౬. పాటిదేసనీయకణ్డం

౧. పఠమపాటిదేసనీయసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పాటిదేసనీయా ధమ్మా, ఖుద్దకానం అనన్తరా;

ఠపితా యే అయం దాని, తేసం భవతి వణ్ణనా.

౫౫౨. పఠమపాటిదేసనీయే తావ పటిక్కమనకాలేతి పిణ్డాయ చరిత్వా పటిఆగమనకాలే. సబ్బేవ అగ్గహేసీతి సబ్బమేవ అగ్గహేసి. పవేధేన్తీతి కమ్పమానా. అపేహీతి అపగచ్ఛ.

౫౫౩-౫. గారయ్హం ఆవుసోతిఆది పటిదేసేతబ్బాకారదస్సనం. రథికాతి రచ్ఛా. బ్యూహన్తి అనిబ్బిజ్ఝిత్వా ఠితా గతపచ్చాగతరచ్ఛా. సిఙ్ఘాటకన్తి చతుక్కోణం వా తికోణం వా మగ్గసమోధానట్ఠానం. ఘరన్తి కులఘరం. ఏతేసు యత్థ కత్థచి ఠత్వా గణ్హన్తస్స గహణే దుక్కటం, అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారగణనాయ పాటిదేసనీయం. హత్థిసాలాదీసు గణ్హన్తస్సాపి ఏసేవ నయో. భిక్ఖునీ రథికాయ ఠత్వా దేతి, భిక్ఖు సచేపి అన్తరారామాదీసు ఠత్వా గణ్హాతి, ఆపత్తియేవ. ‘‘అన్తరఘరం పవిట్ఠాయా’’తి హి వచనతో భిక్ఖునియా అన్తరఘరే ఠత్వా దదమానాయ వసేనేత్థ ఆపత్తి వేదితబ్బా, భిక్ఖుస్స ఠితట్ఠానం పన అప్పమాణం. తస్మా సచేపి వీథిఆదీసు ఠితో భిక్ఖు అన్తరారామాదీసు ఠత్వా దదమానాయ భిక్ఖునియా గణ్హాతి, అనాపత్తియేవ.

యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఆహారత్థాయ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్సాతి ఇదం ఆమిసేన అసమ్భిన్నం సన్ధాయ వుత్తం, సమ్భిన్నే పన ఏకరసే పాటిదేసనీయమేవ. ఏకతో ఉపసమ్పన్నాయాతి భిక్ఖునీనం సన్తికే ఉపసమ్పన్నాయ. భిక్ఖూనం సన్తికే ఉపసమ్పన్నాయ పన యథావత్థుకమేవ.

౫౫౬. దాపేతి న దేతీతి అఞ్ఞాతికా అఞ్ఞేన కేనచి దాపేతి తం గణ్హన్తస్స అనాపత్తి. ఉపనిక్ఖిపిత్వా దేతీతి భూమియం ఠపేత్వా ‘‘ఇదం అయ్య తుమ్హాకం దమ్మీ’’తి దేతి, ఏవం దిన్నం ‘‘సాధు భగినీ’’తి సమ్పటిచ్ఛిత్వా తాయ ఏవ వా భిక్ఖునియా అఞ్ఞేన వా కేనచి పటిగ్గహాపేత్వా భుఞ్జితుం వట్టతి. సిక్ఖమానాయ సామణేరియాతి ఏతాసం దదమానానం గణ్హన్తస్స అనాపత్తి. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ.

ఏళకలోమసముట్ఠానం – కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

పఠమపాటిదేసనీయం.

౨. దుతియపాటిదేసనీయసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౫౫౮. దుతియే – అపసక్క తావ భగినీతిఆది అపసాదేతబ్బాకారదస్సనం.

౫౬౧. అత్తనో భత్తం దాపేతి న దేతీతి ఏత్థ సచేపి అత్తనో భత్తం దేతి, ఇమినా సిక్ఖాపదేన అనాపత్తియేవ, పురిమసిక్ఖాపదేన ఆపత్తి. అఞ్ఞేసం భత్తం దేతి న దాపేతీతి ఏత్థ సచేపి దాపేయ్య, ఇమినా సిక్ఖాపదేన ఆపత్తి భవేయ్య. దేన్తియా పన నేవ ఇమినా న పురిమేన ఆపత్తి. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. కథినసముట్ఠానం – కిరియాకిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

దుతియపాటిదేసనీయం.

౩. తతియపాటిదేసనీయసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౫౬౨. తతియే – ఉభతోపసన్నన్తి ద్వీహి పసన్నం ఉపాసకేనపి ఉపాసికాయపి. తస్మిం కిర కులే ఉభోపి తే సోతాపన్నాయేవ. భోగేన హాయతీతి ఏదిసఞ్హి కులం సచేపి అసీతికోటిధనం హోతి, భోగేహి హాయతియేవ. కస్మా? యస్మా తత్థ నేవ ఉపాసికా న ఉపాసకో భోగే రక్ఖతి.

