౨. అభిసమయసంయుత్తం

౧. నఖసిఖాసుత్తవణ్ణనా

౭౪. అభిసమయసంయుత్తస్స పఠమే నఖసిఖాయన్తి మంసట్ఠానేన విముత్తే నఖగ్గే. నఖసిఖా చ నామ లోకియానం మహతీపి హోతి, సత్థు పన రత్తుప్పలపత్తకోటి వియ సుఖుమా. కథం పనేత్థ పంసు పతిట్ఠితోతి? అధిట్ఠానబలేన. భగవతా హి అత్థం ఞాపేతుకామేన అధిట్ఠానబలేన తత్థ పతిట్ఠాపితో. సతిమం కలన్తి మహాపథవియా పంసుం సతకోట్ఠాసే కత్వా తతో ఏకకోట్ఠాసం. పరతోపి ఏసేవ నయో. అభిసమేతావినోతి పఞ్ఞాయ అరియసచ్చాని అభిసమేత్వా ఠితస్స. పురిమం దుక్ఖక్ఖన్ధం పరిక్ఖీణం పరియాదిణ్ణం ఉపనిధాయాతి ఏతదేవ బహుతరం దుక్ఖం, యదిదం పరిక్ఖీణన్తి ఏవం పఠమం వుత్తం దుక్ఖక్ఖన్ధం ఉపనిధాయ, ఞాణేన తం తస్స సన్తికే ఠపేత్వా ఉపపరిక్ఖియమానేతి అత్థో. కతమం పనేత్థ పురిమదుక్ఖం నామ? యం పరిక్ఖీణం. కతమం పన పరిక్ఖీణం? యం పఠమమగ్గస్స అభావితత్తా ఉప్పజ్జేయ్య. కతమం పన ఉపనిధాయ? యం సత్తసు అత్తభావేసు అపాయే అట్ఠమఞ్చ పటిసన్ధిం ఆదిం కత్వా యత్థ కత్థచి ఉప్పజ్జేయ్య, సబ్బం తం పరిక్ఖీణన్తి వేదితబ్బం. సత్తక్ఖత్తున్తి సత్త వారే, సత్తసు అత్తభావేసూతి అత్థో. పరమతాతి ఇదమస్స పరం పమాణన్తి దస్సేతి. మహత్థియోతి మహతో అత్థస్స నిప్ఫాదకో. పఠమం.

౨. పోక్ఖరణీసుత్తవణ్ణనా

౭౫. దుతియే పోక్ఖరణీతి వాపీ. ఉబ్బేధేనాతి గమ్భీరతాయ. సమతిత్తికాతి ముఖవట్టిసమా. కాకపేయ్యాతి సక్కా హోతి తీరే ఠితేన కాకేన పకతియాపి ముఖతుణ్డికం ఓతారేత్వా పాతుం. దుతియం.

౩. సంభేజ్జఉదకసుత్తాదివణ్ణనా

౭౬-౭౭. తతియే యత్థిమాతి యస్మిం సమ్భిజ్జట్ఠానే ఇమా. సంసన్దన్తీతి సమాగన్త్వా సన్దన్తి. సమేన్తీతి సమాగచ్ఛన్తి. ద్వే వా తి వాతి ద్వే వా తీణి వా. ఉదకఫుసితానీతి ఉదకబిన్దూని. సంభేజ్జఉదకన్తి అఞ్ఞాహి నదీహి సద్ధిం సమ్భిన్నట్ఠానే ఉదకం. చతుత్థం ఉత్తానత్థమేవ. తతియచతుత్థాని.

౫. పథవీసుత్తాదివణ్ణనా

౭౮-౮౪. పఞ్చమే మహాపథవియాతి చక్కవాళబ్భన్తరాయ మహాపథవియా ఉద్ధరిత్వా. కోలట్ఠిమత్తియోతి పదరట్ఠిపమాణా. గుళికాతి మత్తికగుళికా. ఉపనిక్ఖిపేయ్యాతి ఏకస్మిం ఠానే ఠపేయ్య. ఛట్ఠాదీసు వుత్తనయేనేవ అత్థో వేదితబ్బో. పరియోసానే పన అఞ్ఞతిత్థియసమణబ్రాహ్మణపరిబ్బాజకానం అధిగమోతి బాహిరకానం సబ్బోపి గుణాధిగమో పఠమమగ్గేన అధిగతగుణానం సతభాగమ్పి సహస్సభాగమ్పి సతసహస్సభాగమ్పి న ఉపగచ్ఛతీతి. పఞ్చమాదీని.

అభిసమయసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.