౭. ఆణిసుత్తవణ్ణనా

౨౨౯. సత్తమే దసారహానన్తి ఏవంనామకానం ఖత్తియానం. తే కిర సతతో దసభాగం గణ్హింసు, తస్మా ‘‘దసారహా’’తి పఞ్ఞాయింసు. ఆనకోతి ఏవంలద్ధనామో ముదిఙ్గో. హిమవన్తే కిర మహాకుళీరదహో అహోసి. తత్థ మహన్తో కుళీరో ఓతిణ్ణోతిణ్ణం హత్థిం ఖాదతి. అథ హత్థీ ఉపద్దుతా ఏకం కరేణుం సక్కరింసు ‘‘ఇమిస్సా పుత్తం నిస్సాయ అమ్హాకం సోత్థి భవిస్సతీ’’తి. సాపి మహేసక్ఖం పుత్తం విజాయి. తే తమ్పి సక్కరింసు. సో వుద్ధిప్పత్తో మాతరం పుచ్ఛి, ‘‘కస్మా మం ఏతే సక్కరోన్తీ’’తి? సా తం పవత్తిమాచిక్ఖి. సో ‘‘కిం మయ్హం కుళీరో పహోతి? ఏథ గచ్ఛామా’’తి మహాహత్థిపరివారో తత్థ గన్త్వా పఠమమేవ ఓతరి. కుళీరో ఉదకసద్దేనేవ ఆగన్త్వా తం అగ్గహేసి. మహన్తో కుళీరస్స అళో, సో తం ఇతో వా ఏత్తో వా చాలేతుం అసక్కోన్తో ముఖే సోణ్డం పక్ఖిపిత్వా విరవి. హత్థినో ‘‘యంనిస్సాయ మయం ‘సోత్థి భవిస్సతీ’తి అమఞ్ఞిమ్హా, సో పఠమతరం గహితో’’తి తతో తతో పలాయింసు.

అథస్స మాతా అవిదూరే ఠత్వా ‘‘మయం థలనాగా, తుమ్హే ఉదకనాగా నామ, నాగేహి నాగో న విహేఠేతబ్బో’’తి కుళీరం పియవచనేన వత్వా ఇమం గాథమాహ –

‘‘యే కుళీరా సముద్దస్మిం, గఙ్గాయ యమునాయ చ;

తేసం త్వం వారిజో సేట్ఠో, ముఞ్చ రోదన్తియా పజ’’న్తి.

మాతుగామసద్దో నామ పురిసే ఖోభేత్వా తిట్ఠతి, తస్మా సో గహణం సిథిలమకాసి. హత్థిపోతో వేగేన ఉభో పాదే ఉక్ఖిపిత్వా తం పిట్ఠియం అక్కమి. సహ అక్కమనా పిట్ఠి మత్తికభాజనం వియ భిజ్జి. అథ నం దన్తేహి విజ్ఝిత్వా ఉక్ఖిపిత్వా థలే ఛడ్డేత్వా తుట్ఠరవం రవి. అథ నం హత్థీ ఇతో చితో చ ఆగన్త్వా మద్దింసు. తస్స ఏకో అళో పటిక్కమిత్వా పతి, తం సక్కో దేవరాజా గహేత్వా గతో.

ఇతరో పన అళో వాతాతపేన సుక్ఖిత్వా పక్కలాఖారసవణ్ణో అహోసి, సో దేవే వుట్ఠే ఉదకోఘేన వుయ్హన్తో దసభాతికానం రాజూనం ఉపరిసోతే జాలం పసారాపేత్వా గఙ్గాయ కీళన్తానం ఆగన్త్వా జాలే లగ్గి. తే కీళాపరియోసానే జాలమ్హి ఉక్ఖిపియమానే తం దిస్వా పుచ్ఛింసు ‘‘కిం ఏత’’న్తి? ‘‘కుళీరఅళో సామీ’’తి. ‘‘న సక్కా ఏస ఆభరణత్థాయ ఉపనేతుం, పరియోనన్ధాపేత్వా భేరిం కరిస్సామా’’తి? పరియోనన్ధాపేత్వా పహరింసు. సద్దో ద్వాదసయోజనం నగరం అవత్థరి. తతో ఆహంసు – ‘‘న సక్కా ఇదం దివసే దివసే వాదేతుం, ఛణదివసత్థాయ మఙ్గలభేరీ హోతూ’’తి మఙ్గలభేరిం అకంసు. తస్మిం వాదితే మహాజనో అన్హాయిత్వా అపిళన్ధిత్వా హత్థియానాదీని ఆరుయ్హ సీఘం సన్నిపతన్తి. ఇతి మహాజనం పక్కోసిత్వా వియ ఆనేతీతి ఆనకో త్వేవస్స నామం అహోసి.

అఞ్ఞం ఆణిం ఓదహింసూతి అఞ్ఞం సువణ్ణరజతాదిమయం ఆణిం ఘటయింసు. ఆణిసఙ్ఘాటోవ అవసిస్సీతి సువణ్ణాదిమయానం ఆణీనం సఙ్ఘాటమత్తమేవ అవసేసం అహోసి. అథస్స ద్వాదసయోజనప్పమాణో సద్దో అన్తోసాలాయమ్పి దుక్ఖేన సుయ్యిత్థ.

గమ్భీరాతి పాళివసేన గమ్భీరా సల్లసుత్తసదిసా. గమ్భీరత్థాతి అత్థవసేన గమ్భీరా మహావేదల్లసుత్తసదిసా (మ. ని. ౧.౪౪౯ ఆదయో). లోకుత్తరాతి లోకుత్తరఅత్థదీపకా. సుఞ్ఞతప్పటిసంయుత్తాతి సత్తసుఞ్ఞతధమ్మమత్తమేవ పకాసకా సంఖిత్తసంయుత్తసదిసా. ఉగ్గహేతబ్బం పరియాపుణితబ్బన్తి ఉగ్గహేతబ్బే చ పరియాపుణితబ్బే చ. కవికతాతి కవీహి కతా. ఇతరం తస్సేవ వేవచనం. చిత్తక్ఖరాతి విచిత్రఅక్ఖరా. ఇతరం తస్సేవ వేవచనం. బాహిరకాతి సాసనతో బహిభూతా. సావకభాసితాతి తేసం తేసం సావకేహి భాసితా. సుస్సూసిస్సన్తీతి అక్ఖరచిత్తతాయ చేవ సవనసమ్పత్తియా చ అత్తమనా హుత్వా సామణేరదహరభిక్ఖుమాతుగామమహాగహపతికాదయో ‘‘ఏస ధమ్మకథికో’’తి సన్నిపతిత్వా సోతుకామా భవిస్సన్తి. తస్మాతి యస్మా తథాగతభాసితా సుత్తన్తా అనుగ్గయ్హమానా అన్తరధాయన్తి, తస్మా. సత్తమం.