౩-౧. సారిపుత్తత్థేరఅపదానం
అథ థేరాపదానం సుణాథ –
౧౪౧. ‘‘హిమవన్తస్స అవిదూరే, లమ్బకో నామ పబ్బతో;
అస్సమో సుకతో మయ్హం, పణ్ణసాలా సుమాపితా.
౧౪౨. ‘‘ఉత్తానకూలా నదికా, సుపతిత్థా మనోరమా;
సుసుద్ధపుళినాకిణ్ణా, అవిదూరే మమస్సమం.
౧౪౩. ‘‘అసక్ఖరా అపబ్భారా, సాదు అప్పటిగన్ధికా;
సన్దతీ నదికా తత్థ, సోభయన్తా మమస్సమం.
౧౪౪. ‘‘కుమ్భీలా మకరా చేత్థ, సుసుమారా [సుంసుమారా (సీ. స్యా. )] చ కచ్ఛపా;
చరన్తి నదియా తత్థ, సోభయన్తా మమస్సమం.
౧౪౫. ‘‘పాఠీనా పావుసా మచ్ఛా, బలజా [వజలా (సీ. స్యా.) జలజా (పీ.)] ముఞ్జరోహితా;
వగ్గళా [వగ్గులా (సీ.) వగ్గుళా (స్యా.) మగ్గురా (థేరగాథా)] పపతాయన్తా, సోభయన్తి [పపతాయన్తి, సోభయన్తా (క.)] మమస్సమం.
౧౪౬. ‘‘ఉభో కూలేసు నదియా, పుప్ఫినో ఫలినో దుమా;
ఉభతో అభిలమ్బన్తా, సోభయన్తి [అభిలమ్బన్తి సోభయన్తా (క.)] మమస్సమం.
౧౪౭. ‘‘అమ్బా సాలా చ తిలకా, పాటలీ సిన్దువారకా [సిన్దువారికా (బహూసు)];
దిబ్బగన్ధా సమ్పవన్తి, పుప్ఫితా మమ అస్సమే.
౧౪౮. ‘‘చమ్పకా సళలా నీపా [నిమ్బా (క.)], నాగపున్నాగకేతకా;
దిబ్బగన్ధా సమ్పవన్తి, పుప్ఫితా మమ అస్సమే.
౧౪౯. ‘‘అతిముత్తా అసోకా చ, భగినీమాలా చ పుప్ఫితా;
అఙ్కోలా బిమ్బిజాలా [బిమ్బజాలా (క.)] చ, పుప్ఫితా మమ అస్సమే.
౧౫౦. ‘‘కేతకా కన్దలి [కదలీ (స్యా.)] చేవ, గోధుకా తిణసూలికా;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౧౫౧. ‘‘కణికారా కణ్ణికా చ, అసనా అజ్జునా బహూ;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౧౫౨. ‘‘పున్నాగా గిరిపున్నాగా, కోవిళారా చ పుప్ఫితా;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౧౫౩. ‘‘ఉద్ధాలకా చ కుటజా, కదమ్బా వకులా బహూ;
దిబ్బగన్ధం సమ్పవన్తా, సోభయన్తి మమస్సమం.
౧౫౪. ‘‘ఆళకా ఇసిముగ్గా చ, కదలిమాతులుఙ్గియో;
గన్ధోదకేన సంవడ్ఢా, ఫలాని ధారయన్తి తే.
౧౫౫. ‘‘అఞ్ఞే పుప్ఫన్తి పదుమా, అఞ్ఞే జాయన్తి కేసరీ;
అఞ్ఞే ఓపుప్ఫా పదుమా, పుప్ఫితా తళాకే తదా.
౧౫౬. ‘‘గబ్భం గణ్హన్తి పదుమా, నిద్ధావన్తి ములాళియో;
సింఘాటిపత్తమాకిణ్ణా, సోభన్తి తళాకే తదా.
౧౫౭. ‘‘నయితా అమ్బగన్ధీ చ, ఉత్తలీ బన్ధుజీవకా;
దిబ్బగన్ధా సమ్పవన్తి, పుప్ఫితా తళాకే తదా.
