౬. థపతిసుత్తవణ్ణనా

౧౦౦౨. ఛట్ఠే సాధుకే పటివసన్తీతి సాధుకనామకే అత్తనో భోగగామకే వసన్తి. తేసు ఇసిదత్తో సకదాగామీ, పురాణో సోతాపన్నో సదారసన్తుట్ఠో. మగ్గే పురిసం ఠపేసున్తి తేసం కిర గామద్వారేన భగవతో గమనమగ్గో. తస్మా ‘‘భగవా కాలే వా అకాలే వా అమ్హాకం సుత్తానం వా పమత్తానం వా గచ్ఛేయ్య, అథ పస్సితుం న లభేయ్యామా’’తి మగ్గమజ్ఝే పురిసం ఠపేసుం.

అనుబన్ధింసూతి న దూరతోవ పిట్ఠితో పిట్ఠితో అనుబన్ధింసు, భగవా పన సకటమగ్గస్స మజ్ఝే జఙ్ఘమగ్గేన అగమాసి, ఇతరే ఉభోసు పస్సేసు అనుగచ్ఛన్తా అగమంసు. మగ్గా ఓక్కమ్మాతి బుద్ధానఞ్హి కేనచి సద్ధిం గచ్ఛన్తానంయేవ పటిసన్థారం కాతుం వట్టతి కేనచి సద్ధిం ఠితకానం, కేనచి సద్ధిం దివసభాగం నిసిన్నానం. తస్మా భగవా చిన్తేసి – ‘‘ఇమేహి మే సద్ధిం గచ్ఛన్తస్స పటిసన్థారం కాతుం అయుత్తం, ఠితకేనపి కాతుం న యుత్తం, ఇమే హి మయ్హం సాసనే సామినో ఆగతఫలా. ఇమేహి సద్ధిం నిసీదిత్వావ దివసభాగం పటిసన్థారం కరిస్సామీ’’తి మగ్గా ఓక్కమ్మ యేన అఞ్ఞతరం రుక్ఖమూలం తేనుపసఙ్కమి.

పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీదీతి తే కిర ఛత్తుపాహనం కత్తరదణ్డం పాదబ్భఞ్జనతేలాదీని చేవ అట్ఠవిధఞ్చ పానకం సరభపాదపల్లఙ్కఞ్చ గాహాపేత్వా అగమంసు, ఆభతం పల్లఙ్కమ్పి పఞ్ఞాపేత్వా అదంసు, సత్థా తస్మిం నిసీది. ఏకమన్తం నిసీదింసూతి సేసాని ఛత్తుపాహనాదీని భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దేథాతి వత్వా సయమ్పి భగవన్తం వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు.

సావత్థియా కోసలేసు చారికం పక్కమిస్సతీతిఆది సబ్బం మజ్ఝిమపదేసవసేనవ వుత్తం. కస్మా? నియతత్తా. భగవతో హి చారికాచరణమ్పి అరుణుట్ఠాపనమ్పి నియతం, మజ్ఝిమపదేసేయేవ చారికం చరతి, మజ్ఝిమదేసే అరుణం ఉట్ఠపేతీతి నియతత్తా మజ్ఝిమదేసవసేన వుత్తం. ఆసన్నే నో భగవా భవిస్సతీతి ఏత్థ న కేవలం ఆసన్నత్తాయేవ తేసం సోమనస్సం హోతి, అథ ఖో ‘‘ఇదాని దానం దాతుం గన్ధమాలాదీహి పూజం కాతుం ధమ్మం సోతుం పఞ్హం పుచ్ఛితుం లభిస్సామా’’తి తేసం సోమనస్సం హోతి.

