౧౬. తింసనిపాతో
౫౧౧. కింఛన్దజాతకం (౧)
౧. కింఛన్దో కిమధిప్పాయో, ఏకో సమ్మసి ఘమ్మని;
కిం పత్థయానో కిం ఏసం, కేన అత్థేన బ్రాహ్మణ.
౨. యథా మహా వారిధరో, కుమ్భో సుపరిణాహవా [సుపరిణామవా (క.)];
తథూపమం అమ్బపక్కం, వణ్ణగన్ధరసుత్తమం.
౩. తం వుయ్హమానం సోతేన, దిస్వానామలమజ్ఝిమే;
పాణీహి నం గహేత్వాన, అగ్యాయతనమాహరిం.
౪. తతో కదలిపత్తేసు, నిక్ఖిపిత్వా సయం అహం;
సత్థేన నం వికప్పేత్వా, ఖుప్పిపాసం అహాసి మే.
౫. సోహం అపేతదరథో, బ్యన్తీభూతో [బ్యన్తిభూతో (సీ. పీ. క.)] దుఖక్ఖమో;
అస్సాదం నాధిగచ్ఛామి, ఫలేస్వఞ్ఞేసు కేసుచి [కేసుపి (క. సీ.)].
౬. సోసేత్వా నూన మరణం, తం మమం ఆవహిస్సతి;
అమ్బం యస్స ఫలం సాదు, మధురగ్గం మనోరమం;
యముద్ధరిం వుయ్హమానం, ఉదధిస్మా మహణ్ణవే.
౭. అక్ఖాతం తే మయా సబ్బం, యస్మా ఉపవసామహం;
రమ్మం పతి నిసిన్నోస్మి, పుథులోమాయుతా పుథు.
౮. త్వఞ్చ ఖో మేవ [మే (సీ.), మమ (?)] అక్ఖాహి, అత్తానమపలాయిని;
కా వా త్వమసి కల్యాణి, కిస్స వా త్వం సుమజ్ఝిమే.
౯. రుప్పపట్టపలిమట్ఠీవ [రుప్పపట్టప్లమట్ఠీవ (స్యా.), రూపపట్టపమట్ఠీవ (క.)], బ్యగ్ఘీవ గిరిసానుజా;
యా సన్తి నారియో దేవేసు, దేవానం పరిచారికా.
౧౦. యా చ మనుస్సలోకస్మిం, రూపేనాన్వాగతిత్థియో;
రూపేన తే సదిసీ నత్థి, దేవేసు గన్ధబ్బమనుస్సలోకే [దేవగన్ధబ్బమానుసే (స్యా.)];
పుట్ఠాసి మే చారుపుబ్బఙ్గి, బ్రూహి నామఞ్చ బన్ధవే.
౧౧. యం త్వం పతి నిసిన్నోసి, రమ్మం బ్రాహ్మణ కోసికిం;
సాహం భుసాలయా వుత్థా, వరవారివహోఘసా.
౧౨. నానాదుమగణాకిణ్ణా, బహుకా గిరికన్దరా;
మమేవ పముఖా హోన్తి, అభిసన్దన్తి పావుసే.
౧౩. అథో బహూ వనతోదా, నీలవారివహిన్ధరా;
బహుకా నాగవిత్తోదా, అభిసన్దన్తి వారినా.
౧౪. తా అమ్బజమ్బులబుజా, నీపా తాలా చుదుమ్బరా [తాలముదుమ్బరా (స్యా. క.)];
బహూని ఫలజాతాని, ఆవహన్తి అభిణ్హసో.
౧౫. యం కిఞ్చి ఉభతో తీరే, ఫలం పతతి అమ్బుని;
అసంసయం తం సోతస్స, ఫలం హోతి వసానుగం.
౧౬. ఏతదఞ్ఞాయ మేధావి, పుథుపఞ్ఞ సుణోహి మే;
మా రోచయ మభిసఙ్గం, పటిసేధ జనాధిప.
౧౭. న వాహం వడ్ఢవం [వద్ధవం (సీ. పీ.)] మఞ్ఞే, యం త్వం రట్ఠాభివడ్ఢన;
ఆచేయ్యమానో రాజిసి, మరణం అభికఙ్ఖసి.
౧౮. తస్స జానన్తి పితరో, గన్ధబ్బా చ సదేవకా;
యే చాపి ఇసయో లోకే, సఞ్ఞతత్తా తపస్సినో;
అసంసయం తేపి [తే (సీ. పీ.)] జానన్తి, పట్ఠభూతా [వద్ధభూతా (సీ. పీ.)] యసస్సినో.
౧౯. ఏవం విదిత్వా విదూ సబ్బధమ్మం, విద్ధంసనం చవనం జీవితస్స;
న చీయతీ తస్స నరస్స పాపం, సచే న చేతేతి వధాయ తస్స.