౧౫౮. ‘‘పాఠీనా పావుసా మచ్ఛా, బలజా ముఞ్జరోహితా;
సంగులా మగ్గురా [మఙ్గురా (సీ. క.)] చేవ, వసన్తి తళాకే తదా.
౧౫౯. ‘‘కుమ్భీలా సుసుమారా చ, తన్తిగాహా చ రక్ఖసా;
ఓగుహా [ఓగాహా (స్యా.)] అజగరా చ, వసన్తి తళాకే తదా.
౧౬౦. ‘‘పారేవతా రవిహంసా, చక్కవాకా నదీచరా;
కోకిలా సుకసాళికా, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౧. ‘‘కుక్కుత్థకా కుళీరకా, వనే పోక్ఖరసాతకా;
దిన్దిభా సువపోతా చ, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౨. ‘‘హంసా కోఞ్చా మయూరా చ, కోకిలా తమ్బచూళకా [తమ్బచూళికా (సీ.)];
పమ్పకా జీవంజీవా చ, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౩. ‘‘కోసికా పోట్ఠసీసా చ, కురరా సేనకా బహూ;
మహాకాళా చ సకుణా, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౪. ‘‘పసదా చ వరాహా చ, చమరా గణ్డకా బహూ [వకా భేరణ్డకా బహూ (సీ. స్యా.)];
రోహిచ్చా సుకపోతా [సుత్తపోతా (స్యా.)] చ, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౫. ‘‘సీహబ్యగ్ఘా చ దీపీ చ, అచ్ఛకోకతరచ్ఛకా;
తిధా పభిన్నమాతఙ్గా, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౬. ‘‘కిన్నరా వానరా చేవ, అథోపి వనకమ్మికా;
చేతా చ లుద్దకా చేవ, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౬౭. ‘‘తిన్దుకాని పియాలాని, మధుకా కాసుమారయో [కాసమారియో (స్యా.)];
ధువం ఫలాని ధారేన్తి, అవిదూరే మమస్సమం.
౧౬౮. ‘‘కోసమ్బా [కోసుమ్భా (సీ. స్యా.)] సళలా నిమ్బా [సళలా నీపా (సీ. స్యా.) పనసా అమ్బా (?)], సాదుఫలసమాయుతా;
ధువం ఫలాని ధారేన్తి, అవిదూరే మమస్సమం.
౧౬౯. ‘‘హరీతకా ఆమలకా, అమ్బజమ్బువిభీతకా;
కోలా భల్లాతకా బిల్లా, ఫలాని ధారయన్తి తే.
౧౭౦. ‘‘ఆలువా చ కళమ్బా చ, బిళాలీతక్కళాని చ;
జీవకా సుతకా చేవ, బహుకా మమ అస్సమే.
౧౭౧. ‘‘అస్సమస్సావిదూరమ్హి, తళాకాసుం సునిమ్మితా;
అచ్ఛోదకా సీతజలా, సుపతిత్థా మనోరమా.
౧౭౨. ‘‘పదుముప్పలసఞ్ఛన్నా, పుణ్డరీకసమాయుతా;
మన్దాలకేహి సఞ్ఛన్నా, దిబ్బగన్ధో పవాయతి.
౧౭౩. ‘‘ఏవం సబ్బఙ్గసమ్పన్నే, పుప్ఫితే ఫలితే వనే;
సుకతే అస్సమే రమ్మే, విహరామి అహం తదా.
౧౭౪. ‘‘సీలవా వతసమ్పన్నో [వత్తసమ్పన్నో (స్యా.)], ఝాయీ ఝానరతో సదా;
పఞ్చాభిఞ్ఞాబలప్పత్తో, సురుచి నామ తాపసో.
౧౭౫. ‘‘చతువీససహస్సాని, సిస్సా మయ్హం ఉపట్ఠహు;
సబ్బేవ బ్రాహ్మణా ఏతే, జాతిమన్తో యసస్సినో.
౧౭౬. ‘‘లక్ఖణే ఇతిహాసే చ, సనిఘణ్టుసకేటుభే;
పదకా వేయ్యాకరణా, సధమ్మే పారమిం గతా.
