(౭-౮) కరచరణముదుజాలతాలక్ఖణాని

౨౧౦. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో చతూహి సఙ్గహవత్థూహి జనం సఙ్గాహకో అహోసి – దానేన పేయ్యవజ్జేన [పియవాచేన (స్యా. క.)] అత్థచరియాయ సమానత్తతాయ. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా…పే… సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమాని ద్వే మహాపురిసలక్ఖణాని పటిలభతి. ముదుతలునహత్థపాదో చ హోతి జాలహత్థపాదో చ.

‘‘సో తేహి లక్ఖణేహి సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ…పే… రాజా సమానో కిం లభతి? సుసఙ్గహితపరిజనో హోతి, సుసఙ్గహితాస్స హోన్తి బ్రాహ్మణగహపతికా నేగమజానపదా గణకమహామత్తా అనీకట్ఠా దోవారికా అమచ్చా పారిసజ్జా రాజానో భోగియా కుమారా. రాజా సమానో ఇదం లభతి… బుద్ధో సమానో కిం లభతి? సుసఙ్గహితపరిజనో హోతి, సుసఙ్గహితాస్స హోన్తి భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఉపాసకా ఉపాసికాయో దేవా మనుస్సా అసురా నాగా గన్ధబ్బా. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౧౧. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘దానమ్పి చత్థచరియతఞ్చ [దానమ్పి చ అత్థచరియతమ్పి చ (సీ. పీ.)],

పియవాదితఞ్చ సమానత్తతఞ్చ [పియవదతఞ్చ సమానఛన్దతఞ్చ (సీ. పీ.)];

కరియచరియసుసఙ్గహం బహూనం,

అనవమతేన గుణేన యాతి సగ్గం.

‘‘చవియ పునరిధాగతో సమానో,

కరచరణముదుతఞ్చ జాలినో చ;

అతిరుచిరసువగ్గుదస్సనేయ్యం,

పటిలభతి దహరో సుసు కుమారో.

‘‘భవతి పరిజనస్సవో విధేయ్యో,

మహిమం ఆవసితో సుసఙ్గహితో;

పియవదూ హితసుఖతం జిగీసమానో [జిగిం సమానో (సీ. స్యా. పీ.)],

అభిరుచితాని గుణాని ఆచరతి.

‘‘యది చ జహతి సబ్బకామభోగం,

కథయతి ధమ్మకథం జినో జనస్స;

వచనపటికరస్సాభిప్పసన్నా,

సుత్వాన ధమ్మానుధమ్మమాచరన్తీ’’తి.