(౩౧-౩౨) సమదన్తసుసుక్కదాఠాలక్ఖణాని

౨౪౦. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో మిచ్ఛాజీవం పహాయ సమ్మాఆజీవేన జీవికం కప్పేసి, తులాకూట కంసకూట మానకూట ఉక్కోటన వఞ్చన నికతి సాచియోగ ఛేదన వధ బన్ధన విపరామోస ఆలోప సహసాకారా [సాహసాకారా (సీ. స్యా. పీ.)] పటివిరతో అహోసి. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా ఉపచితత్తా ఉస్సన్నత్తా విపులత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతి. సో తత్థ అఞ్ఞే దేవే దసహి ఠానేహి అధిగణ్హాతి దిబ్బేన ఆయునా దిబ్బేన వణ్ణేన దిబ్బేన సుఖేన దిబ్బేన యసేన దిబ్బేన ఆధిపతేయ్యేన దిబ్బేహి రూపేహి దిబ్బేహి సద్దేహి దిబ్బేహి గన్ధేహి దిబ్బేహి రసేహి దిబ్బేహి ఫోట్ఠబ్బేహి. సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమాని ద్వే మహాపురిసలక్ఖణాని పటిలభతి, సమదన్తో చ హోతి సుసుక్కదాఠో చ.

‘‘సో తేహి లక్ఖణేహి సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ ధమ్మికో ధమ్మరాజా చాతురన్తో విజితావీ జనపదత్థావరియప్పత్తో సత్తరతనసమన్నాగతో. తస్సిమాని సత్త రతనాని భవన్తి, సేయ్యథిదం – చక్కరతనం హత్థిరతనం అస్సరతనం మణిరతనం ఇత్థిరతనం గహపతిరతనం పరిణాయకరతనమేవ సత్తమం. పరోసహస్సం ఖో పనస్స పుత్తా భవన్తి సూరా వీరఙ్గరూపా పరసేనప్పమద్దనా. సో ఇమం పథవిం సాగరపరియన్తం అఖిలమనిమిత్తమకణ్టకం ఇద్ధం ఫీతం ఖేమం సివం నిరబ్బుదం అదణ్డేన అసత్థేన ధమ్మేన అభివిజియ అజ్ఝావసతి. రాజా సమానో కిం లభతి? సుచిపరివారో హోతి సుచిస్స హోన్తి పరివారా బ్రాహ్మణగహపతికా నేగమజానపదా గణకమహామత్తా అనీకట్ఠా దోవారికా అమచ్చా పారిసజ్జా రాజానో భోగియా కుమారా. రాజా సమానో ఇదం లభతి.

‘‘సచే ఖో పన అగారస్మా అనగారియం పబ్బజతి, అరహం హోతి సమ్మాసమ్బుద్ధో లోకే వివట్టచ్ఛదో. బుద్ధో సమానో కిం లభతి? సుచిపరివారో హోతి, సుచిస్స హోన్తి పరివారా, భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఉపాసకా ఉపాసికాయో దేవా మనుస్సా అసురా నాగా గన్ధబ్బా. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౪౧. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘మిచ్ఛాజీవఞ్చ అవస్సజి సమేన వుత్తిం,

సుచినా సో జనయిత్థ ధమ్మికేన;

అహితమపి చ అపనుది,

హితమపి చ బహుజనసుఖఞ్చ అచరి.

‘‘సగ్గే వేదయతి నరో సుఖప్ఫలాని,

కరిత్వా నిపుణేభి విదూహి సబ్భి;

వణ్ణితాని తిదివపురవరసమో,

అభిరమతి రతిఖిడ్డాసమఙ్గీ.

‘‘లద్ధానం మానుసకం భవం తతో,

చవిత్వాన సుకతఫలవిపాకం;

సేసకేన పటిలభతి లపనజం,

సమమపి సుచిసుసుక్కం [లద్ధాన మనుస్సకం భవం తతో చవియ, పున సుకతఫలవిపాకసేసకేన; పటిలభతి లపనజం సమమపి, సుచి చ సువిసుద్ధసుసుక్కం (స్యా.)].

‘‘తం వేయ్యఞ్జనికా సమాగతా బహవో,

బ్యాకంసు నిపుణసమ్మతా మనుజా;

సుచిజనపరివారగణో భవతి,

దిజసమసుక్కసుచిసోభనదన్తో.

‘‘రఞ్ఞో హోతి బహుజనో,

సుచిపరివారో మహతిం మహిం అనుసాసతో;

పసయ్హ న చ జనపదతుదనం,

హితమపి చ బహుజనసుఖఞ్చ చరన్తి.

‘‘అథ చే పబ్బజతి భవతి విపాపో,

సమణో సమితరజో వివట్టచ్ఛదో;

విగతదరథకిలమథో,

ఇమమపి చ పరమపి చ [ఇమమ్పి చ పరమ్పి చ (పీ.), పరంపి పరమంపి చ (స్యా.)] పస్సతి లోకం.

‘‘తస్సోవాదకరా బహుగిహీ చ పబ్బజితా చ,

అసుచిం గరహితం ధునన్తి పాపం;

స హి సుచిభి పరివుతో భవతి,

మలఖిలకలికిలేసే పనుదేహీ’’తి [తస్సోవాదకరా బహుగిహీ చ, పబ్బజితా చ అసుచివిగరహిత; పనుదిపాపస్స హి సుచిభిపరివుతో, భవతి మలఖిలకకిలేసే పనుదేతి (స్యా.)].

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనా తే భిక్ఖూ భగవతో భాసితం అభినన్దున్తి.

లక్ఖణసుత్తం నిట్ఠితం సత్తమం.