౧౭౭. ‘‘ఉప్పాతేసు నిమిత్తేసు, లక్ఖణేసు చ కోవిదా;
పథబ్యా భూమన్తలిక్ఖే, మమ సిస్సా సుసిక్ఖితా.
౧౭౮. ‘‘అప్పిచ్ఛా నిపకా ఏతే, అప్పాహారా అలోలుపా;
లాభాలాభేన సన్తుట్ఠా, పరివారేన్తి మం సదా.
౧౭౯. ‘‘ఝాయీ ఝానరతా ధీరా, సన్తచిత్తా సమాహితా;
ఆకిఞ్చఞ్ఞం పత్థయన్తా, పరివారేన్తి మం సదా.
౧౮౦. ‘‘అభిఞ్ఞాపారమిప్పత్తా, పేత్తికే గోచరే రతా;
అన్తలిక్ఖచరా ధీరా, పరివారేన్తి మం సదా.
౧౮౧. ‘‘సంవుతా ఛసు ద్వారేసు, అనేజా రక్ఖితిన్ద్రియా;
అసంసట్ఠా చ తే ధీరా, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౮౨. ‘‘పల్లఙ్కేన నిసజ్జాయ, ఠానచఙ్కమనేన చ;
వీతినామేన్తి తే రత్తిం, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౮౩. ‘‘రజనీయే న రజ్జన్తి, దుస్సనీయే న దుస్సరే;
మోహనీయే న ముయ్హన్తి, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౮౪. ‘‘ఇద్ధిం వీమంసమానా తే, వత్తన్తి నిచ్చకాలికం;
పథవిం [పఠవిం (సీ. స్యా.)] తే పకమ్పేన్తి, సారమ్భేన దురాసదా.
౧౮౫. ‘‘కీళమానా చ తే సిస్సా, కీళన్తి ఝానకీళితం;
జమ్బుతో ఫలమానేన్తి, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౮౬. ‘‘అఞ్ఞే గచ్ఛన్తి గోయానం, అఞ్ఞే పుబ్బవిదేహకం [పుబ్బవిదేహనం (స్యా. క.)];
అఞ్ఞే చ ఉత్తరకురుం, ఏసనాయ దురాసదా.
౧౮౭. ‘‘పురతో పేసేన్తి ఖారిం, పచ్ఛతో చ వజన్తి తే;
చతువీససహస్సేహి, ఛాదితం హోతి అమ్బరం.
౧౮౮. ‘‘అగ్గిపాకీ అనగ్గీ చ, దన్తోదుక్ఖలికాపి చ;
అస్మేన కోట్టితా కేచి, పవత్తఫలభోజనా.
౧౮౯. ‘‘ఉదకోరోహణా కేచి, సాయం పాతో సుచీరతా;
తోయాభిసేచనకరా, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౯౦. ‘‘పరూళ్హకచ్ఛనఖలోమా, పఙ్కదన్తా రజస్సిరా;
గన్ధితా సీలగన్ధేన, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౯౧. ‘‘పాతోవ సన్నిపతిత్వా, జటిలా ఉగ్గతాపనా;
లాభాలాభం పకిత్తేత్వా, గచ్ఛన్తి అమ్బరే తదా.
౧౯౨. ‘‘ఏతేసం పక్కమన్తానం, మహాసద్దో పవత్తతి;
అజినచమ్మసద్దేన, ముదితా హోన్తి దేవతా.
౧౯౩. ‘‘దిసోదిసం పక్కమన్తి, అన్తలిక్ఖచరా ఇసీ;
సకే బలేనుపత్థద్ధా, తే గచ్ఛన్తి యదిచ్ఛకం.
౧౯౪. ‘‘పథవీకమ్పకా ఏతే, సబ్బేవ నభచారినో;
ఉగ్గతేజా దుప్పసహా, సాగరోవ అఖోభియా.
౧౯౫. ‘‘ఠానచఙ్కమినో కేచి, కేచి నేసజ్జికా ఇసీ;
పవత్తభోజనా కేచి, మమ సిస్సా దురాసదా.
