౩-౬. ఉపాలిత్థేరఅపదానం

౪౪౧. ‘‘నగరే హంసవతియా, సుజాతో నామ బ్రాహ్మణో;

అసీతికోటినిచయో, పహూతధనధఞ్ఞవా.

౪౪౨. ‘‘అజ్ఝాయకో మన్తధరో, తిణ్ణం వేదాన పారగూ;

లక్ఖణే ఇతిహాసే చ, సధమ్మే పారమిం గతో.

౪౪౩. ‘‘పరిబ్బాజా ఏకసిఖా [ఏకభిక్ఖా (క.)], గోతమా

బుద్ధసావకా [సబ్బత్థపి ఏవమేవ దిస్సతి].

చరకా తాపసా చేవ, చరన్తి మహియా తదా.

౪౪౪. ‘‘తేపి మం పరివారేన్తి, బ్రాహ్మణో విస్సుతో ఇతి;

బహుజ్జనో మం పూజేతి, నాహం పూజేమి కిఞ్చనం.

౪౪౫. ‘‘పూజారహం న పస్సామి, మానత్థద్ధో అహం తదా;

బుద్ధోతి వచనం నత్థి, తావ నుప్పజ్జతే జినో.

౪౪౬. ‘‘అచ్చయేన అహోరత్తం, పదుముత్తరనామకో [నాయకో (సీ. స్యా.)];

సబ్బం తమం వినోదేత్వా, లోకే ఉప్పజ్జి చక్ఖుమా.

౪౪౭. ‘‘విత్థారికే బాహుజఞ్ఞే, పుథుభూతే చ సాసనే;

ఉపాగమి తదా బుద్ధో, నగరం హంససవ్హయం.

౪౪౮. ‘‘పితు అత్థాయ సో బుద్ధో, ధమ్మం దేసేసి చక్ఖుమా;

తేన కాలేన పరిసా, సమన్తా యోజనం తదా.

౪౪౯. ‘‘సమ్మతో మనుజానం సో, సునన్దో నామ తాపసో;

యావతా బుద్ధపరిసా, పుప్ఫేహచ్ఛాదయీ తదా.

౪౫౦. ‘‘చతుసచ్చం పకాసేన్తే, సేట్ఠే చ [హేట్ఠా చ (క.)] పుప్ఫమణ్డపే;

కోటిసతసహస్సానం, ధమ్మాభిసమయో అహు.

౪౫౧. ‘‘సత్తరత్తిన్దివం బుద్ధో, వస్సేత్వా ధమ్మవుట్ఠియో;

అట్ఠమే దివసే పత్తే, సునన్దం కిత్తయీ జినో.

౪౫౨. ‘‘దేవలోకే మనుస్సే వా, సంసరన్తో అయం భవే;

సబ్బేసం పవరో హుత్వా, భవేసు సంసరిస్సతి.

౪౫౩. ‘‘కప్పసతసహస్సమ్హి, ఓక్కాకకులసమ్భవో;

గోతమో నామ గోత్తేన, సత్థా లోకే భవిస్సతి.

౪౫౪. ‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, ఓరసో ధమ్మనిమ్మితో;

మన్తాణిపుత్తో పుణ్ణోతి, హేస్సతి సత్థు సావకో.

౪౫౫. ‘‘ఏవం కిత్తయి సమ్బుద్ధో, సునన్దం తాపసం తదా;

హాసయన్తో జనం సబ్బం, దస్సయన్తో సకం బలం.

౪౫౬. ‘‘కతఞ్జలీ నమస్సన్తి, సునన్దం తాపసం జనా;

బుద్ధే కారం కరిత్వాన, సోధేసి గతిమత్తనో.

౪౫౭. ‘‘తత్థ మే అహు సఙ్కప్పో, సుత్వాన మునినో వచం;

అహమ్పి కారం కస్సామి, యథా పస్సామి గోతమం.

౪౫౮. ‘‘ఏవాహం చిన్తయిత్వాన, కిరియం చిన్తయిం మమ;

క్యాహం కమ్మం ఆచరామి, పుఞ్ఞక్ఖేత్తే అనుత్తరే.