౨౦. ఇసిపూగసమఞ్ఞాతే, ఏవం లోక్యా విదితా సతి [పతి (క. స్యా. క.)];
అనరియపరిసమ్భాసే, పాపకమ్మం జిగీససి [జిగింససి (సీ. స్యా. పీ.)].
౨౧. సచే అహం మరిస్సామి, తీరే తే పుథుసుస్సోణి;
అసంసయం తం అసిలోకో, మయి పేతే ఆగమిస్సతి.
౨౨. తస్మా హి పాపకం కమ్మం, రక్ఖస్సేవ [రక్ఖస్సు చ (స్యా.)] సుమజ్ఝిమే;
మా తం సబ్బో జనో పచ్ఛా, పకుట్ఠాయి [పకత్థాసి (సీ. పీ.), పత్వక్ఖాసి (స్యా.)] మయి మతే.
౨౩. అఞ్ఞాతమేతం అవిసయ్హసాహి, అత్తానమమ్బఞ్చ దదామి తే తం;
సో దుచ్చజే కామగుణే పహాయ, సన్తిఞ్చ ధమ్మఞ్చ అధిట్ఠితోసి.
౨౪. యో హిత్వా పుబ్బసఞ్ఞోగం, పచ్ఛా సంయోజనే ఠితో;
అధమ్మఞ్చేవ చరతి, పాపఞ్చస్స పవడ్ఢతి.
౨౫. ఏహి తం పాపయిస్సామి, కామం అప్పోస్సుకో భవ;
ఉపానయామి సీతస్మిం, విహరాహి అనుస్సుకో.
౨౬. తం పుప్ఫరసమత్తేభి, వక్కఙ్గేహి అరిన్దమ;
కోఞ్చా మయూరా దివియా, కోలట్ఠిమధుసాళికా;
కూజితా హంసపూగేహి, కోకిలేత్థ పబోధరే.
౨౭. అమ్బేత్థ విప్పసాఖగ్గా [విప్పసూనగ్గా (సీ. స్యా. పీ.), విప్పఓనగ్గా (క.)], పలాలఖలసన్నిభా;
కోసమ్బసళలా [కోసుమ్భసలలా (సీ. స్యా. పీ.)] నీపా, పక్కతాలవిలమ్బినో.
౨౮. మాలీ తిరిటీ కాయూరీ, అఙ్గదీ చన్దనుస్సదో [చన్దనస్సదో (సీ.)];
రత్తిం త్వం పరిచారేసి, దివా వేదేసి వేదనం.
౨౯. సోళసిత్థిసహస్సాని, యా తేమా పరిచారికా;
ఏవం మహానుభావోసి, అబ్భుతో లోమహంసనో.
౩౦. కిం కమ్మమకరీ పుబ్బే, పాపం అత్తదుఖావహం;
యం కరిత్వా మనుస్సేసు, పిట్ఠిమంసాని ఖాదసి.
౩౧. అజ్ఝేనాని పటిగ్గయ్హ, కామేసు గధితో [గథితో (సీ. పీ.), గిద్ధితో (స్యా. క.), గిద్ధికో (క. అట్ఠ.)] అహం;
అచరిం దీఘమద్ధానం, పరేసం అహితాయహం.
౩౨. యో పిట్ఠిమంసికో హోతి, ఏవం ఉక్కచ్చ ఖాదతి;
యథాహం అజ్జ ఖాదామి, పిట్ఠిమంసాని అత్తనోతి.
కింఛన్దజాతకం పఠమం.
౫౧౨. కుమ్భజాతకం (౨)
౩౩. కో పాతురాసీ తిదివా నభమ్హి, ఓభాసయం సంవరిం చన్దిమావ;
గత్తేహి తే రస్మియో నిచ్ఛరన్తి, సతేరతా [సతేరితా (సీ. స్యా. క.)] విజ్జురివన్తలిక్ఖే.
౩౪. సో ఛిన్నవాతం కమసీ అఘమ్హి, వేహాయసం గచ్ఛసి తిట్ఠసీ చ;
ఇద్ధీ ను తే వత్థుకతా సుభావితా, అనద్ధగూనం అపి దేవతానం.
౩౫. వేహాయసం గమ్మమాగమ్మ [కమమాగమ్మ (సీ. స్యా.)] తిట్ఠసి, కుమ్భం కిణాథాతి యమేతమత్థం;
కో వా తువం కిస్స వా తాయ కుమ్భో, అక్ఖాహి మే బ్రాహ్మణ ఏతమత్థం.
౩౬. న సప్పికుమ్భో నపి తేలకుమ్భో, న ఫాణితస్స న మధుస్స కుమ్భో;
కుమ్భస్స వజ్జాని అనప్పకాని, దోసే బహూ కుమ్భగతే సుణాథ.
