(౧) కాయికాదిఆపత్తివణ్ణనా

౪౭౪. ‘‘కతి ఆపత్తియో కాయికా’’తిఆదిగాథానం విస్సజ్జనే ఛ ఆపత్తియో కాయికాతి అన్తరపేయ్యాలే చతుత్థేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి, ‘‘భిక్ఖు మేథునం ధమ్మం పటిసేవతి, ఆపత్తి పారాజికస్సా’’తిఆదినా నయేన వుత్తాపత్తియో. కాయద్వారే సముట్ఠితత్తా హి ఏతా కాయికాతి వుచ్చన్తి. ఛ వాచసికాతి తస్మింయేవ అన్తరపేయ్యాలే పఞ్చమేన ఆపత్తిసముట్ఠానేన ఛ ఆపత్తియో ఆపజ్జతి, ‘‘భిక్ఖు పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో’’తిఆదినా నయేన వుత్తాపత్తియో. ఛాదేన్తస్స తిస్సోతి వజ్జపటిచ్ఛాదికాయ భిక్ఖునియా పారాజికం, భిక్ఖుస్స సఙ్ఘాదిసేసపటిచ్ఛాదనే పాచిత్తియం, అత్తనో దుట్ఠుల్లాపత్తిపటిచ్ఛాదనే దుక్కటం. పఞ్చ సంసగ్గపచ్చయాతి భిక్ఖునియా కాయసంసగ్గే పారాజికం, భిక్ఖునో సఙ్ఘాదిసేసో, కాయేన కాయపటిబద్ధే థుల్లచ్చయం, నిస్సగ్గియేన కాయపటిబద్ధే దుక్కటం, అఙ్గులిపతోదకే పాచిత్తియన్తి ఇమా కాయసంసగ్గపచ్చయా పఞ్చాపత్తియో.

అరుణుగ్గే తిస్సోతి ఏకరత్తఛారత్తసత్తాహదసాహమాసాతిక్కమవసేన నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం, భిక్ఖునియా రత్తివిప్పవాసే సఙ్ఘాదిసేసో, ‘‘పఠమమ్పి యామం ఛాదేతి, దుతియమ్పి తతియమ్పి యామం ఛాదేతి, ఉద్ధస్తే అరుణే ఛన్నా హోతి ఆపత్తి, యో ఛాదేతి సో దుక్కటం దేసాపేతబ్బో’’తి ఇమా అరుణుగ్గే తిస్సో ఆపత్తియో ఆపజ్జతి. ద్వే యావతతియకాతి ఏకాదస యావతతియకా నామ, పఞ్ఞత్తివసేన పన ద్వే హోన్తి భిక్ఖూనం యావతతియకా భిక్ఖునీనం యావతతియకాతి. ఏకేత్థ అట్ఠవత్థుకాతి భిక్ఖునీనంయేవ ఏకా ఏత్థ ఇమస్మిం సాసనే అట్ఠవత్థుకా నామ. ఏకేన సబ్బసఙ్గహోతి ‘‘యస్స సియా ఆపత్తి, సో ఆవికరేయ్యా’’తి ఇమినా ఏకేన నిదానుద్దేసేన సబ్బసిక్ఖాపదానఞ్చ సబ్బపాతిమోక్ఖుద్దేసానఞ్చ సఙ్గహో హోతి.

వినయస్స ద్వే మూలానీతి కాయో చేవ వాచా చ. గరుకా ద్వే వుత్తాతి పారాజికసఙ్ఘాదిసేసా. ద్వే దుట్ఠుల్లచ్ఛాదనాతి వజ్జపటిచ్ఛాదికాయ పారాజికం సఙ్ఘాదిసేసం పటిచ్ఛాదకస్స పాచిత్తియన్తి ఇమా ద్వే దుట్ఠుల్లచ్ఛాదనాపత్తియో నామ.

గామన్తరే చతస్సోతి ‘‘భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిదహతి, దుక్కటం; అఞ్ఞస్స గామస్స ఉపచారం ఓక్కమతి, పాచిత్తియం; భిక్ఖునియా గామన్తరం గచ్ఛన్తియా పరిక్ఖిత్తే గామే పఠమపాదే థుల్లచ్చయం, దుతియపాదే సఙ్ఘాదిసేసో; అపరిక్ఖిత్తస్స పఠమపాదే ఉపచారోక్కమనే థుల్లచ్చయం, దుతియపాదే సఙ్ఘాదిసేసో’’తి ఇమా గామన్తరే దుక్కటపాచిత్తియథుల్లచ్చయసఙ్ఘఆదిసేసవసేన చతస్సో ఆపత్తియో. చతస్సో నదిపారపచ్చయాతి ‘‘భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిదహతి, దుక్కటం; నావం అభిరుహతి, పాచిత్తియం; భిక్ఖునియా నదిపారం గచ్ఛన్తియా ఉత్తరణకాలే పఠమపాదే థుల్లచ్చయం, దుతియపాదే సఙ్ఘాదిసేసో’’తి ఇమా చతస్సో. ఏకమంసే థుల్లచ్చయన్తి మనుస్సమంసే. నవమంసేసు దుక్కటన్తి సేసఅకప్పియమంసేసు.

ద్వే వాచసికా రత్తిన్తి భిక్ఖునీ రత్తన్ధకారే అప్పదీపే పురిసేన సద్ధిం హత్థపాసే ఠితా సల్లపతి, పాచిత్తియం; హత్థపాసం విజహిత్వా ఠితా సల్లపతి, దుక్కటం. ద్వే వాచసికా దివాతి భిక్ఖునీ దివా పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే పురిసేన సద్ధిం హత్థపాసే ఠితా సల్లపతి, పాచిత్తియం; హత్థపాసం విజహిత్వా సల్లపతి, దుక్కటం. దదమానస్స తిస్సోతి మరణాధిప్పాయో మనుస్సస్స విసం దేతి, సో చే తేన మరతి, పారాజికం; యక్ఖపేతానం దేతి, తే చే మరన్తి, థుల్లచ్చయం; తిరచ్ఛానగతస్స దేతి, సో చే మరతి, పాచిత్తియం; అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరదానే పాచిత్తియన్తి ఏవం దదమానస్స తిస్సో ఆపత్తియో. చత్తారో చ పటిగ్గహేతి హత్థగ్గాహ-వేణిగ్గాహేసు సఙ్ఘాదిసేసో, ముఖేన అఙ్గజాతగ్గహణే పారాజికం, అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరపటిగ్గహణే నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం, అవస్సుతాయ అవస్సుతస్స హత్థతో ఖాదనీయం భోజనీయం పటిగ్గణ్హన్తియా థుల్లచ్చయం; ఏవం పటిగ్గహే చత్తారో ఆపత్తిక్ఖన్ధా హోన్తి.