౩. పఠమరూపారామసుత్తవణ్ణనా

౧౩౬. తతియే రూపసమ్ముదితాతి రూపే సమ్ముదితా పమోదితా. దుక్ఖాతి దుక్ఖితా. సుఖోతి నిబ్బానసుఖేన సుఖితో. కేవలాతి సకలా. యావతత్థీతి వుచ్చతీతి యత్తకా అత్థీతి వుచ్చతి. ఏతే వోతి ఏత్థ వో-కారో నిపాతమత్తం. పచ్చనీకమిదం హోతి, సబ్బలోకేన పస్సతన్తి యం ఇదం పస్సన్తానం పణ్డితానం దస్సనం, తం సబ్బలోకేన పచ్చనీకం హోతి విరుద్ధం. లోకో హి పఞ్చక్ఖన్ధే నిచ్చా సుఖా అత్తా సుభాతి మఞ్ఞతి, పణ్డితా అనిచ్చా దుక్ఖా అనత్తా అసుభాతి. సుఖతో ఆహూతి సుఖన్తి కథేన్తి. సుఖతో విదూతి సుఖన్తి జానన్తి. సబ్బమేతం నిబ్బానమేవ సన్ధాయ వుత్తం.

సమ్మూళ్హేత్థాతి ఏత్థ నిబ్బానే సమ్మూళ్హా. అవిద్దసూతి బాలా. సబ్బేపి హి ఛన్నవుతిపాసణ్డినో ‘‘నిబ్బానం పాపుణిస్సామా’’తి సఞ్ఞినో హోన్తి, తే పన ‘‘నిబ్బానం నామ ఇద’’న్తిపి న జానన్తి. నివుతానన్తి కిలేసనీవరణేన నివుతానం పరియోనద్ధానం. అన్ధకారో అపస్సతన్తి అపస్సన్తానం అన్ధకారో హోతి. కిం తం ఏవం హోతి? నిబ్బానం వా నిబ్బానదస్సనం వా అపస్సన్తానఞ్హి బాలానం నిబ్బానమ్పి నిబ్బానదస్సనమ్పి కాళమేఘఅవచ్ఛాదితం వియ చన్దమణ్డలం కటాహేన పటికుజ్జితపత్తో వియ చ నిచ్చకాలం తమో చేవ అన్ధకారో చ సమ్పజ్జతి.

సతఞ్చ వివటం హోతి, ఆలోకో పస్సతామివాతి సతఞ్చ సప్పురిసానం పఞ్ఞాదస్సనేన పస్సన్తానం నిబ్బానం ఆలోకో వియ వివటం హోతి. సన్తికే న విజానన్తి, మగా ధమ్మస్స అకోవిదాతి యం అత్తనో సరీరే కేసే వా లోమాదీసు వా అఞ్ఞతరకోట్ఠాసం పరిచ్ఛిన్దిత్వా అనన్తరమేవ అధిగన్తబ్బతో అత్తనో వా ఖన్ధానం నిరోధమగ్గతో సన్తికే నిబ్బానం. తం ఏవం సన్తికే సమానమ్పి మగ్గభూతా జనా మగ్గామగ్గధమ్మస్స చతుసచ్చధమ్మస్స వా అకోవిదా న జానన్తి.

మారధేయ్యానుపన్నేహీతి తేభూమకవట్టం మారస్స నివాసట్ఠానం అనుపన్నేహి. కో ను అఞ్ఞత్ర అరియేభీతి ఠపేత్వా అరియే కో ను అఞ్ఞో నిబ్బానపదం జానితుం అరహతి. సమ్మదఞ్ఞాయ పరినిబ్బన్తీతి అరహత్తపఞ్ఞాయ సమ్మా జానిత్వా అనన్తరమేవ అనాసవా హుత్వా కిలేసపరినిబ్బానేన పరినిబ్బన్తి. అథ వా సమ్మదఞ్ఞాయ అనాసవా హుత్వా అన్తే ఖన్ధపరినిబ్బానేన పరినిబ్బాయన్తి.