౨. ధమ్మవినయపటిచ్ఛన్నాపటిచ్ఛన్నపఞ్హో

౨. ‘‘భన్తే నాగసేన, భాసితమ్పేతం భగవతా ‘తథాగతప్పవేదితో, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయో వివటో విరోచతి నో పటిచ్ఛన్నో’తి. పున చ పాతిమోక్ఖుద్దేసో కేవలఞ్చ వినయపిటకం పిహితం పటిచ్ఛన్నం. యది, భన్తే నాగసేన, జినసాసనే యుత్తం వా పత్తం వా సమయం లభేథ, వినయపణ్ణత్తి వివటా సోభేయ్య. కేన కారణేన? కేవలం తత్థ సిక్ఖా సంయమో నియమో సీలగుణఆచారపణ్ణత్తి అత్థరసో ధమ్మరసో విముత్తిరసో. యది, భన్తే నాగసేన, భగవతా భణితం ‘తథాగతప్పవేదితో, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయో వివటో విరోచతి నో పటిచ్ఛన్నో’తి, తేన హి ‘పాతిమోక్ఖుద్దేసో కేవలఞ్చ వినయపిటకం పిహితం పటిచ్ఛన్న’న్తి యం వచనం, తం మిచ్ఛా. యది పాతిమోక్ఖుద్దేసో కేవలఞ్చ వినయపిటకం పిహితం పటిచ్ఛన్నం, తేన హి ‘తథాగతప్పవేదితో, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయో వివటో విరోచతి నో పటిచ్ఛన్నో’తి తమ్పి వచనం మిచ్ఛా. అయమ్పి ఉభతో కోటికో పఞ్హో తవానుప్పత్తో, సో తయా నిబ్బాహితబ్బో’’తి.

‘‘భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా ‘తథాగతప్పవేదితో, భిక్ఖవే, ధమ్మవినయో వివటో విరోచతి నో పటిచ్ఛన్నో’తి. పున చ పాతిమోక్ఖుద్దేసో కేవలఞ్చ వినయపిటకం పిహితం పటిచ్ఛన్నం, తఞ్చ పన న సబ్బేసం, సీమం కత్వా పిహితం.

‘‘తివిధేన, మహారాజ, భగవతా పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో, పుబ్బకానం తథాగతానం వంసవసేన పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో, ధమ్మస్స గరుకత్తా పిహితో, భిక్ఖుభూమియా గరుకత్తా పిహితో.

‘‘కథం పుబ్బకానం తథాగతానం వంసవసేన పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో, ఏసో వంసో, మహారాజ, సబ్బేసం పుబ్బకానం తథాగతానం యదిదం భిక్ఖుమజ్ఝే పాతిమోక్ఖుద్దేసో అవసేసానం పిహితో. యథా, మహారాజ, ఖత్తియానం ఖత్తియమాయా ఖత్తియేసు యేవ చరతి, ఏవమేతం ఖత్తియానం లోకస్స పవేణీ అవసేసానం పిహితా. ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, ఏసో వంసో సబ్బేసం పుబ్బకానం తథాగతానం యదిదం భిక్ఖుమజ్ఝే పాతిమోక్ఖుద్దేసో అవసేసానం పిహితో.

‘‘యథా వా పన, మహారాజ, మహియా గణా వత్తన్తి, సేయ్యథిదం, మల్లా అతోణా పబ్బతా ధమ్మగిరియా బ్రహ్మగిరియా నటకా నచ్చకా లఙ్ఘకా పిసాచా మణిభద్దా పుణ్ణబద్ధా చన్దిమసూరియా సిరిదేవతా కాలిదేవతా, సివా వసుదేవా ఘనికా అసిపాసా భద్దిపుత్తాతి, తేసం తేసం రహస్సం తేసు తేసు గణేసు యేవ చరతి, అవసేసానం పిహితం. ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, ఏసో వంసో సబ్బేసం పుబ్బకానం తథాగతానం యదిదం భిక్ఖుమజ్ఝే పాతిమోక్ఖుద్దేసో అవసేసానం పిహితో. ఏవం పుబ్బకానం తథాగతానం వంసవసేన పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో.

‘‘కథం ధమ్మస్స గరుకత్తా పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో? ధమ్మో, మహారాజ, గరుకో భారియో, తత్థ సమ్మత్తకారీ అఞ్ఞం ఆరాధేతి, తం తత్థ పరమ్పరాసమ్మత్తకారితాయ పాపుణాతి, న తం తత్థ పరమ్పరాసమ్మత్తకారితాయ పాపుణాతి, మా చాయం సారధమ్మో వరధమ్మో అసమ్మత్తకారీనం హత్థగతో ఓఞ్ఞాతో అవఞ్ఞాతో హీళితో ఖీళితో గరహితో భవతు, మా చాయం సారధమ్మో వరధమ్మో దుజ్జనగతో ఓఞ్ఞాతో అవఞ్ఞాతో హీళితో ఖీళితో గరహితో భవతూతి. ఏవం ధమ్మస్స గరుకత్తా పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో.

‘‘యథా, మహారాజ, సారవరపవరఅభిజాతజాతిమన్తరత్తలోహితచన్దనం నామ సవరపురమనుగతం ఓఞ్ఞాతం అవఞ్ఞాతం హీళితం ఖీళితం గరహితం భవతి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, మా చాయం సారధమ్మో వరధమ్మో పరమ్పరాఅసమ్మత్తకారీనం హత్థగతో ఓఞ్ఞాతో అవఞ్ఞాతో హీళితో ఖీళితో గరహితో భవతు, మా చాయం సారధమ్మో వరధమ్మో దుజ్జనగతో ఓఞ్ఞాతో అవఞ్ఞాతో హీళితో ఖీళితో గరహితో భవతూతి. ఏవం ధమ్మస్స గరుకత్తా పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో.

‘‘కథం భిక్ఖుభూమియా గరుకత్తా పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో, భిక్ఖుభావో ఖో, మహారాజ, లోకే అతులియో అప్పమాణో అనగ్ఘియో, న సక్కా కేనచి అగ్ఘాపేతుం తులేతుం పరిమేతుం, మాయం ఏవరూపే భిక్ఖుభావే ఠితో లోకేన సమసమో భవతూతి భిక్ఖూనం యేవ అన్తరే పాతిమోక్ఖుద్దేసో చరతి. యథా, మహారాజ, లోకే వరపవరభణ్డం వత్థం వా అత్థరణం వా గజతురఙ్గరథసువణ్ణరజతమణిముత్తాఇత్థిరతనాదీని వా విజితకమ్మసూరా వా [నిజ్జితకమ్మసూరా వా (సీ. పీ.)] సబ్బే తే రాజానముపగచ్ఛన్తి, ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, యావతా లోకే [లోకే సిక్ఖా (సీ. పీ.)] సుగతాగమపరియత్తిఆచారసంయమసీలసంవరగుణా, సబ్బే తే భిక్ఖుసఙ్ఘముపగతా భవన్తి. ఏవం భిక్ఖుభూమియా గరుకత్తా పాతిమోక్ఖుద్దేసో సీమం కత్వా పిహితో’’తి. ‘‘సాధు, భన్తే నాగసేన, ఏవమేతం తథా సమ్పిటిచ్ఛామీ’’తి.

ధమ్మవినయపటిచ్ఛన్నాపటిచ్ఛన్నపఞ్హో దుతియో.