౫౬౯. ఘరతో నీహరిత్వా దేన్తీతి ఆసనసాలం వా విహారం వా ఆనేత్వా దేన్తి. సచేపి అనాగతే భిక్ఖుమ్హి పఠమంయేవ నీహరిత్వా ద్వారే ఠపేత్వా పచ్ఛా సమ్పత్తస్స దేన్తి, వట్టతి. భిక్ఖుం పన దిస్వా అన్తోగేహతో నీహరిత్వా దియ్యమానం న వట్టతీతి మహాపచ్చరియం వుత్తం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. ఏళకలోమసముట్ఠానం – కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

తతియపాటిదేసనీయం.

౪. చతుత్థపాటిదేసనీయసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౫౭౦. చతుత్థే – అవరుద్ధా హోన్తీతి పటివిరుద్ధా హోన్తి.

౫౭౩. పఞ్చన్నం పటిసంవిదితన్తి పఞ్చసు సహధమ్మికేసు యంకిఞ్చి పేసేత్వా ఖాదనీయం భోజనీయం ఆహరిస్సామాతి పటిసంవిదితం కతమ్పి అప్పటిసంవిదితమేవాతి అత్థో. ఆరామం ఆరామూపచారం ఠపేత్వాతి ఆరఞ్ఞకసేనాసనారామఞ్చ తస్స ఉపచారఞ్చ ఠపేత్వా; ఉపచారతో నిక్ఖన్తం అన్తరామగ్గే భిక్ఖుం దిస్వా వా గామం ఆగతస్స వా పటిసంవిదితం కతమ్పి అప్పటిసంవిదితమేవ హోతీతి వేదితబ్బం. సచే సాసఙ్కం హోతి సాసఙ్కన్తి ఆచిక్ఖితబ్బన్తి కస్మా ఆచిక్ఖితబ్బం? ఆరామే చోరే వసన్తే అమ్హాకం నారోచేన్తీతి వచనపటిమోచనత్థం. చోరా వత్తబ్బా మనుస్సా ఇధూపచరన్తీతి కస్మా వత్తబ్బం? అత్తనో ఉపట్ఠాకేహి అమ్హే గణ్హాపేన్తీతి వచనపటిమోచనత్థం.

యాగుయా పటిసంవిదితే తస్సా పరివారో ఆహరియ్యతీతి యాగుయా పటిసంవిదితం కత్వా ‘‘కిం సుద్ధయాగుయా దిన్నాయ పూవభత్తాదీనిపి ఏతిస్సా యాగుయా పరివారం కత్వా దస్సామా’’తి ఏవం యం కిఞ్చి ఆహరన్తి, సబ్బం పటిసంవిదితమేవ హోతి. భత్తేన పటిసంవిదితేతిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. అసుకం నామ కులం పటిసంవిదితం కత్వా ఖాదనీయాదీని గహేత్వా గచ్ఛతీతి సుత్వా అఞ్ఞానిపి తేన సద్ధిం అత్తనో దేయ్యధమ్మం ఆహరన్తి, వట్టతి. యాగుయా పటిసంవిదితం కత్వా పూవం వా భత్తం వా ఆహరన్తి, ఏతమ్పి వట్టతీతి కురున్దియం వుత్తం.

౫౭౫. గిలానస్సాతి అప్పటిసంవిదితేపి గిలానస్స అనాపత్తి. పటిసంవిదితే వా గిలానస్స వా సేసకన్తి ఏకస్సత్థాయ పటిసంవిదితం కత్వా ఆహటం, తస్స సేసకం అఞ్ఞస్సాపి భుఞ్జితుం వట్టతి. చతున్నం పఞ్చన్నం వా పటిసంవిదితం కత్వా బహుం ఆహటం హోతి, అఞ్ఞేసమ్పి దాతుం ఇచ్ఛన్తి, ఏతమ్పి పటిసంవిదితసేసకమేవ, సబ్బేసమ్పి వట్టతి. అథ అధికమేవ హోతి, సన్నిధిం మోచేత్వా ఠపితం దుతియదివసేపి వట్టతి. గిలానస్స ఆహటావసేసేపి ఏసేవ నయో. యం పన అప్పటిసంవిదితమేవ కత్వా ఆభతం, తం బహిఆరామం పేసేత్వా పటిసంవిదితం కారేత్వా ఆహరాపేతబ్బం, భిక్ఖూహి వా గన్త్వా అన్తరామగ్గే గహేతబ్బం. యమ్పి విహారమజ్ఝేన గచ్ఛన్తా వా వనచరకాదయో వా వనతో ఆహరిత్వా దేన్తి, పురిమనయేనేవ పటిసంవిదితం కారేతబ్బం. తత్థజాతకన్తి ఆరామే జాతకమేవ; మూలఖాదనీయాదిం అఞ్ఞేన కప్పియం కత్వా దిన్నం పరిభుఞ్జతో అనాపత్తి. సచే పన తం గామం హరిత్వా పచిత్వా ఆహరన్తి, న వట్టతి. పటిసంవిదితం కారేతబ్బం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ.

కథినసముట్ఠానం – కిరియాకిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

చతుత్థపాటిదేసనీయం.

సమన్తపాసాదికాయ వినయసంవణ్ణనాయ

పాటిదేసనీయవణ్ణనా నిట్ఠితా.

పాటిదేసనీయకణ్డం నిట్ఠితం.