౪౫౯. ‘‘అయఞ్చ పాఠికో భిక్ఖు, సబ్బపాఠిస్స సాసనే;

వినయే అగ్గనిక్ఖిత్తో, తం ఠానం పత్థయే అహం.

౪౬౦. ‘‘ఇదం మే అమితం భోగం, అక్ఖోభం సాగరూపమం;

తేన భోగేన బుద్ధస్స, ఆరామం మాపయే అహం.

౪౬౧. ‘‘సోభనం నామ ఆరామం, నగరస్స పురత్థతో;

కిణిత్వా [కీత్వా (సీ.), కిత్వా (క.)] సతసహస్సేన, సఙ్ఘారామం అమాపయిం.

౪౬౨. ‘‘కూటాగారే చ పాసాదే, మణ్డపే హమ్మియే గుహా;

చఙ్కమే సుకతే కత్వా, సఙ్ఘారామం అమాపయిం.

౪౬౩. ‘‘జన్తాఘరం అగ్గిసాలం, అథో ఉదకమాళకం;

న్హానఘరం మాపయిత్వా, భిక్ఖుసఙ్ఘస్సదాసహం.

౪౬౪. ‘‘ఆసన్దియో పీఠకే చ, పరిభోగే చ భాజనే;

ఆరామికఞ్చ భేసజ్జం, సబ్బమేతం అదాసహం.

౪౬౫. ‘‘ఆరక్ఖం పట్ఠపేత్వాన, పాకారం కారయిం దళ్హం;

మా నం కోచి విహేఠేసి, సన్తచిత్తాన తాదినం.

౪౬౬. ‘‘సతసహస్సేనావాసం [ఆవాసం సతసహస్సేన (సీ.), ఆవాసే సతసహస్సే (స్యా.)], సఙ్ఘారామే అమాపయిం;

వేపుల్లం తం మాపయిత్వా [వేపుల్లతం పాపయిత్వా (సీ.)], సమ్బుద్ధం ఉపనామయిం.

౪౬౭. ‘‘నిట్ఠాపితో మయారామో, సమ్పటిచ్ఛ తువం ముని;

నియ్యాదేస్సామి తం వీర [తే వీర (సీ.), తం ధీర (స్యా.)], అధివాసేహి చక్ఖుమ.

౪౬౮. ‘‘పదుముత్తరో లోకవిదూ, ఆహుతీనం పటిగ్గహో;

మమ సఙ్కప్పమఞ్ఞాయ, అధివాసేసి నాయకో.

౪౬౯. ‘‘అధివాసనమఞ్ఞాయ, సబ్బఞ్ఞుస్స మహేసినో;

భోజనం పటియాదేత్వా, కాలమారోచయిం అహం.

౪౭౦. ‘‘ఆరోచితమ్హి కాలమ్హి, పదుముత్తరనాయకో;

ఖీణాసవసహస్సేహి, ఆరామం మే ఉపాగమి.

౪౭౧. ‘‘నిసిన్నం కాలమఞ్ఞాయ, అన్నపానేన తప్పయిం;

భుత్తావిం కాలమఞ్ఞాయ, ఇదం వచనమబ్రవిం.

౪౭౨. ‘‘కీతో సతసహస్సేన, తత్తకేనేవ కారితో;

సోభనో నామ ఆరామో, సమ్పటిచ్ఛ తువం ముని.

౪౭౩. ‘‘ఇమినారామదానేన, చేతనాపణిధీహి చ;

భవే నిబ్బత్తమానోహం, లభామి మమ పత్థితం.

౪౭౪. ‘‘పటిగ్గహేత్వా సమ్బుద్ధో, సఙ్ఘారామం సుమాపితం;

భిక్ఖుసఙ్ఘే నిసీదిత్వా, ఇదం వచనమబ్రవి.

౪౭౫. ‘‘యో సో బుద్ధస్స పాదాసి, సఙ్ఘారామం సుమాపితం;

తమహం కిత్తయిస్సామి, సుణాథ మమ భాసతో.