౧౯౬. ‘‘మేత్తావిహారినో ఏతే, హితేసీ సబ్బపాణినం;
అనత్తుక్కంసకా సబ్బే, న తే వమ్భేన్తి కస్సచి.
౧౯౭. ‘‘సీహరాజావసమ్భీతా, గజరాజావ థామవా;
దురాసదా బ్యగ్ఘారివ, ఆగచ్ఛన్తి మమన్తికే.
౧౯౮. ‘‘విజ్జాధరా దేవతా చ, నాగగన్ధబ్బరక్ఖసా;
కుమ్భణ్డా దానవా గరుళా, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౧౯౯. ‘‘తే జటాఖారిభరితా, అజినుత్తరవాసనా;
అన్తలిక్ఖచరా సబ్బే, ఉపజీవన్తి తం సరం.
౨౦౦. ‘‘సదానుచ్ఛవికా [తదానుచ్ఛవికా (స్యా. క.)] ఏతే, అఞ్ఞమఞ్ఞం సగారవా;
చతుబ్బీససహస్సానం, ఖిపితసద్దో న విజ్జతి.
౨౦౧. ‘‘పాదే పాదం నిక్ఖిపన్తా, అప్పసద్దా సుసంవుతా;
ఉపసఙ్కమ్మ సబ్బేవ [సబ్బే తే (స్యా.)], సిరసా వన్దరే మమం.
౨౦౨. ‘‘తేహి సిస్సేహి పరివుతో, సన్తేహి చ తపస్సిభి;
వసామి అస్సమే తత్థ, ఝాయీ ఝానరతో అహం.
౨౦౩. ‘‘ఇసీనం సీలగన్ధేన, పుప్ఫగన్ధేన చూభయం;
ఫలీనం ఫలగన్ధేన, గన్ధితో హోతి అస్సమో.
౨౦౪. ‘‘రత్తిన్దివం న జానామి, అరతి మే న విజ్జతి;
సకే సిస్సే ఓవదన్తో, భియ్యో హాసం లభామహం.
౨౦౫. ‘‘పుప్ఫానం పుప్ఫమానానం, ఫలానఞ్చ విపచ్చతం;
దిబ్బగన్ధా పవాయన్తి, సోభయన్తా మమస్సమం.
౨౦౬. ‘‘సమాధిమ్హా వుట్ఠహిత్వా, ఆతాపీ నిపకో అహం;
ఖారిభారం గహేత్వాన, వనం అజ్ఝోగహిం అహం.
౨౦౭. ‘‘ఉప్పాతే సుపినే చాపి, లక్ఖణేసు సుసిక్ఖితో;
పవత్తమానం [వత్తమానం (క.)] మన్తపదం, ధారయామి అహం తదా.
౨౦౮. ‘‘అనోమదస్సీ భగవా, లోకజేట్ఠో నరాసభో;
వివేకకామో సమ్బుద్ధో, హిమవన్తముపాగమి.
౨౦౯. ‘‘అజ్ఝోగాహేత్వా హిమవన్తం, అగ్గో కారుణికో ముని;
పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వాన, నిసీది పురిసుత్తమో.
౨౧౦. ‘‘తమద్దసాహం సమ్బుద్ధం, సప్పభాసం మనోరమం;
ఇన్దీవరంవ జలితం, ఆదిత్తంవ హుతాసనం.
౨౧౧. ‘‘జలన్తం దీపరుక్ఖంవ, విజ్జుతం గగణే యథా;
సుఫుల్లం సాలరాజంవ, అద్దసం లోకనాయకం.
౨౧౨. ‘‘అయం నాగో మహావీరో, దుక్ఖస్సన్తకరో ముని;
ఇమం దస్సనమాగమ్మ, సబ్బదుక్ఖా పముచ్చరే.
౨౧౩. ‘‘దిస్వానాహం దేవదేవం, లక్ఖణం ఉపధారయిం;
బుద్ధో ను ఖో న వా బుద్ధో, హన్ద పస్సామి చక్ఖుమం.
౨౧౪. ‘‘సహస్సారాని చక్కాని, దిస్సన్తి చరణుత్తమే;
లక్ఖణానిస్స దిస్వాన, నిట్ఠం గచ్ఛిం తథాగతే.