౪. అనన్తకాయపఞ్హో

౪. అథ ఖో మిలిన్దస్స రఞ్ఞో ఏతదహోసి ‘‘పణ్డితో ఖో అయం భిక్ఖు పటిబలో మయా సద్ధిం సల్లపితుం, బహుకాని చ మే ఠానాని పుచ్ఛితబ్బాని భవిస్సన్తి, యావ అపుచ్ఛితాని యేవ తాని ఠానాని భవిస్సన్తి, అథ సూరియో అత్థం గమిస్సతి, యంనూనాహం స్వే అన్తేపురే సల్లపేయ్య’’న్తి. అథ ఖో రాజా దేవమన్తియం ఏతదవోచ ‘‘తేన హి, త్వం దేవమన్తియ, భదన్తస్స ఆరోచేయ్యాసి ‘స్వే అన్తేపురే రఞ్ఞా సద్ధిం సల్లాపో భవిస్సతీ’’’తి. ఇదం వత్వా మిలిన్దో రాజా ఉట్ఠాయాసనా థేరం నాగసేనం ఆపుచ్ఛిత్వా రథం అభిరూహిత్వా ‘‘నాగసేనో నాగసేనో’’తి సజ్ఝాయం కరోన్తో పక్కామి.

అథ ఖో దేవమన్తియో ఆయస్మన్తం నాగసేనం ఏతదవోచ ‘‘రాజా, భన్తే, మిలిన్దో ఏవమాహ ‘స్వే అన్తేపురే రఞ్ఞా సద్ధిం సల్లాపో భవిస్సతీ’’’తి. ‘‘సుట్ఠూ’’తి థేరో అబ్భానుమోది. అథ ఖో తస్సా రత్తియా అచ్చయేన దేవమన్తియో చ అనన్తకాయో చ మఙ్కురో చ సబ్బదిన్నో చ యేన మిలిన్దో రాజా తేనుపసఙ్కమింసు, ఉపసఙ్కమిత్వా రాజానం మిలిన్దం ఏతదవోచుం ‘‘ఆగచ్ఛతు, మహారాజ, భదన్తో నాగసేనో’’తి? ‘‘ఆమ ఆగచ్ఛతూ’’తి. ‘‘కిత్తకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం ఆగచ్ఛతూ’’తి? ‘‘యత్తకే భిక్ఖూ ఇచ్ఛతి, తత్తకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం ఆగచ్ఛతూ’’తి.

అథ ఖో సబ్బదిన్నో ఆహ ‘‘ఆగచ్ఛతు, మహారాజ, దసహి భిక్ఖూహి సద్ధి’’న్తి, దుతియమ్పి ఖో రాజా ఆహ ‘‘యత్తకే భిక్ఖూ ఇచ్ఛతి, తత్తకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం ఆగచ్ఛతూ’’తి. దుతియమ్పి ఖో సబ్బదిన్నో ఆహ ‘‘ఆగచ్ఛతు, మహారాజ, దసహి భిక్ఖూహి సద్ధి’’న్తి. తతియమ్పి ఖో రాజా ఆహ ‘‘యత్తకే భిక్ఖూ ఇచ్ఛతి, తత్తకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం ఆగచ్ఛతూ’’తి. తతియమ్పి ఖో సబ్బదిన్నో ఆహ ‘‘ఆగచ్ఛతు, మహారాజ, దసహి భిక్ఖూహి సద్ధి’’న్తి. ‘‘సబ్బో పనాయం సక్కారో పటియాదితో, అహం భణామి ‘యత్తకే భిక్ఖూ ఇచ్ఛతి, తత్తకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం ఆగచ్ఛతూ’తి. అయం, భణే సబ్బదిన్నో, అఞ్ఞథా భణతి, కిం ను మయం నప్పటిబలా భిక్ఖూనం భోజనం దాతు’’న్తి? ఏవం వుత్తే సబ్బదిన్నో మఙ్కు అహోసి.

అథ ఖో దేవమన్తియో చ అనన్తకాయో చ మఙ్కురో చ యేనాయస్మా నాగసేనో తేనుపసఙ్కమింసు, ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం నాగసేనం ఏతదవోచుం ‘‘రాజా, భన్తే, మిలిన్దో ఏవమాహ ‘యత్తకే భిక్ఖూ ఇచ్ఛతి, తత్తకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం ఆగచ్ఛతూ’’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా నాగసేనో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ అసీతియా భిక్ఖుసహస్సేహి సద్ధిం సాగలం పావిసి.

అథ ఖో అనన్తకాయో ఆయస్మన్తం నాగసేనం నిస్సాయ గచ్ఛన్తో ఆయస్మన్తం నాగసేనం ఏతదవోచ ‘‘భన్తే నాగసేన, యం పనేతం బ్రూసి ‘నాగసేనో’తి, కతమో ఏత్థ, నాగసేనో’’తి? థేరో ఆహ ‘‘కో పనేత్థ ‘నాగసేనో’తి మఞ్ఞసీ’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, అబ్భన్తరే వాతో జీవో పవిసతి చ నిక్ఖమతి చ, సో ‘నాగసేనో’తి మఞ్ఞామీ’’తి. ‘‘యది పనేసో వాతో నిక్ఖమిత్వా నప్పవిసేయ్య, పవిసిత్వా న నిక్ఖమేయ్య, జీవేయ్య ను ఖో సో పురిసో’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘యే పనిమే సఙ్ఖధమకా సఙ్ఖం ధమేన్తి, తేసం వాతో పున పవిసతీ’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘యే పనిమే వంసధమకా వంసం ధమేన్తి, తేసం వాతో పున పవిసతీ’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘యే పనిమే సిఙ్గధమకా సిఙ్గం ధమేన్తి, తేసం వాతో పున పవిసతీ’’తి? ‘‘న హి భన్తే’’తి. ‘‘అథ కిస్స పన తేన న మరన్తీ’’తి. ‘‘నాహం పటిబలో తయా వాదినా సద్ధిం సల్లపితుం, సాధు, భన్తే, అత్థం జప్పేహీ’’తి. ‘‘నేసో జీవో, అస్సాసపస్సాసా నామేతే కాయసఙ్ఖారా’’తి థేరో అభిధమ్మకథం కథేసి. అథ అనన్తకాయో ఉపాసకత్తం పటివేదేసీతి.

అనన్తకాయపఞ్హో చతుత్థో.