౩. నిస్సగ్గియకణ్డం (భిక్ఖునీవిభఙ్గవణ్ణనా)
పఠమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
తింస నిస్సగ్గియా ధమ్మా, భిక్ఖునీనం పకాసితా;
యే తేసం దాని భవతి, అయం సంవణ్ణనాక్కమో.
౭౩౩. ఆమత్తికాపణన్తి అమత్తాని వుచ్చన్తి భాజనాని; తాని యే విక్కిణన్తి, తే వుచ్చన్తి ఆమత్తికా; తేసం ఆపణో ఆమత్తికాపణో; తం వా పసారేస్సన్తీతి అత్థో.
౭౩౪. పత్తసన్నిచయం కరేయ్యాతి పత్తసన్నిధిం కరేయ్య; ఏకాహం అనధిట్ఠహిత్వా వా అవికప్పేత్వా వా పత్తం ఠపేయ్యాతి అత్థో. సేసం మహావిభఙ్గే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. అయమేవ హి విసేసో – తత్థ దసాహం పరిహారో, ఇధ ఏకాహమ్పి నత్థి. సేసం తాదిసమేవ.
ఇదమ్పి కథినసముట్ఠానం – కాయవాచతో కాయవాచాచిత్తతో చ సముట్ఠాతి, అకిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.
పఠమసిక్ఖాపదం.
దుతియనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౩౮. దుతియే – దుచ్చోళాతి విరూపచోళా; జిణ్ణచోళాతి అత్థో. అపయ్యాహీతి అపి అయ్యాహి.
౭౪౦. ఆదిస్స దిన్నన్తి సమ్పత్తా భాజేన్తూతి వత్వాపి ఇదం గణస్స ఇదం తుమ్హాకం దమ్మీతి వత్వా వా దాతుకమ్యతాయ పాదమూలే ఠపేత్వా వా దిన్నమ్పి ఆదిస్స దిన్నం నామ హోతి. ఏతం సబ్బమ్పి అకాలచీవరం. అయ్యాయ దమ్మీతి ఏవం పటిలద్ధం పన యథాదానేయేవ ఉపనేతబ్బం. సేసం ఉత్తానమేవ.
తిసముట్ఠానం – కిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, లోకవజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, అకుసలచిత్తం, తివేదనన్తి.
దుతియసిక్ఖాపదం.
తతియనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౪౩-౫. తతియే – హన్దాతి గణ్హ. సయం అచ్ఛిన్దతీతి ఏకం దత్వా ఏకం అచ్ఛిన్దన్తియా ఏకం నిస్సగ్గియం, బహూసు బహూని. సచే సంహరిత్వా ఠపితాని ఏకతో అచ్ఛిన్దతి, వత్థుగణనాయ ఆపత్తియో. బన్ధిత్వా ఠపితేసు పన ఏకావ ఆపత్తి. సేసం ఉత్తానమేవ.
తిసముట్ఠానం – కిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, లోకవజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, అకుసలచిత్తం, దుక్ఖవేదనన్తి.
తతియసిక్ఖాపదం.
చతుత్థనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౪౮. చతుత్థే – కయేనాతి మూలేన. న మే ఆవుసో సప్పినా అత్థో; తేలేన మే అత్థోతి ఇదం కిర సా ఆహటసప్పిం దత్వా తేలమ్పి ఆహరిస్సతీతి మఞ్ఞమానా ఆహ. విఞ్ఞాపేత్వాతి జానాపేత్వా; ఇదం నామ ఆహరాతి యాచిత్వా వా.
౭౫౨. తఞ్ఞేవ విఞ్ఞాపేతీతి యం పఠమం విఞ్ఞత్తం తం థోకం నప్పహోతి, తస్మా పున తఞ్ఞేవ విఞ్ఞాపేతీతి అత్థో. అఞ్ఞఞ్చ విఞ్ఞాపేతీతి సచే పఠమం సప్పివిఞ్ఞత్తం, యమకం పచితబ్బన్తి చ వేజ్జేన వుత్తత్తా తేలేన అత్థో హోతి, తతో తేలేనాపి మే అత్థోతి ఏవం అఞ్ఞఞ్చ విఞ్ఞాపేతి. ఆనిసంసం దస్సేత్వాతి సచే కహాపణస్స సప్పి ఆభతం హోతి, ఇమినా మూలేన దిగుణం తేలం లబ్భతి, తేనాపి చ ఇదం కిచ్చం నిప్ఫజ్జతి, తస్మా తేలం ఆహరాతి ఏవం ఆనిసంసం దస్సేత్వా విఞ్ఞాపేతీతి. సేసం ఉత్తానమేవ.
ఛసముట్ఠానం – కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.
చతుత్థసిక్ఖాపదం.
పఞ్చమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౫౩. పఞ్చమే – న మే సిక్ఖమానేతి ఇదం కిర సా కులధీతా ‘‘అయం అద్ధా ఏవం వుత్తా ఇదం తేలం ఠపేత్వా సప్పిమ్పి మే అత్తనో కులఘరా ఆహరిస్సతీ’’తి మఞ్ఞమానా ఆహ. చేతాపేత్వాతి జానాపేత్వా ఇచ్చేవ అత్థో. సేసం సబ్బత్థ చతుత్థసదిసమేవాతి.
పఞ్చమసిక్ఖాపదం.
