(౨౦) రసగ్గసగ్గితాలక్ఖణం

౨౨౬. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో సత్తానం అవిహేఠకజాతికో అహోసి పాణినా వా లేడ్డునా వా దణ్డేన వా సత్థేన వా. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా ఉపచితత్తా…పే… సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమం మహాపురిసలక్ఖణం పటిలభతి, రసగ్గసగ్గీ హోతి, ఉద్ధగ్గాస్స రసహరణీయో గీవాయ జాతా హోన్తి సమాభివాహినియో [సమవాహరసహరణియో (స్యా.)].

‘‘సో తేన లక్ఖణేన సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ…పే… రాజా సమానో కిం లభతి? అప్పాబాధో హోతి అప్పాతఙ్కో, సమవేపాకినియా గహణియా సమన్నాగతో నాతిసీతాయ నాచ్చుణ్హాయ. రాజా సమానో ఇదం లభతి… బుద్ధో సమానో కిం లభతి? అప్పాబాధో హోతి అప్పాతఙ్కో సమవేపాకినియా గహణియా సమన్నాగతో నాతిసీతాయ నాచ్చుణ్హాయ మజ్ఝిమాయ పధానక్ఖమాయ. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౨౭. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘న పాణిదణ్డేహి పనాథ లేడ్డునా,

సత్థేన వా మరణవధేన [మారణవధేన (క.)] వా పన;

ఉబ్బాధనాయ పరితజ్జనాయ వా,

న హేఠయీ జనతమహేఠకో అహు.

‘‘తేనేవ సో సుగతిముపేచ్చ మోదతి,

సుఖప్ఫలం కరియ సుఖాని విన్దతి;

సమోజసా [సమ్పజ్జసా (సీ. పీ.), పాముఞ్జసా (స్యా.), సామఞ్చ సా (క.)] రసహరణీ సుసణ్ఠితా,

ఇధాగతో లభతి రసగ్గసగ్గితం.

‘‘తేనాహు నం అతినిపుణా విచక్ఖణా,

అయం నరో సుఖబహులో భవిస్సతి;

గిహిస్స వా పబ్బజితస్స వా పున [పన (స్యా.)],

తం లక్ఖణం భవతి తదత్థజోతక’’న్తి.