తస్మాతిహ థపతయో సమ్బాధో ఘరావాసోతి థపతయో యస్మా తుమ్హాకం మయి దూరీభూతే అనప్పకం దోమనస్సం, ఆసన్నే అనప్పకం సోమనస్సం హోతి, తస్మాపి వేదితబ్బమేతం ‘‘సమ్బాధో ఘరావాసో’’తి. ఘరావాసస్స హి దోసేన తుమ్హాకం ఏవం హోతి. సచే పన ఘరావాసం పహాయ పబ్బజితా, అథ ఏవం వో మయా సద్ధింయేవ గచ్ఛన్తానఞ్చ ఆగచ్ఛన్తానఞ్చ తం న భవేయ్యాతి ఇమమత్థం దీపేన్తో ఏవమాహ. తత్థ సకిఞ్చనసపలిబోధట్ఠేన సమ్బాధతా వేదితబ్బా. మహావాసే వసన్తస్సపి హి సకిఞ్చనసపలిబోధట్ఠేన ఘరావాసో సమ్బాధోవ. రజాపథోతి రాగదోసమోహరజానం ఆపథో, ఆగమనట్ఠానన్తి అత్థో. అబ్భోకాసో పబ్బజ్జాతి పబ్బజ్జా పన అకిఞ్చనఅపలిబోధట్ఠేన అబ్భోకాసో. చతురతనికేపి హి గబ్భే ద్విన్నం భిక్ఖూనం పల్లఙ్కేన పల్లఙ్కం ఘటేత్వా నిసిన్నానమ్పి అకిఞ్చనఅపలిబోధట్ఠేన పబ్బజ్జా అబ్భోకాసో నామ హోతి. అలఞ్చ పన వో థపతయో అప్పమాదాయాతి ఏవం సమ్బాధే ఘరావాసే వసన్తానం తుమ్హాకం అప్పమాదమేవ కాతుం యుత్తన్తి అత్థో.

ఏకం పురతో ఏకం పచ్ఛతో నిసీదాపేమాతి తే కిర ద్వేపి జనా సబ్బాలఙ్కారపటిమణ్డితేసు ద్వీసు నాగేసు తా ఇత్థియో ఏవం నిసీదాపేత్వా రఞ్ఞో నాగం మజ్ఝే కత్వా ఉభోసు పస్సేసు గచ్ఛన్తి, తస్మా ఏవమాహంసు. నాగోపి రక్ఖితబ్బోతి యథా కిఞ్చి విసేవితం న కరోతి, ఏవం రక్ఖితబ్బో హోతి. తాపి భగినియోతి యథా పమాదం నాపజ్జన్తి, ఏవం రక్ఖితబ్బా హోన్తి. అత్తాపీతి సితహసితకథితవిపేక్ఖితాదీని అకరోన్తేహి అత్తాపి రక్ఖితబ్బో హోతి. (తేహి తథా కరోన్తేహి న అత్తాపి రక్ఖితబ్బో హోతి). తథా కరోన్తో హి ‘‘సామిదుబ్భో ఏసో’’తి నిగ్గహేతబ్బో హోతి. తస్మాతిహ థపతయోతి యస్మా తుమ్హే రాజా నిచ్చం రాజభణ్డం పటిచ్ఛాపేతి, తస్మాపి సమ్బాధో ఘరావాసో రజాపథో. యస్మా పన పంసుకూలికభిక్ఖుం ఏవం పటిచ్ఛాపేన్తో నత్థి, తస్మా అబ్భోకాసో పబ్బజ్జా. ఏవం సబ్బత్థాపి అలఞ్చ పన వో థపతయో అప్పమాదాయ అప్పమాదమేవ కరోథాతి దస్సేతి.

ముత్తచాగోతి విస్సట్ఠచాగో. పయతపాణీతి ఆగతాగతానం దానత్థాయ ధోతహత్థో. వోస్సగ్గరతోతి వోస్సగ్గసఙ్ఖాతే చాగే రతో. యాచయోగోతి యాచితబ్బకయుత్తో. దానసంవిభాగరతోతి దానేన చేవ అప్పమత్తకమ్పి కిఞ్చి లద్ధా తతోపి సంవిభాగే రతో. అప్పటివిభత్తన్తి ‘‘ఇదం అమ్హాకం భవిస్సతి, ఇదం భిక్ఖూన’’న్తి ఏవం అకతవిభాగం, సబ్బం దాతబ్బమేవ హుత్వా ఠితన్తి అత్థో.