ఛట్ఠనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౫౮. ఛట్ఠే – ఛన్దకన్తి ‘‘ఇదం నామ ధమ్మకిచ్చం కరిస్సామ, యం సక్కోథ; తం దేథా’’తి ఏవం పరేసం ఛన్దఞ్చ రుచిఞ్చ ఉప్పాదేత్వా గహితపరిక్ఖారస్సేతం అధివచనం. అఞ్ఞదత్థికేనాతి అఞ్ఞస్సత్థాయ దిన్నేన. అఞ్ఞుద్దిసికేనాతి అఞ్ఞం ఉద్దిసిత్వా దిన్నేన. సఙ్ఘికేనాతి సఙ్ఘస్స పరిచ్చత్తేన.
౭౬౨. సేసకం ఉపనేతీతి యదత్థాయ దిన్నో, తం చేతాపేత్వా అవసేసం అఞ్ఞస్సత్థాయ ఉపనేతి. సామికే అపలోకేత్వాతి ‘‘తుమ్హేహి చీవరత్థాయ దిన్నో, అమ్హాకఞ్చ చీవరం అత్థి, తేలాదీహి పన అత్థో’’తి ఏవం ఆపుచ్ఛిత్వా ఉపనేతి. ఆపదాసూతి తథారూపేసు ఉపద్దవేసు; భిక్ఖునియో విహారం ఛడ్డేత్వా పక్కమన్తి, ఏవరూపాసు ఆపదాసు యం వా తం వా చేతాపేతుం వట్టతి. సేసం ఉత్తానమేవ.
ఛసముట్ఠానం – కిరియాకిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.
ఛట్ఠసిక్ఖాపదం.
సత్తమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౬౪. సత్తమే – సఞ్ఞాచికేనాతి సయం యాచితకేన. ఏతదేవేత్థ నానాకరణం. సేసం ఛట్ఠసదిసమేవాతి.
సత్తమసిక్ఖాపదం.
అట్ఠమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౬౯. అట్ఠమే – మహాజనికేనాతి గణస్స పరిచ్చత్తేన. ఏతదేవేత్థ నానాకరణం.
అట్ఠమసిక్ఖాపదం.
నవమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౭౪. నవమసిక్ఖాపదే – సఞ్ఞాచికేనాతి ఇదం పదం ఇతో అధికతరం.
నవమసిక్ఖాపదం.
దసమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౭౮. దసమే – పరివేణం ఉన్ద్రియతీతి పరివేణం వినస్సతి; పరిపతతీతి అత్థో. ఇదఞ్చ పదం పుగ్గలికేన సఞ్ఞాచికేనాతి ఇదఞ్చ ఏత్తకమేవ నానాకరణం. సేసం పుబ్బసదిసమేవాతి.
దసమసిక్ఖాపదం.
ఏకాదసమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౮౪. ఏకాదసమే – గరుపావురణన్తి సీతకాలే పావురణం. చతుక్కంసపరమన్తి ఏత్థ కంసో నామ చతుక్కహాపణికో హోతి; తస్మా పదభాజనే ‘‘సోళసకహాపణగ్ఘనక’’న్తి వుత్తం.
ఏకాదసమసిక్ఖాపదం.
ద్వాదసమనిస్సగ్గియపాచిత్తియసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౭౮౯. ద్వాదసమే – లహుపావురణన్తి ఉణ్హకాలే పావురణం. సేసం సిక్ఖాపదద్వయేపి ఉత్తానమేవ.
ఛసముట్ఠానం – కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.
ద్వాదసమసిక్ఖాపదం.
ఉద్దిట్ఠా ఖో అయ్యాయో తింస నిస్సగ్గియా పాచిత్తియా ధమ్మాతి ఏత్థ మహావిభఙ్గే చీవరవగ్గతో ధోవనఞ్చ పటిగ్గహణఞ్చాతి ద్వే సిక్ఖాపదాని అపనేత్వా అకాలచీవరం కాలచీవరన్తి అధిట్ఠహిత్వా భాజితసిక్ఖాపదేన చ పరివత్తేత్వా అచ్ఛిన్నచీవరేన చ పఠమవగ్గో పూరేతబ్బో. పున ఏళకలోమవగ్గస్స ఆదితో సత్త సిక్ఖాపదాని అపనేత్వా సత్త అఞ్ఞదత్థికాని పక్ఖిపిత్వా దుతియవగ్గో పూరేతబ్బో. తతియవగ్గతో పఠమపత్తం వస్సికసాటికం ఆరఞ్ఞకసిక్ఖాపదన్తి ఇమాని తీణి అపనేత్వా పత్తసన్నిచయగరుపావురణలహుపావురణసిక్ఖాపదేహి తతియవగ్గో పూరేతబ్బో. ఇతి భిక్ఖునీనం ద్వాదస సిక్ఖాపదాని ఏకతోపఞ్ఞత్తాని, అట్ఠారస ఉభతోపఞ్ఞత్తానీతి ఏవం సబ్బేపి పాతిమోక్ఖుద్దేసమగ్గేన ‘‘ఉద్దిట్ఠా ఖో అయ్యాయో తింస నిస్సగ్గియా పాచిత్తియా ధమ్మా’’తి ఏవమేత్థ అత్థో దట్ఠబ్బో. సేసం వుత్తనయమేవాతి.
సమన్తపాసాదికాయ వినయసంవణ్ణనాయ భిక్ఖునీవిభఙ్గే
తింసకవణ్ణనా నిట్ఠితా.
నిస్సగ్గియకణ్డం నిట్ఠితం.