౪౭౬. ‘‘హత్థీ అస్సా రథా పత్తీ, సేనా చ చతురఙ్గినీ;

పరివారేస్సన్తిమం నిచ్చం, సఙ్ఘారామస్సిదం ఫలం.

౪౭౭. ‘‘సట్ఠి తూరసహస్సాని [తురియసహస్సాని (సీ. స్యా.)], భేరియో సమలఙ్కతా;

పరివారేస్సన్తిమం నిచ్చం, సఙ్ఘారామస్సిదం ఫలం.

౪౭౮. ‘‘ఛళసీతిసహస్సాని, నారియో సమలఙ్కతా;

విచిత్తవత్థాభరణా, ఆముత్తమణికుణ్డలా.

౪౭౯. ‘‘అళారపమ్హా హసులా, సుసఞ్ఞా తనుమజ్ఝిమా;

పరివారేస్సన్తిమం నిచ్చం, సఙ్ఘారామస్సిదం ఫలం.

౪౮౦. ‘‘తింసకప్పసహస్సాని, దేవలోకే రమిస్సతి;

సహస్సక్ఖత్తుం దేవిన్దో, దేవరజ్జం కరిస్సతి.

౪౮౧. ‘‘దేవరాజేన పత్తబ్బం, సబ్బం పటిలభిస్సతి;

అనూనభోగో హుత్వాన, దేవరజ్జం కరిస్సతి.

౪౮౨. ‘‘సహస్సక్ఖత్తుం చక్కవత్తీ, రాజా రట్ఠే భవిస్సతి;

పథబ్యా రజ్జం విపులం, గణనాతో అసఙ్ఖియం.

౪౮౩. ‘‘కప్పసతసహస్సమ్హి, ఓక్కాకకులసమ్భవో;

గోతమో నామ గోత్తేన, సత్థా లోకే భవిస్సతి.

౪౮౪. ‘‘తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, ఓరసో ధమ్మనిమ్మితో;

ఉపాలి నామ నామేన, హేస్సతి సత్థు సావకో.

౪౮౫. ‘‘వినయే పారమిం పత్వా, ఠానాఠానే చ కోవిదో;

జినసాసనం ధారేన్తో, విహరిస్సతినాసవో.

౪౮౬. ‘‘సబ్బమేతం అభిఞ్ఞాయ, గోతమో సక్యపుఙ్గవో;

భిక్ఖుసఙ్ఘే నిసీదిత్వా, ఏతదగ్గే ఠపేస్సతి.

౪౮౭. ‘‘అపరిమేయ్యుపాదాయ, పత్థేమి తవ సాసనం;

సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో.

౪౮౮. ‘‘యథా సూలావుతో పోసో, రాజదణ్డేన తజ్జితో;

సూలే సాతం అవిన్దన్తో, పరిముత్తింవ ఇచ్ఛతి.

౪౮౯. ‘‘తథేవాహం మహావీర, భవదణ్డేన తజ్జితో;

కమ్మసూలావుతో సన్తో, పిపాసావేదనట్టితో.

౪౯౦. ‘‘భవే సాతం న విన్దామి, డయ్హన్తో తీహి అగ్గిభి;

పరిముత్తిం గవేసామి, యథాపి రాజదణ్డితో.

౪౯౧. ‘‘యథా విసాదో పురిసో, విసేన పరిపీళితో;

అగదం సో గవేసేయ్య, విసఘాతాయుపాలనం [విసఘాతాయుపాయనం (స్యా. క.)].

౪౯౨. ‘‘గవేసమానో పస్సేయ్య, అగదం విసఘాతకం;

తం పివిత్వా సుఖీ అస్స, విసమ్హా పరిముత్తియా.

౪౯౩. ‘‘తథేవాహం మహావీర, యథా విసహతో నరో;

సమ్పీళితో అవిజ్జాయ, సద్ధమ్మాగదమేసహం.

౪౯౪. ‘‘ధమ్మాగదం గవేసన్తో, అద్దక్ఖిం సక్యసాసనం;

అగ్గం సబ్బోసధానం తం, సబ్బసల్లవినోదనం.

