౮-౯. పఠమగిఞ్జకావసథసుత్తాదివణ్ణనా
౧౦౦౪-౫. అట్ఠమే ఞాతికేతి ఏకం తళాకం నిస్సాయ ద్విన్నం చూళపితిమహాపితిపుత్తానం ద్వే గామా, తేసు ఏకస్మిం గామకే. గిఞ్జకావసథేతి ఇట్ఠకామయే ఆవసథే. ఓరమ్భాగియానన్తి హేట్ఠాభాగియానం, కామభవేయేవ పటిసన్ధిగ్గాహాపకానన్తి అత్థో. ఓరన్తి లద్ధనామేహి వా తీహి మగ్గేహి పహాతబ్బానీతిపి ఓరమ్భాగియాని. తత్థ కామచ్ఛన్దో బ్యాపాదోతి ఇమాని ద్వే సమాపత్తియా వా అవిక్ఖమ్భితాని మగ్గేన వా అసముచ్ఛిన్నాని నిబ్బత్తివసేన ఉద్ధం భాగం రూపభవం అరూపభవం వా గన్తుం న దేన్తి. సక్కాయదిట్ఠిఆదీని తీణి తత్థ నిబ్బత్తమ్పి ఆనేత్వా పున ఇధేవ నిబ్బత్తాపేన్తీతి సబ్బానిపి ఓరమ్భాగియానేవ. అనావత్తిధమ్మోతి పటిసన్ధివసేన అనాగమనసభావో.
రాగదోసమోహానం తనుత్తాతి ఏత్థ కదాచి ఉప్పత్తియా చ పరియుట్ఠానమన్దతాయ చాతి ద్వేధాపి తనుభావో వేదితబ్బో. సకదాగామిస్స హి పుథుజ్జనానం వియ అభిణ్హం రాగాదయో న ఉప్పజ్జన్తి, కదాచి కరహచి ఉప్పజ్జన్తి. ఉప్పజ్జమానా చ న పుథుజ్జనానం వియ బహలబహలా ఉప్పజ్జన్తి, మక్ఖిపత్తం వియ తనుకా ఉప్పజ్జన్తి. దీఘభాణకతిపిటకమహాసీవత్థేరో పనాహ – ‘‘యస్మా సకదాగామిస్స పుత్తధీతరో హోన్తి, ఓరోధా చ హోన్తి, తస్మా బహలా కిలేసా. ఇదం పన భవతనుకవసేన కథిత’’న్తి. తం అట్ఠకథాయం ‘‘సోతాపన్నస్స సత్త భవే ఠపేత్వా అట్ఠమే భవే భవతనుకం నత్థి, సకదాగామిస్స ద్వే భవే ఠపేత్వా పఞ్చసు భవేసు భవతనుకం నత్థి, అనాగామిస్స రూపారూపభవం ఠపేత్వా కామభవే భవతనుకం నత్థి, ఖీణాసవస్స కిస్మిఞ్చి భవే భవతనుకం నత్థీ’’తి వుత్తత్తా పటిక్ఖిత్తం హోతి.
ఇమం లోకన్తి ఇమం కామావచరలోకం సన్ధాయ వుత్తం. అయఞ్హేత్థ అధిప్పాయో – సచే హి మనుస్సేసు సకదాగామిఫలం పత్తో దేవేసు నిబ్బత్తిత్వా అరహత్తం సచ్ఛికరోతి, ఇచ్చేతం కుసలం. అసక్కోన్తో పన అవస్సం మనుస్సలోకం ఆగన్త్వా సచ్ఛికరోతి. దేవేసు సకదాగామిఫలం పత్తోపి సచే మనుస్సేసు నిబ్బత్తిత్వా అరహత్తం సచ్ఛికరోతి, ఇచ్చేతం కుసలం. అసక్కోన్తో పన అవస్సం దేవలోకం గన్త్వా సచ్ఛికరోతీతి.
వినిపతనం వినిపాతో, నాస్స వినిపాతో ధమ్మోతి అవినిపాతధమ్మో, చతూసు అపాయేసు అవినిపాతనసభావోతి అత్థో. నియతోతి ధమ్మనియామేన నియతో. సమ్బోధిపరాయణోతి ఉపరిమగ్గత్తయసఙ్ఖాతా సమ్బోధి పరం అయనం అస్స గతి పటిసరణం అవస్సం పత్తబ్బాతి సమ్బోధిపరాయణో. విహేసావేసాతి తేసం తేసం ఞాణగతిం ఞాణూపపత్తిం ఞాణాభిసమ్పరాయం ఓలోకేన్తస్స కాయకిలమథోవ ఏస, ఆనన్ద, తథాగతస్సాతి దీపేతి. చిత్తవిహేసా పన బుద్ధానం నత్థి.
ధమ్మాదాసన్తి ధమ్మమయం ఆదాసం. యేనాతి యేన ధమ్మాదాసేన సమన్నాగతో. ఖీణాపాయదుగ్గతివినిపాతోతి ఇదం నిరయాదీనంయేవ వేవచనవసేనేవ వుత్తం. నిరయాదయో హి వడ్ఢిసఙ్ఖాతతో అయతో అపేతత్తా అపాయో, దుక్ఖస్స గతి పటిసరణన్తి. దుగ్గతి, దుక్కటకారినో ఏత్థ వివసా నిపతన్తీతి వినిపాతో. నవమం ఉత్తానమేవ.