౫౧౫. సమ్భవజాతకం (౫)
౧౩౮. రజ్జఞ్చ పటిపన్నాస్మ, ఆధిపచ్చం సుచీరత;
మహత్తం పత్తుమిచ్ఛామి, విజేతుం పథవిం ఇమం.
౧౩౯. ధమ్మేన నో అధమ్మేన, అధమ్మో మే న రుచ్చతి;
కిచ్చోవ ధమ్మో చరితో, రఞ్ఞో హోతి సుచీరత.
౧౪౦. ఇధ చేవానిన్దితా యేన, పేచ్చ యేన అనిన్దితా;
యసం దేవమనుస్సేసు, యేన పప్పోము [పప్పేము (సీ. అట్ఠ.)] బ్రాహ్మణ.
౧౪౧. యోహం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, కత్తుమిచ్ఛామి బ్రాహ్మణ;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, బ్రాహ్మణక్ఖాహి పుచ్ఛితో.
౧౪౨. నాఞ్ఞత్ర విధురా రాజ, ఏతదక్ఖాతుమరహతి;
యం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, కత్తుమిచ్ఛసి ఖత్తియ.
౧౪౩. ఏహి ఖో పహితో గచ్ఛ, విధురస్స ఉపన్తికం;
నిక్ఖఞ్చిమం [నిక్ఖం రత్త (సీ.), నిక్ఖమిమం (పీ.)] సువణ్ణస్స, హరం గచ్ఛ సుచీరత;
అభిహారం ఇమం దజ్జా, అత్థధమ్మానుసిట్ఠియా.
౧౪౪. స్వాధిప్పాగా భారద్వాజో, విధురస్స ఉపన్తికం;
తమద్దస మహాబ్రహ్మా, అసమానం సకే ఘరే.
౧౪౫. రఞ్ఞోహం పహితో దూతో, కోరబ్యస్స యసస్సినో;
‘‘అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛేసి’’, ఇచ్చబ్రవి యుధిట్ఠిలో;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, విధురక్ఖాహి పుచ్ఛితో.
౧౪౬. గఙ్గం మే పిదహిస్సన్తి, న తం సక్కోమి బ్రాహ్మణ;
అపిధేతుం మహాసిన్ధుం, తం కథం సో భవిస్సతి.
౧౪౭. న తే సక్కోమి అక్ఖాతుం, అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛితో;
భద్రకారో చ మే పుత్తో, ఓరసో మమ అత్రజో;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, గన్త్వా పుచ్ఛస్సు బ్రాహ్మణ.
౧౪౮. స్వాధిప్పాగా భారద్వాజో, భద్రకారస్సుపన్తికం [భద్రకారస్స సన్తికం (సీ. స్యా.)];
తమద్దస మహాబ్రహ్మా, నిసిన్నం సమ్హి వేస్మని.
౧౪౯. రఞ్ఞోహం పహితో దూతో, కోరబ్యస్స యసస్సినో;
‘‘అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛేసి’’, ఇచ్చబ్రవి యుధిట్ఠిలో;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, భద్రకార పబ్రూహి [బ్రవీహి (సీ. పీ.)] మే.
౧౫౦. మంసకాజం [మంసకాచం (పీ.)] అవహాయ, గోధం అనుపతామహం;
న తే సక్కోమి అక్ఖాతుం, అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛితో.
౧౫౧. సఞ్చయో [సఞ్జయో (సీ. స్యా. పీ.)] నామ మే భాతా, కనిట్ఠో మే సుచీరత;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, గన్త్వా పుచ్ఛస్సు బ్రాహ్మణ.
౧౫౨. స్వాధిప్పాగా భారద్వాజో, సఞ్చయస్స ఉపన్తికం;
తమద్దస మహాబ్రహ్మా, నిసిన్నం సమ్హి వేస్మని [పరిసతి (స్యా.), పరీసతి (పీ.)].
౧౫౩. రఞ్ఞోహం పహితో దూతో, కోరబ్యస్స యసస్సినో;
‘‘అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛేసి’’, ఇచ్చబ్రవి యుధిట్ఠిలో;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, సఞ్చయక్ఖాహి పుచ్ఛితో.
౧౫౪. సదా మం గిలతే [గిలతీ (సీ.), గిలతి (పీ.)] మచ్చు, సాయం పాతో సుచీరత;
న తే సక్కోమి అక్ఖాతుం, అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛితో.
౧౫౫. సమ్భవో నామ మే భాతా, కనిట్ఠో మే సుచీరత;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, గన్త్వా పుచ్ఛస్సు బ్రాహ్మణ.
౧౫౬. అబ్భుతో వత భో ధమ్మో, నాయం అస్మాక రుచ్చతి;
తయో జనా పితాపుత్తా, తేసు పఞ్ఞాయ నో విదూ.
౧౫౭. న తం సక్కోథ అక్ఖాతుం, అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛితా;
కథం ను దహరో జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛితో.
౧౫౮. మా నం దహరోతి ఉఞ్ఞాసి [మఞ్ఞాసి (స్యా. క.)], అపుచ్ఛిత్వాన సమ్భవం;
పుచ్ఛిత్వా సమ్భవం జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ బ్రాహ్మణ.