౪౯౫. ‘‘ధమ్మోసధం పివిత్వాన, విసం సబ్బం సమూహనిం;

అజరామరం సీతిభావం, నిబ్బానం ఫస్సయిం అహం.

౪౯౬. ‘‘యథా భూతట్టితో పోసో, భూతగ్గాహేన పీళితో;

భూతవేజ్జం గవేసేయ్య, భూతస్మా పరిముత్తియా.

౪౯౭. ‘‘గవేసమానో పస్సేయ్య, భూతవిజ్జాసు కోవిదం;

తస్స సో విహనే భూతం, సమూలఞ్చ వినాసయే.

౪౯౮. ‘‘తథేవాహం మహావీర, తమగ్గాహేన పీళితో;

ఞాణాలోకం గవేసామి, తమతో పరిముత్తియా.

౪౯౯. ‘‘అథద్దసం సక్యమునిం, కిలేసతమసోధనం;

సో మే తమం వినోదేసి, భూతవేజ్జోవ భూతకం.

౫౦౦. ‘‘సంసారసోతం సఞ్ఛిన్దిం, తణ్హాసోతం నివారయిం;

భవం ఉగ్ఘాటయిం సబ్బం, భూతవేజ్జోవ మూలతో.

౫౦౧. ‘‘గరుళో యథా ఓపతతి, పన్నగం భక్ఖమత్తనో;

సమన్తా యోజనసతం, విక్ఖోభేతి మహాసరం.

౫౦౨. ‘‘పన్నగం సో గహేత్వాన, అధోసీసం విహేఠయం;

ఆదాయ సో పక్కమతి, యేనకామం విహఙ్గమో.

౫౦౩. ‘‘తథేవాహం మహావీర, యథాపి గరుళో బలీ;

అసఙ్ఖతం గవేసన్తో, దోసే విక్ఖాలయిం అహం.

౫౦౪. ‘‘దిట్ఠో అహం ధమ్మవరం, సన్తిపదమనుత్తరం;

ఆదాయ విహరామేతం, గరుళో పన్నగం యథా.

౫౦౫. ‘‘ఆసావతీ నామ లతా, జాతా చిత్తలతావనే;

తస్సా వస్ససహస్సేన, ఏకం నిబ్బత్తతే ఫలం.

౫౦౬. ‘‘తం దేవా పయిరుపాసన్తి, తావదూరఫలే సతి;

దేవానం సా పియా ఏవం, ఆసావతీ లతుత్తమా.

౫౦౭. ‘‘సతసహస్సుపాదాయ, తాహం పరిచరే ముని;

సాయం పాతం నమస్సామి, దేవా ఆసావతిం యథా.

౫౦౮. ‘‘అవఞ్ఝా పారిచరియా, అమోఘా చ నమస్సనా;

దూరాగతమ్పి మం సన్తం, ఖణోయం న విరాధయి.

౫౦౯. ‘‘పటిసన్ధిం న పస్సామి, విచినన్తో భవే అహం;

నిరూపధి విప్పముత్తో [విప్పయుత్తో (క.)], ఉపసన్తో చరామహం.

౫౧౦. ‘‘యథాపి పదుమం నామ, సూరియరంసేన పుప్ఫతి;

తథేవాహం మహావీర, బుద్ధరంసేన పుప్ఫితో.

౫౧౧. ‘‘యథా బలాకయోనిమ్హి, న విజ్జతి పుమో [పుమా (సీ. స్యా.)] సదా;

మేఘేసు గజ్జమానేసు, గబ్భం గణ్హన్తి తా సదా.

౫౧౨. ‘‘చిరమ్పి గబ్భం ధారేన్తి, యావ మేఘో న గజ్జతి;

భారతో పరిముచ్చన్తి, యదా మేఘో పవస్సతి.

౫౧౩. ‘‘పదుముత్తరబుద్ధస్స, ధమ్మమేఘేన గజ్జతో;

సద్దేన ధమ్మమేఘస్స, ధమ్మగబ్భం అగణ్హహం.

౫౧౪. సతసహస్సుపాదాయ, పుఞ్ఞగబ్భం ధరేమహం;

నప్పముచ్చామి భారతో, ధమ్మమేఘో న గజ్జతి.