౩౭. గళేయ్య యం పిత్వా [పీత్వా (సీ. పీ.)] పతే పపాతం, సోబ్భం గుహం చన్దనియోళిగల్లం;
బహుమ్పి భుఞ్జేయ్య అభోజనేయ్యం, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౩౮. యం పిత్వా [యం వే పీత్వా (సీ.)] చిత్తస్మిమనేసమానో, ఆహిణ్డతీ గోరివ భక్ఖసారీ [భక్ఖసాదీ (సీ. స్యా. అట్ఠ.)];
అనాథమానో ఉపగాయతి నచ్చతి చ, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౩౯. యం వే పివిత్వా అచేలోవ నగ్గో, చరేయ్య గామే విసిఖన్తరాని;
సమ్మూళ్హచిత్తో అతివేలసాయీ, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౦. యం పిత్వా ఉట్ఠాయ పవేధమానో, సీసఞ్చ బాహుఞ్చ [బాహఞ్చ (పీ.)] పచాలయన్తో;
సో నచ్చతీ దారుకటల్లకోవ, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౧. యం వే పివిత్వా అగ్గిదడ్ఢా సయన్తి, అథో సిగాలేహిపి ఖాదితాసే;
బన్ధం వధం భోగజానిఞ్చుపేన్తి, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౨. యం పిత్వా భాసేయ్య ఆభాసనేయ్యం, సభాయమాసీనో అపేతవత్థో;
సమ్మక్ఖితో [సమక్ఖితో (సీ.)] వన్తగతో బ్యసన్నో, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౩. యం వే పివిత్వా ఉక్కట్ఠో ఆవిలక్ఖో, మమేవ సబ్బా పథవీతి మఞ్ఞే [మఞ్ఞతి (సీ.)];
న మే సమో చాతురన్తోపి రాజా, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౪. మానాతిమానా కలహాని పేసుణీ, దుబ్బణ్ణినీ నగ్గయినీ పలాయినీ;
చోరాన ధుత్తాన గతీ నికేతో, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౫. ఇద్ధాని ఫీతాని కులాని అస్సు, అనేకసాహస్సధనాని లోకే;
ఉచ్ఛిన్నదాయజ్జకతానిమాయ, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౬. ధఞ్ఞం ధనం రజతం జాతరూపం, ఖేత్తం గవం యత్థ వినాసయన్తి;
ఉచ్ఛేదనీ విత్తవతం [ఉచ్ఛేదనీ విత్తగతం (స్యా.), ఉచ్ఛేదనివిత్తగతం (క.)] కులానం, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౭. యం వే పిత్వా దిత్తరూపోవ [దుట్ఠరూపోవ (సీ.)] పోసో, అక్కోసతి మాతరం పితరఞ్చ;
సస్సుమ్పి గణ్హేయ్య అథోపి సుణ్హం, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౮. యం వే పిత్వా దిత్తరూపావ నారీ, అక్కోసతి ససురం సామికఞ్చ;
దాసమ్పి గణ్హే పరిచారకమ్పి, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౪౯. యం వే పివిత్వాన [యఞ్చే పీత్వాన (పీ.)] హనేయ్య పోసో, ధమ్మే ఠితం సమణం బ్రాహ్మణం వా;
గచ్ఛే అపాయమ్పి తతోనిదానం, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౦. యం వే పివిత్వా దుచ్చరితం చరన్తి, కాయేన వాచాయ చ చేతసా చ;
నిరయం వజన్తి దుచ్చరితం చరిత్వా, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౧. యం యాచమానా న లభన్తి పుబ్బే, బహుం హిరఞ్ఞమ్పి పరిచ్చజన్తా;
సో తం పివిత్వా అలికం భణాతి, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౨. యం వే పిత్వా పేసనే పేసియన్తో, అచ్చాయికే కరణీయమ్హి జాతే;
అత్థమ్పి సో నప్పజానాతి వుత్తో, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౩. హిరీమనాపి అహిరీకభావం, పాతుం కరోన్తి మదనాయ [మదిరాయ (పీ.)] మత్తా;
ధీరాపి సన్తా బహుకం భణన్తి, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౪. యం వే పిత్వా ఏకథూపా సయన్తి, అనాసకా థణ్డిలదుక్ఖసేయ్యం;
దుబ్బణ్ణియం ఆయసక్యఞ్చుపేన్తి, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౫. యం వే పిత్వా పత్తఖన్ధా సయన్తి, గావో కుటహతావ న హి వారుణియా;
[యం వే పిత్వా పత్తక్ఖన్ధా, సయన్తి గావో కూటహతారివ; న హి వారుణియా వేగో, నరేన సుస్సహోరివ; (సీ.)] వేగో నరేన సుసహోరివ [యం వే పిత్వా పత్తక్ఖన్ధా, సయన్తి గావో కూటహతారివ; న హి వారుణియా వేగో, నరేన సుస్సహోరివ; (సీ.)], తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౬. యం మనుస్సా వివజ్జేన్తి, సప్పం ఘోరవిసం మివ [విసమివ (స్యా.), విసం ఇవ (క.), విసామివ (?)];
తం లోకే విససమానం, కో నరో పాతుమరహతి.
