(౩-౫) ఆయతపణ్హితాదితిలక్ఖణం

౨౦౬. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో పాణాతిపాతం పహాయ పాణాతిపాతా పటివిరతో అహోసి నిహితదణ్డో నిహితసత్థో లజ్జీ దయాపన్నో, సబ్బపాణభూతహితానుకమ్పీ విహాసి. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా ఉపచితత్తా ఉస్సన్నత్తా విపులత్తా…పే… సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమాని తీణి మహాపురిసలక్ఖణాని పటిలభతి. ఆయతపణ్హి చ హోతి, దీఘఙ్గులి చ బ్రహ్ముజుగత్తో చ.

‘‘సో తేహి లక్ఖణేహి సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ…పే… రాజా సమానో కిం లభతి? దీఘాయుకో హోతి చిరట్ఠితికో, దీఘమాయుం పాలేతి, న సక్కా హోతి అన్తరా జీవితా వోరోపేతుం కేనచి మనుస్సభూతేన పచ్చత్థికేన పచ్చామిత్తేన. రాజా సమానో ఇదం లభతి… బుద్ధో సమానో కిం లభతి? దీఘాయుకో హోతి చిరట్ఠితికో, దీఘమాయుం పాలేతి, న సక్కా హోతి అన్తరా జీవితా వోరోపేతుం పచ్చత్థికేహి పచ్చామిత్తేహి సమణేన వా బ్రాహ్మణేన వా దేవేన వా మారేన వా బ్రహ్మునా వా కేనచి వా లోకస్మిం. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౦౭. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘మారణవధభయత్తనో [మరణవధభయత్తనో (సీ. పీ. క.), మరణవధభయమత్తనో (స్యా.)] విదిత్వా,

పటివిరతో పరం మారణాయహోసి;

తేన సుచరితేన సగ్గమగమా [తేన సో సుచరితేన సగ్గమగమాసి (స్యా.)],

సుకతఫలవిపాకమనుభోసి.

‘‘చవియ పునరిధాగతో సమానో,

పటిలభతి ఇధ తీణి లక్ఖణాని;

భవతి విపులదీఘపాసణ్హికో,

బ్రహ్మావ సుజు సుభో సుజాతగత్తో.

‘‘సుభుజో సుసు సుసణ్ఠితో సుజాతో,

ముదుతలునఙ్గులియస్స హోన్తి;

దీఘా తీభి పురిసవరగ్గలక్ఖణేహి,

చిరయపనాయ [చిరయాపనాయ (స్యా.)] కుమారమాదిసన్తి.

‘‘భవతి యది గిహీ చిరం యపేతి,

చిరతరం పబ్బజతి యది తతో హి;

యాపయతి చ వసిద్ధిభావనాయ,

ఇతి దీఘాయుకతాయ తం నిమిత్త’’న్తి.