౩. ఖీణాసవసతిసమ్మోసపఞ్హో
౩. ‘‘భన్తే నాగసేన, అత్థి అరహతో సతిసమ్మోసో’’తి? ‘‘విగతసతిసమ్మోసా ఖో, మహారాజ, అరహన్తో, నత్థి అరహన్తానం సతిసమ్మోసో’’తి. ‘‘ఆపజ్జేయ్య పన, భన్తే, అరహా ఆపత్తి’’న్తి? ‘‘ఆమ, మహారాజా’’తి. ‘‘కిస్మిం వత్థుస్మి’’న్తి? ‘‘కుటికారే, మహారాజ, సఞ్చరిత్తే, వికాలే కాలసఞ్ఞాయ, పవారితే అప్పవారితసఞ్ఞాయ, అనతిరిత్తే అతిరిత్తసఞ్ఞాయా’’తి.
‘‘భన్తే నాగసేన, తుమ్హే భణథ ‘యే ఆపత్తిం ఆపజ్జన్తి, తే ద్వీహి కారణేహి ఆపజ్జన్తి అనాదరియేన వా అజాననేన వా’తి. అపి ను ఖో, భన్తే, అరహతో అనాదరియం హోతి, యం అరహా ఆపత్తిం ఆపజ్జతీ’’తి? ‘‘న హి, మహారాజా’’తి.
‘‘యది, భన్తే నాగసేన, అరహా ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, నత్థి చ అరహతో అనాదరియం, తేన హి అత్థి అరహతో సతిసమ్మోసో’’తి? ‘‘నత్థి, మహారాజ, అరహతో సతిసమ్మోసో, ఆపత్తిఞ్చ అరహా ఆపజ్జతీ’’తి.
‘‘తేన హి, భన్తే, కారణేన మం సఞ్ఞాపేహి, కిం తత్థ కారణ’’న్తి? ‘‘ద్వేమే, మహారాజ, కిలేసా లోకవజ్జం పణ్ణత్తివజ్జఞ్చాతి. కతమం, మహారాజ, లోకవజ్జం? దస అకుసలకమ్మపథా, ఇదం వుచ్చతి లోకవజ్జం. కతమం పణ్ణత్తివజ్జం? యం లోకే అత్థి సమణానం అననుచ్ఛవికం అననులోమికం, గిహీనం అనవజ్జం. తత్థ భగవా సావకానం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేతి ‘యావజీవం అనతిక్కమనీయ’న్తి. వికాలభోజనం, మహారాజ, లోకస్స అనవజ్జం, తం జినసాసనే వజ్జం. భూతగామవికోపనం, మహారాజ, లోకస్స అనవజ్జం, తం జినసాసనే వజ్జం. ఉదకే హస్సధమ్మం, మహారాజ, లోకస్స అనవజ్జం, తం జినసాసనే వజ్జం. ఇతి ఏవరూపాని ఏవరూపాని, మహారాజ, జినసాసనే వజ్జాని, ఇదం వుచ్చతి పణ్ణత్తివజ్జం.
‘‘లోకవజ్జం అభబ్బో ఖీణాసవో తం అజ్ఝాచరితుం, యం కిలేసం పణ్ణత్తివజ్జం, తం అజానన్తో ఆపజ్జేయ్య. అవిసయో, మహారాజ, ఏకచ్చస్స అరహతో సబ్బం జానితుం, న హి తస్స బలం అత్థి సబ్బం జానితుం. అనఞ్ఞాతం, మహారాజ, అరహతో ఇత్థిపురిసానం నామమ్పి గోత్తమ్పి, మగ్గోపి తస్స మహియా అనఞ్ఞాతో; విముత్తిం యేవ, మహారాజ, ఏకచ్చో అరహా జానేయ్య; ఛళభిఞ్ఞో అరహా సకవిసయం జానేయ్య; సబ్బఞ్ఞూ, మహారాజ, తథాగతోవ సబ్బం జానాతీ’’తి. ‘‘సాధు, భన్తే నాగసేన, ఏవమేతం తథా సమ్పటిచ్ఛామీ’’తి.
ఖీణాసవసతిసమ్మోసపఞ్హో తతియో.