(౧౫-౧౬) పరిమణ్డలఅనోనమజణ్ణుపరిమసనలక్ఖణాని
౨౨౨. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో మహాజనసఙ్గహం [మహాజనసఙ్గాహకం (క.)] సమేక్ఖమానో [సమపేక్ఖమానో (క.)] సమం జానాతి సామం జానాతి, పురిసం జానాతి పురిసవిసేసం జానాతి – ‘అయమిదమరహతి అయమిదమరహతీ’తి తత్థ తత్థ పురిసవిసేసకరో అహోసి. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా…పే… సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమాని ద్వే మహాపురిసలక్ఖణాని పటిలభతి. నిగ్రోధ పరిమణ్డలో చ హోతి, ఠితకోయేవ చ అనోనమన్తో ఉభోహి పాణితలేహి జణ్ణుకాని పరిమసతి పరిమజ్జతి.
‘‘సో తేహి లక్ఖణేహి సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ…పే… రాజా సమానో కిం లభతి? అడ్ఢో హోతి మహద్ధనో మహాభోగో పహూతజాతరూపరజతో పహూతవిత్తూపకరణో పహూతధనధఞ్ఞో పరిపుణ్ణకోసకోట్ఠాగారో. రాజా సమానో ఇదం లభతి…పే… బుద్ధో సమానో కిం లభతి? అడ్ఢో హోతి మహద్ధనో మహాభోగో. తస్సిమాని ధనాని హోన్తి, సేయ్యథిదం, సద్ధాధనం సీలధనం హిరిధనం ఓత్తప్పధనం సుతధనం చాగధనం పఞ్ఞాధనం. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.
౨౨౩. తత్థేతం వుచ్చతి –
‘‘తులియ పటివిచయ చిన్తయిత్వా,
మహాజనసఙ్గహనం [మహాజనం సఙ్గాహకం (క.)] సమేక్ఖమానో;
అయమిదమరహతి తత్థ తత్థ,
పురిసవిసేసకరో పురే అహోసి.
‘‘మహిఞ్చ పన [సమా చ పన (స్యా.), స హి చ పన (సీ. పీ.)] ఠితో అనోనమన్తో,
ఫుసతి కరేహి ఉభోహి జణ్ణుకాని;
మహిరుహపరిమణ్డలో అహోసి,
సుచరితకమ్మవిపాకసేసకేన.
‘‘బహువివిధనిమిత్తలక్ఖణఞ్ఞూ,
అతినిపుణా మనుజా బ్యాకరింసు;
బహువివిధా గిహీనం అరహాని,
పటిలభతి దహరో సుసు కుమారో.
‘‘ఇధ చ మహీపతిస్స కామభోగీ,
గిహిపతిరూపకా బహూ భవన్తి;
యది చ జహతి సబ్బకామభోగం,
లభతి అనుత్తరం ఉత్తమధనగ్గ’’న్తి.