౧౧. అహింసానిగ్గహపఞ్హో

౧౧. ‘‘భన్తే నాగసేన, భాసితమ్పేతం భగవతా ‘అహింసయం పరం లోకే, పియో హోహిసి మామకో’తి. పున చ భణితం ‘నిగ్గణ్హే నిగ్గహారహం, పగ్గణ్హే పగ్గహారహ’న్తి. నిగ్గహో నామ, భన్తే నాగసేన, హత్థచ్ఛేదో పాదచ్ఛేదో వధో బన్ధనం కారణా మారణం సన్తతివికోపనం, న ఏతం వచనం భగవతో యుత్తం, న చ భగవా అరహతి ఏతం వచనం వత్తుం. యది, భన్తే నాగసేన, భగవతా భణితం ‘అహింసయం పరం లోకే, పియో హోహిసి మామకో’’తి, తేన హి ‘‘నిగ్గణ్హే నిగ్గహారహం, పగ్గణ్హే పగ్గహారహ’’న్తి యం వచనం, తం మిచ్ఛా. యది తథాగతేన భణితం ‘‘నిగ్గణ్హే నిగ్గహారహం, పగ్గణ్హే పగ్గహారహ’’న్తి, తేన హి ‘‘అహింసయం పరం లోకే, పియో హోహిసి మామకో’’తి తమ్పి వచనం మిచ్ఛా. అయమ్పి ఉభతో కోటికో పఞ్హో తవానుప్పత్తో, సో తయా నిబ్బాహితబ్బో’’తి.

‘‘భాసితమ్పేతం, మహారాజ, భగవతా ‘అహింసయం పరం లోకే, పియో హోహిసి మామకో’తి, భణితఞ్చ ‘నిగ్గణ్హే నిగ్గహారహం, పగ్గణ్హే పగ్గహారహ’న్తి. ‘అహింసయం పరం లోకే, పియో హోహిసి మామకో’తి సబ్బేసం, మహారాజ, తథాగతానం అనుమతం ఏతం, ఏసా అనుసిట్ఠి, ఏసా ధమ్మదేసనా, ధమ్మో హి, మహారాజ, అహింసాలక్ఖణో, సభావవచనం ఏతం. యం పన, మహారాజ, తథాగతో ఆహ ‘నిగ్గణ్హే నిగ్గహారహం, పగ్గణ్హే పగ్గహారహ’న్తి, భాసా ఏసా, ఉద్ధతం, మహారాజ, చిత్తం నిగ్గహేతబ్బం, లీనం చిత్తం పగ్గహేతబ్బం. అకుసలం చిత్తం నిగ్గహేతబ్బం, కుసలం చిత్తం పగ్గహేతబ్బం. అయోనిసో మనసికారో నిగ్గహేతబ్బో, యోనిసో మనసికారో పగ్గహేతబ్బో. మిచ్ఛాపటిపన్నో నిగ్గహేతబ్బో, సమ్మాపటిపన్నో పగ్గహేతబ్బో. అనరియో నిగ్గహేతబ్బో అరియో పగ్గహేతబ్బో. చోరో నిగ్గహేతబ్బో, అచోరో పగ్గహేతబ్బో’’తి.

‘‘హోతు, భన్తే నాగసేన, ఇదాని త్వం పచ్చాగతోసి మమ విసయం, యమహం పుచ్ఛామి, సో మే అత్థో ఉపగతో. చోరో పన, భన్తే నాగసేన, నిగ్గణ్హన్తేన కథం నిగ్గహేతబ్బో’’తి? ‘‘చోరో, మహారాజ, నిగ్గణ్హన్తేన ఏవం నిగ్గహేతబ్బో, పరిభాసనీయో పరిభాసితబ్బో, దణ్డనీయో దణ్డేతబ్బో, పబ్బాజనీయో పబ్బాజేతబ్బో, బన్ధనీయో బన్ధితబ్బో, ఘాతనీయో ఘాతేతబ్బో’’తి. ‘‘యం పన, భన్తే నాగసేన, చోరానం ఘాతనం, తం తథాగతానం అనుమత’’న్తి? ‘‘న హి, మహారాజా’’తి. ‘‘కిస్స పన చోరో అనుసాసనీయో అనుమతో తథాగతాన’’న్తి? ‘‘యో సో, మహారాజ, ఘాతీయతి, న సో తథాగతానం అనుమతియా ఘాతీయతి, సయంకతేన సో ఘాతీయతి, అపి చ ధమ్మానుసిట్ఠియా అనుసాసీయతి, సక్కా పన, మహారాజ, తయా పురిసం అకారకం అనపరాధం వీథియం చరన్తం గహేత్వా ఘాతయితు’’న్తి? ‘‘న సక్కా, భన్తే’’తి. ‘‘కేన కారణేన, మహారాజా’’తి? ‘‘అకారకత్తా, భన్తే’’తి. ‘‘ఏవమేవ ఖో, మహారాజ, న చోరో తథాగతానం అనుమతియా హఞ్ఞతి, సయంకతేన సో హఞ్ఞతి, కిం పనేత్థ అనుసాసకో కిఞ్చి దోసం ఆపజ్జతీ’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘తేన హి, మహారాజ, తథాగతానం అనుసిట్ఠి సమ్మానుసిట్ఠి హోతీ’’తి. ‘‘సాధు, భన్తే నాగసేన, ఏవమేతం తథా సమ్పటిచ్ఛామీ’’తి.

అహింసానిగ్గహపఞ్హో ఏకాదసమో.