౧౫౯. యథాపి చన్దో విమలో, గచ్ఛం ఆకాసధాతుయా;
సబ్బే తారాగణే లోకే, ఆభాయ అతిరోచతి.
౧౬౦. ఏవమ్పి దహరూపేతో, పఞ్ఞాయోగేన సమ్భవో;
మా నం దహరోతి ఉఞ్ఞాసి, అపుచ్ఛిత్వాన సమ్భవం;
పుచ్ఛిత్వా సమ్భవం జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ బ్రాహ్మణ.
౧౬౧. యథాపి రమ్మకో మాసో, గిమ్హానం హోతి బ్రాహ్మణ;
అతేవఞ్ఞేహి మాసేహి, దుమపుప్ఫేహి సోభతి.
౧౬౨. ఏవమ్పి దహరూపేతో, పఞ్ఞాయోగేన సమ్భవో;
మా నం దహరోతి ఉఞ్ఞాసి, అపుచ్ఛిత్వాన సమ్భవం;
పుచ్ఛిత్వా సమ్భవం జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ బ్రాహ్మణ.
౧౬౩. యథాపి హిమవా బ్రహ్మే, పబ్బతో గన్ధమాదనో;
నానారుక్ఖేహి సఞ్ఛన్నో, మహాభూతగణాలయో;
ఓసధేహి చ దిబ్బేహి, దిసా భాతి పవాతి చ.
౧౬౪. ఏవమ్పి దహరూపేతో, పఞ్ఞాయోగేన సమ్భవో;
మా నం దహరోతి ఉఞ్ఞాసి, అపుచ్ఛిత్వాన సమ్భవం;
పుచ్ఛిత్వా సమ్భవం జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ బ్రాహ్మణ.
౧౬౫. యథాపి పావకో బ్రహ్మే, అచ్చిమాలీ యసస్సిమా;
జలమానో వనే గచ్ఛే [చరం కచ్ఛే (పీ.)], అనలో కణ్హవత్తనీ.
౧౬౬. ఘతాసనో ధూమకేతు, ఉత్తమాహేవనన్దహో;
నిసీథే [నిస్సీవే (స్యా.), నిసివే (క.)] పబ్బతగ్గస్మిం, పహూతేధో [బహుతేజో (స్యా. క.)] విరోచతి.
౧౬౭. ఏవమ్పి దహరూపేతో, పఞ్ఞాయోగేన సమ్భవో;
మా నం దహరోతి ఉఞ్ఞాసి, అపుచ్ఛిత్వాన సమ్భవం;
పుచ్ఛిత్వా సమ్భవం జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ బ్రాహ్మణ.
౧౬౮. జవేన భద్రం జానన్తి, బలిబద్దఞ్చ [బలివద్దఞ్చ (సీ. పీ.)] వాహియే;
దోహేన ధేనుం జానన్తి, భాసమానఞ్చ పణ్డితం.
౧౬౯. ఏవమ్పి దహరూపేతో, పఞ్ఞాయోగేన సమ్భవో;
మా నం దహరోతి ఉఞ్ఞాసి, అపుచ్ఛిత్వాన సమ్భవం;
పుచ్ఛిత్వా సమ్భవం జఞ్ఞా, అత్థం ధమ్మఞ్చ బ్రాహ్మణ.
౧౭౦. స్వాధిప్పాగా భారద్వాజో, సమ్భవస్స ఉపన్తికం;
తమద్దస మహాబ్రహ్మా, కీళమానం బహీపురే.
౧౭౧. రఞ్ఞోహం పహితో దూతో, కోరబ్యస్స యసస్సినో;
‘‘అత్థం ధమ్మఞ్చ పుచ్ఛేసి’’, ఇచ్చబ్రవి యుధిట్ఠిలో;
తం త్వం అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ, సమ్భవక్ఖాహి పుచ్ఛితో.
౧౭౨. తగ్ఘ తే అహమక్ఖిస్సం, యథాపి కుసలో తథా;
రాజా చ ఖో తం జానాతి, యది కాహతి వా న వా.
౧౭౩. ‘‘అజ్జ సువే’’తి సంసేయ్య, రఞ్ఞా పుట్ఠో సుచీరత;
మా కత్వా అవసీ రాజా, అత్థే జాతే యుధిట్ఠిలో.
౧౭౪. అజ్ఝత్తఞ్ఞేవ సంసేయ్య, రఞ్ఞా పుట్ఠో సుచీరత;
కుమ్మగ్గం న నివేసేయ్య, యథా మూళ్హో అచేతసో [అచేతనో (క.)].
౧౭౫. అత్తానం నాతివత్తేయ్య, అధమ్మం న సమాచరే;
అతిత్థే నప్పతారేయ్య, అనత్థే న యుతో సియా.
౧౭౬. యో చ ఏతాని ఠానాని, కత్తుం జానాతి ఖత్తియో;
సదా సో వడ్ఢతే రాజా, సుక్కపక్ఖేవ చన్దిమా.
౧౭౭. ఞాతీనఞ్చ పియో హోతి, మిత్తేసు చ విరోచతి;
కాయస్స భేదా సప్పఞ్ఞో, సగ్గం సో ఉపపజ్జతీతి.
సమ్భవజాతకం పఞ్చమం.