౪. పటిపదాదోసపఞ్హో
౪. ‘‘భన్తే నాగసేన, యదా బోధిసత్తో దుక్కరకారికం అకాసి, నేతాదిసో అఞ్ఞత్ర ఆరమ్భో అహోసి నిక్కమో కిలేసయుద్ధం మచ్చుసేనం విధమనం ఆహారపరిగ్గహో దుక్కరకారికా, ఏవరూపే పరక్కమే కిఞ్చి అస్సాదం అలభిత్వా తమేవ చిత్తం పరిహాపేత్వా ఏవమవోచ ‘న ఖో పనాహం ఇమాయ కటుకాయ దుక్కరకారికాయ అధిగచ్ఛామి ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం అలమరియఞాణదస్సనవిసేసం, సియా ను ఖో అఞ్ఞో మగ్గో బోధాయా’తి, తతో నిబ్బిన్దిత్వా అఞ్ఞేన మగేన సబ్బఞ్ఞుతం పత్తో, పున తాయ పటిపదాయ సావకే అనుసాసతి సమాదపేతి.
‘‘‘ఆరమ్భథ నిక్ఖమథ, యుఞ్జథ బుద్ధసాసనే;
ధునాథ మచ్చునో సేనం, నళాగారంవ కుఞ్జరో’తి [సం. ని. ౧.౧౮౫].
‘‘కేన న ఖో, భన్తే నాగసేన, కారణేన తథాగతో యాయ పటిపదాయ అత్తనా నిబ్బిన్నో విరత్తరూపో, తత్థ సావకే అనుసాసతి సమాదపేతీ’’తి?
‘‘తదాపి, మహారాజ, ఏతరహిపి సా యేవ పటిపదా, తం యేవ పటిపదం పటిపజ్జిత్వా బోధిసత్తో సబ్బఞ్ఞుతం పత్తో. అపి చ, మహారాజ, బోధిసత్తో అతివీరియం కరోన్తో నిరవసేసతో ఆహారం ఉపరున్ధి. తస్స ఆహారూపరోధేన చిత్తదుబ్బల్యం ఉప్పజ్జి. సో తేన దుబ్బల్యేన నాసక్ఖి సబ్బఞ్ఞుతం పాపుణితుం, సో మత్తమత్తం కబళీకారాహారం సేవన్తో తాయేవ పటిపదాయ నచిరస్సేవ సబ్బఞ్ఞుతం పాపుణి. సో యేవ, మహారాజ, పటిపదా సబ్బేసం తథాగతానం సబ్బఞ్ఞుతఞాణప్పటిలాభాయ.
‘‘యథా, మహారాజ, సబ్బేసం సత్తానం ఆహారో ఉపత్థమ్భో, ఆహారూపనిస్సితా సబ్బే సత్తా సుఖం అనుభవన్తి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, సా యేవ పటిపదా సబ్బేసం తథాగతానం సబ్బఞ్ఞుతఞాణప్పటిలాభాయ, నేసో, మహారాజ, దోసో ఆరమ్భస్స, న నిక్కమస్స, న కిలేసయుద్ధస్స, యేన తథాగతో తస్మిం సమయే న పాపుణి సబ్బఞ్ఞుతఞాణం, అథ ఖో ఆహారూపరోధస్సేవేసో దోసో, సదా పటియత్తా యేవేసా పటిపదా.
‘‘యథా, మహారాజ, పురిసో అద్ధానం అతివేగేన గచ్ఛేయ్య, తేన సో పక్ఖహతో వా భవేయ్య పీఠసప్పీ వా అసఞ్చరో పథవితలే. అపి ను ఖో, మహారాజ, మహాపథవియా దోసో అత్థి, యేన సో పురిసో పక్ఖహతో అహోసీ’’తి? ‘‘న హి, భన్తే; సదా పటియత్తా, భన్తే, మహాపథవీ, కుతో తస్సా దోసో? వాయామస్సేవేసో దోసో, యేన సో పురిసో పక్ఖహతో అహోసీ’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, నేసో దోసో ఆరమ్భస్స, న నిక్కమస్స, న కిలేసయుద్ధస్స, యేన తథాగతో తస్మిం సమయే న పాపుణి సబ్బఞ్ఞుతఞాణం, అథ ఖో ఆహారూపరోధస్సేవేసో దోసో సదా పటియత్తా యేవేసా పటిపదా.
‘‘యథా వా పన, మహారాజ, పురిసో కిలిట్ఠం సాటకం నివాసేయ్య, న సో తం ధోవాపేయ్య, నేసో దోసో ఉదకస్స, సదా పటియత్తం ఉదకం. పురిసస్సేవేసో దోసో. ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, నేసో దోసో ఆరమ్భస్స, న నిక్కమస్స, న కిలేసయుద్ధస్స, యేన తథాగతో తస్మిం సమయే న పాపుణి సబ్బఞ్ఞుతఞాణం, అథ ఖో ఆహారూపరోధస్సేవేసో దోసో, సదా పటియత్తా యేవేసా పటిపదా, తస్మా తథాగతో తాయేవ పటిపదాయ సావకే అనుసాసతి సమాదపేతి, ఏవం ఖో, మహారాజ, సదా పటియత్తా అనవజ్జా సా పటిపదా’’తి. ‘‘సాధు, భన్తే నాగసేన, ఏవమేతం తథా సమ్పటిచ్ఛామీ’’తి.
పటిపదాదోసపఞ్హో చతుత్థో.