(౧) సుప్పతిట్ఠితపాదతాలక్ఖణం

౨౦౧. ‘‘యమ్పి, భిక్ఖవే, తథాగతో పురిమం జాతిం పురిమం భవం పురిమం నికేతం పుబ్బే మనుస్సభూతో సమానో దళ్హసమాదానో అహోసి కుసలేసు ధమ్మేసు, అవత్థితసమాదానో కాయసుచరితే వచీసుచరితే మనోసుచరితే దానసంవిభాగే సీలసమాదానే ఉపోసథుపవాసే మత్తేయ్యతాయ పేత్తేయ్యతాయ సామఞ్ఞతాయ బ్రహ్మఞ్ఞతాయ కులే జేట్ఠాపచాయితాయ అఞ్ఞతరఞ్ఞతరేసు చ అధికుసలేసు ధమ్మేసు. సో తస్స కమ్మస్స కటత్తా ఉపచితత్తా ఉస్సన్నత్తా విపులత్తా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతి. సో తత్థ అఞ్ఞే దేవే దసహి ఠానేహి అధిగ్గణ్హాతి దిబ్బేన ఆయునా దిబ్బేన వణ్ణేన దిబ్బేన సుఖేన దిబ్బేన యసేన దిబ్బేన ఆధిపతేయ్యేన దిబ్బేహి రూపేహి దిబ్బేహి సద్దేహి దిబ్బేహి గన్ధేహి దిబ్బేహి రసేహి దిబ్బేహి ఫోట్ఠబ్బేహి. సో తతో చుతో ఇత్థత్తం ఆగతో సమానో ఇమం మహాపురిసలక్ఖణం పటిలభతి. సుప్పతిట్ఠితపాదో హోతి. సమం పాదం భూమియం నిక్ఖిపతి, సమం ఉద్ధరతి, సమం సబ్బావన్తేహి పాదతలేహి భూమిం ఫుసతి.

౨౦౨. ‘‘సో తేన లక్ఖణేన సమన్నాగతో సచే అగారం అజ్ఝావసతి, రాజా హోతి చక్కవత్తీ ధమ్మికో ధమ్మరాజా చాతురన్తో విజితావీ జనపదత్థావరియప్పత్తో సత్తరతనసమన్నాగతో. తస్సిమాని సత్త రతనాని భవన్తి; సేయ్యథిదం, చక్కరతనం హత్థిరతనం అస్సరతనం మణిరతనం ఇత్థిరతనం గహపతిరతనం పరిణాయకరతనమేవ సత్తమం. పరోసహస్సం ఖో పనస్స పుత్తా భవన్తి సూరా వీరఙ్గరూపా పరసేనప్పమద్దనా. సో ఇమం పథవిం సాగరపరియన్తం అఖిలమనిమిత్తమకణ్టకం ఇద్ధం ఫీతం ఖేమం సివం నిరబ్బుదం అదణ్డేన అసత్థేన ధమ్మేన అభివిజియ అజ్ఝావసతి. రాజా సమానో కిం లభతి? అక్ఖమ్భియో [అవిక్ఖమ్భియో (సీ. పీ.)] హోతి కేనచి మనుస్సభూతేన పచ్చత్థికేన పచ్చామిత్తేన. రాజా సమానో ఇదం లభతి. ‘‘సచే ఖో పన అగారస్మా అనగారియం పబ్బజతి, అరహం హోతి సమ్మాసమ్బుద్ధో లోకే వివట్టచ్ఛదో. బుద్ధో సమానో కిం లభతి? అక్ఖమ్భియో హోతి అబ్భన్తరేహి వా బాహిరేహి వా పచ్చత్థికేహి పచ్చామిత్తేహి రాగేన వా దోసేన వా మోహేన వా సమణేన వా బ్రాహ్మణేన వా దేవేన వా మారేన వా బ్రహ్మునా వా కేనచి వా లోకస్మిం. బుద్ధో సమానో ఇదం లభతి’’. ఏతమత్థం భగవా అవోచ.

౨౦౩. తత్థేతం వుచ్చతి –

‘‘సచ్చే చ ధమ్మే చ దమే చ సంయమే,

సోచేయ్యసీలాలయుపోసథేసు చ;

దానే అహింసాయ అసాహసే రతో,

దళ్హం సమాదాయ సమత్తమాచరి [సమన్తమాచరి (స్యా. క.)].

‘‘సో తేన కమ్మేన దివం సమక్కమి [అపక్కమి (స్యా. క.)],

సుఖఞ్చ ఖిడ్డారతియో చ అన్వభి [అంన్వభి (టీకా)];

తతో చవిత్వా పునరాగతో ఇధ,

సమేహి పాదేహి ఫుసీ వసున్ధరం.

‘‘బ్యాకంసు వేయ్యఞ్జనికా సమాగతా,

సమప్పతిట్ఠస్స న హోతి ఖమ్భనా;

గిహిస్స వా పబ్బజితస్స వా పున [పన (స్యా.)],

తం లక్ఖణం భవతి తదత్థజోతకం.

‘‘అక్ఖమ్భియో హోతి అగారమావసం,

పరాభిభూ సత్తుభి నప్పమద్దనో;

మనుస్సభూతేనిధ హోతి కేనచి,

అక్ఖమ్భియో తస్స ఫలేన కమ్మునో.

‘‘సచే చ పబ్బజ్జముపేతి తాదిసో,

నేక్ఖమ్మఛన్దాభిరతో విచక్ఖణో;

అగ్గో న సో గచ్ఛతి జాతు ఖమ్భనం,

నరుత్తమో ఏస హి తస్స ధమ్మతా’’తి.