(౧౧) ఏణిజఙ్ఘలక్ఖణం

౨౧౪. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో సక్కచ్చం వాచేతా అహోసి సిప్పం వా విజ్జం వా చరణం వా కమ్మం వా – ‘కిం తిమే ఖిప్పం విజానేయ్యుం, ఖిప్పం పటిపజ్జేయ్యుం, న చిరం కిలిస్సేయ్యు’’న్తి. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా…పే… సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమం మహాపురిసలక్ఖణం పటిలభతి. ఏణిజఙ్ఘో హోతి.

‘‘సో తేన లక్ఖణేన సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ…పే… రాజా సమానో కిం లభతి? యాని తాని రాజారహాని రాజఙ్గాని రాజూపభోగాని రాజానుచ్ఛవికాని తాని ఖిప్పం పటిలభతి. రాజా సమానో ఇదం లభతి… బుద్ధో సమానో కిం లభతి? యాని తాని సమణారహాని సమణఙ్గాని సమణూపభోగాని సమణానుచ్ఛవికాని, తాని ఖిప్పం పటిలభతి. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౧౫. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘సిప్పేసు విజ్జాచరణేసు కమ్మేసు [కమ్మసు (సీ. పీ.)],

కథం విజానేయ్యుం [విజానేయ్య (సీ. పీ.), విజానేయ్యు (స్యా.)] లహున్తి ఇచ్ఛతి;

యదూపఘాతాయ న హోతి కస్సచి,

వాచేతి ఖిప్పం న చిరం కిలిస్సతి.

‘‘తం కమ్మం కత్వా కుసలం సుఖుద్రయం [సుఖిన్ద్రియం (క.)],

జఙ్ఘా మనుఞ్ఞా లభతే సుసణ్ఠితా;

వట్టా సుజాతా అనుపుబ్బముగ్గతా,

ఉద్ధగ్గలోమా సుఖుమత్తచోత్థతా.

‘‘ఏణేయ్యజఙ్ఘోతి తమాహు పుగ్గలం,

సమ్పత్తియా ఖిప్పమిధాహు [ఖిప్పమిదాహు (?)] లక్ఖణం;

గేహానులోమాని యదాభికఙ్ఖతి,

అపబ్బజం ఖిప్పమిధాధిగచ్ఛతి [ఖిప్పమిదాధిగచ్ఛతి (?)].

‘‘సచే చ పబ్బజ్జముపేతి తాదిసో,

నేక్ఖమ్మఛన్దాభిరతో విచక్ఖణో;

అనుచ్ఛవికస్స యదానులోమికం,

తం విన్దతి ఖిప్పమనోమవిక్కమో [నిక్కమో (సీ. స్యా. పీ.)]’’తి.