౫౭. యం వే పిత్వా అన్ధకవేణ్డపుత్తా, సముద్దతీరే పరిచారయన్తా [అన్ధకవేణ్హుపుత్తా (సీ. పీ.), అణ్డకవేణ్డపుత్తా (క.)];
ఉపక్కముం ముసలేహఞ్ఞమఞ్ఞం, తస్సా పుణ్ణం కుమ్భమిమం కిణాథ.
౫౮. యం వే పిత్వా పుబ్బదేవా పమత్తా, తిదివా చుతా సస్సతియా సమాయ;
తం తాదిసం మజ్జమిమం నిరత్థకం, జానం మహారాజ కథం పివేయ్య.
౫౯. నయిమస్మిం కుమ్భస్మిం దధి వా మధు వా, ఏవం అభిఞ్ఞాయ కిణాహి రాజ;
ఏవఞ్హిమం కుమ్భగతా మయా తే, అక్ఖాతరూపం తవ సబ్బమిత్త.
౬౦. న మే పితా వా అథవాపి మాతా, ఏతాదిసా యాదిసకో తువంసి;
హితానుకమ్పీ పరమత్థకామో, సోహం కరిస్సం వచనం తవజ్జ.
౬౧. దదామి తే గామవరాని పఞ్చ, దాసీసతం సత్త గవం సతాని;
ఆజఞ్ఞయుత్తే చ రథే దస ఇమే, ఆచరియో హోసి మమత్థకామో.
౬౨. తవేవ దాసీసతమత్థు రాజ, గామా చ గావో చ తవేవ హోన్తు;
ఆజఞ్ఞయుత్తా చ రథా తవేవ, సక్కోహమస్మీ తిదసానమిన్దో.
౬౩. మంసోదనం సప్పిపాయాసం [సప్పిపాయఞ్చ (సీ.)] భుఞ్జ, ఖాదస్సు చ త్వం మధుమాసపూవే;
ఏవం తువం ధమ్మరతో జనిన్ద, అనిన్దితో సగ్గముపేహి ఠానన్తి.
కుమ్భజాతకం దుతియం.
౫౧౩. జయద్దిసజాతకం (౩)
౬౪. చిరస్సం వత మే ఉదపాది అజ్జ, భక్ఖో మహా సత్తమిభత్తకాలే;
కుతోసి కో వాసి తదిఙ్ఘ బ్రూహి, ఆచిక్ఖ జాతిం విదితో యథాసి.
౬౫. పఞ్చాలరాజా మిగవం పవిట్ఠో, జయద్దిసో నామ యదిస్సుతో తే;
చరామి కచ్ఛాని వనాని చాహం, పసదం ఇమం ఖాద మమజ్జ ముఞ్చ.
౬౬. సేనేవ త్వం పణసి సస్సమానో [సయ్హమానో (స్యా. క.)], మమేస భక్ఖో పసదో యం వదేసి;
తం ఖాదియాన పసదం జిఘఞ్ఞం [జిఘచ్ఛం (?)], ఖాదిస్సం పచ్ఛా న విలాపకాలో.
౬౭. న చత్థి మోక్ఖో మమ నిక్కయేన [విక్కయేన (సీ.)], గన్త్వాన పచ్చాగమనాయ పణ్హే;
తం సఙ్కరం [సఙ్గరం (సీ. స్యా. పీ.)] బ్రాహ్మణస్సప్పదాయ, సచ్చానురక్ఖీ పునరావజిస్సం.
౬౮. కిం కమ్మజాతం అనుతప్పతే త్వం [అనుతప్పతీ తం (సీ. పీ.)], పత్తం సమీపం మరణస్స రాజ;
ఆచిక్ఖ మే తం అపి సక్కుణేము, అనుజానితుం ఆగమనాయ పణ్హే.
౬౯. కతా మయా బ్రాహ్మణస్స ధనాసా, తం సఙ్కరం పటిముక్కం న ముత్తం;
తం సఙ్కరం బ్రాహ్మణస్సప్పదాయ, సచ్చానురక్ఖీ పునరావజిస్సం.
౭౦. యా తే కతా బ్రాహ్మణస్స ధనాసా, తం సఙ్కరం పటిముక్కం న ముత్తం;
తం సఙ్కరం బ్రాహ్మణస్సప్పదాయ, సచ్చానురక్ఖీ పునరావజస్సు.