుఖా వేదనా. ఉద్ధన్తి ఉద్ధం పాదతలా; అధోతి అధో కేసమత్థకా; తిరియఞ్చాపి మజ్ఝేతి వేమజ్ఝేతి – ఉద్ధం అధో తిరియఞ్చాపి మజ్ఝే.

యం యఞ్హి లోకస్మిముపాదియన్తీతి యం యం రూపగతం వేదనాగతం సఞ్ఞాగతం సఙ్ఖారగతం విఞ్ఞాణగతం ఆదియన్తి ఉపాదియన్తి గణ్హన్తి పరామసన్తి అభినివిసన్తి. లోకస్మిన్తి అపాయలోకే…పే… ఆయతనలోకేతి – యం యఞ్హి లోకస్మిముపాదియన్తి.

తేనేవ మారో అన్వేతి జన్తున్తి తేనేవ కమ్మాభిసఙ్ఖారవసేన పటిసన్ధికో ఖన్ధమారో ధాతుమారో ఆయతనమారో గతిమారో ఉపపత్తిమారో పటిసన్ధిమారో భవమారో సంసారమారో వట్టమారో అన్వేతి అనుగచ్ఛతి అన్వాయికో హోతి. జన్తున్తి సత్తం జనం నరం మాణవం [మానవం (స్యా.)] పోసం పుగ్గలం జీవం జాగుం జన్తుం ఇన్దగుం మనుజన్తి – తేనేవ మారో అన్వేతి జన్తుం. తేనాహ భగవా –

‘‘ఆదానతణ్హం వినయేథ సబ్బం, [భద్రావుధాతి భగవా]

ఉద్ధం అధో తిరియఞ్చాపి మజ్ఝే;

యం యఞ్హి లోకస్మిముపాదియన్తి, తేనేవ మారో అన్వేతి జన్తు’’న్తి.

౭౩. తస్మా పజానం న ఉపాదియేథ,భిక్ఖు సతో కిఞ్చనం సబ్బలోకే;

ఆదానసత్తే ఇతి పేక్ఖమానో, పజం ఇమం మచ్చుధేయ్యే విసత్తం.

తస్మా పజానం న ఉపాదియేథాతి. తస్మాతి తస్మా తంకారణా తంహేతు తప్పచ్చయా తంనిదానా, ఏతం ఆదీనవం సమ్పస్సమానో ఆదానతణ్హాయాతి – తస్మా. పజానన్తి జానన్తో పజానన్తో ఆజానన్తో విజానన్తో పటివిజానన్తో పటివిజ్ఝన్తో ‘‘సబ్బే సఙ్ఖారా అనిచ్చా’’తి…పే… ‘‘యం కిఞ్చి సముదయధమ్మం సబ్బం తం నిరోధధమ్మ’’న్తి జానన్తో పజానన్తో ఆజానన్తో విజానన్తో పటివిజానన్తో పటివిజ్ఝన్తో. న ఉపాదియేథాతి రూపం నాదియేయ్య న ఉపాదియేయ్య న గణ్హేయ్య న పరామసేయ్య నాభినివిసేయ్య; వేదనం…పే… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం… గతిం … ఉపపత్తిం… పటిసన్ధిం… భవం… సంసారం… వట్టం నాదియేయ్య న ఉపాదియేయ్య న గణ్హేయ్య న పరామసేయ్య నాభినివిసేయ్యాతి – తస్మా పజానం న ఉపాదియేథ.

భిక్ఖు సతో కిఞ్చనం సబ్బలోకేతి. భిక్ఖూతి పుథుజ్జనకల్యాణకో వా భిక్ఖు, సేక్ఖో వా భిక్ఖు. సతోతి చతూహి కారణేహి సతో – కాయే కాయానుపస్సనాసతిపట్ఠానం భావేన్తో సతో…పే… సో వుచ్చతి సతోతి – భిక్ఖు సతో. కిఞ్చనన్తి కిఞ్చి రూపగతం వేదనాగతం సఞ్ఞాగతం సఙ్ఖారగతం విఞ్ఞాణగతం. సబ్బలోకేతి సబ్బఅపాయలోకే సబ్బమనుస్సలోకే సబ్బదేవలోకే సబ్బఖన్ధలోకే సబ్బధాతులోకే సబ్బఆయతనలోకేతి – భిక్ఖు సతో కిఞ్చనం సబ్బలోకే.

ఆదానసత్తే ఇతి పేక్ఖమానోతి ఆదానసత్తా వుచ్చన్తి యే రూపం ఆదియన్తి ఉపాదియన్తి గణ్హన్తి పరామసన్తి అభినివిసన్తి; వేదనం…పే… సఞ్ఞం… సఙ్ఖారే… విఞ్ఞాణం… గతిం… ఉపపత్తిం… పటిసన్ధిం… భవం… సంసారం… వట్టం ఆదియన్తి ఉపాదియన్తి గణ్హన్తి పరామసన్తి అభినివిసన్తి. ఇతీతి పదసన్ధి…పే… పదానుపుబ్బతాపేతం ఇతీతి. పేక్ఖమానోతి పేక్ఖమానో దక్ఖమానో దిస్సమానో పస్సమానో ఓలోకయమానో నిజ్ఝాయమానో ఉపపరిక్ఖమానోతి – ఆదానసత్తే ఇతి పేక్ఖమానో.

పజం ఇమం మచ్చుధేయ్యే విసత్తన్తి. పజాతి సత్తాధివచనం మచ్చుధేయ్యా వుచ్చన్తి కిలేసా చ ఖన్ధా చ అభిసఙ్ఖారా చ. పజా మచ్చుధేయ్యే మారధేయ్యే మరణధేయ్యే సత్తా విసత్తా ఆసత్తా లగ్గా లగ్గితా పలిబుద్ధా. యథా భిత్తిఖిలే వా నాగదన్తే వా భణ్డం సత్తం విసత్తం ఆసత్తం లగ్గం లగ్గితం పలిబుద్ధం, ఏవమేవ పజా మచ్చుధేయ్యే మారధేయ్యే మరణధేయ్యే సత్తా విసత్తా ఆసత్తా లగ్గా లగ్గితా పలిబుద్ధాతి – పజం ఇమం మచ్చుధేయ్యే విసత్తం. తేనాహ భగవా –

‘‘తస్మా పజానం న ఉపాదియేథ, భిక్ఖు సతో కిఞ్చనం సబ్బలోకే;

ఆదానసత్తే ఇతి పేక్ఖమానో, పజం ఇమం మచ్చుధేయ్యే విసత్త’’న్తి.

సహ గాథాపరియోసానా…పే… సత్థా మే భన్తే భగవా, సావకోహమస్మీతి.

భద్రావుధమాణవపుచ్ఛానిద్దేసో ద్వాదసమో.