(౯-౧౦) ఉస్సఙ్ఖపాదఉద్ధగ్గలోమతాలక్ఖణాని

౨౧౨. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో [సమానో బహునో జనస్స (సీ. పీ.)] అత్థూపసంహితం ధమ్మూపసంహితం వాచం భాసితా అహోసి, బహుజనం నిదంసేసి, పాణీనం హితసుఖావహో ధమ్మయాగీ. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా…పే… సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమాని ద్వే మహాపురిసలక్ఖణాని పటిలభతి. ఉస్సఙ్ఖపాదో చ హోతి, ఉద్ధగ్గలోమో చ.

‘‘సో తేహి లక్ఖణేహి సమన్నాగతో, సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ…పే… రాజా సమానో కిం లభతి? అగ్గో చ హోతి సేట్ఠో చ పామోక్ఖో చ ఉత్తమో చ పవరో చ కామభోగీనం. రాజా సమానో ఇదం లభతి… బుద్ధో సమానో కిం లభతి? అగ్గో చ హోతి సేట్ఠో చ పామోక్ఖో చ ఉత్తమో చ పవరో చ సబ్బసత్తానం. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౧౩. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘అత్థధమ్మసహితం [అత్థధమ్మసంహితం (క. సీ. పీ.), అత్థధమ్ముపసంహితం (క.)] పురే గిరం,

ఏరయం బహుజనం నిదంసయి;

పాణినం హితసుఖావహో అహు,

ధమ్మయాగమయజీ [ధమ్మయాగం అస్సజి (క.)] అమచ్ఛరీ.

‘‘తేన సో సుచరితేన కమ్మునా,

సుగ్గతిం వజతి తత్థ మోదతి;

లక్ఖణాని చ దువే ఇధాగతో,

ఉత్తమప్పముఖతాయ [ఉత్తమసుఖతాయ (స్యా.), ఉత్తమపముక్ఖతాయ (క.)] విన్దతి.

‘‘ఉబ్భముప్పతితలోమవా ససో,

పాదగణ్ఠిరహు సాధుసణ్ఠితా;

మంసలోహితాచితా తచోత్థతా,

ఉపరిచరణసోభనా [ఉపరిజానుసోభనా (స్యా.), ఉపరి చ పన సోభనా (సీ. పీ.)] అహు.

‘‘గేహమావసతి చే తథావిధో,

అగ్గతం వజతి కామభోగినం;

తేన ఉత్తరితరో న విజ్జతి,

జమ్బుదీపమభిభుయ్య ఇరియతి.

‘‘పబ్బజమ్పి చ అనోమనిక్కమో,

అగ్గతం వజతి సబ్బపాణినం;

తేన ఉత్తరితరో న విజ్జతి,

సబ్బలోకమభిభుయ్య విహరతీ’’తి.