౨. ఉపాదానసుత్తవణ్ణనా
౫౨. దుతియే ఉపాదానియేసూతి చతున్నం ఉపాదానానం పచ్చయేసు తేభూమకధమ్మేసు. అస్సాదానుపస్సినోతి అస్సాదం అనుపస్సన్తస్స. తత్రాతి తస్మిం అగ్గిక్ఖన్ధే. తదాహారోతి తంపచ్చయో. తదుపాదానోతి తస్సేవ వేవచనం. ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ అగ్గిక్ఖన్ధో వియ హి తయో భవా, తేభూమకవట్టన్తిపి ఏతదేవ, అగ్గిజగ్గకపురిసో వియ వట్టనిస్సితో బాలపుథుజ్జనో, సుక్ఖతిణగోమయాదిపక్ఖిపనం వియ అస్సాదానుపస్సినో పుథుజ్జనస్స తణ్హాదివసేన ఛహి ద్వారేహి కుసలాకుసలకమ్మకరణం. తిణగోమయాదీసు ఖీణేసు పునప్పునం తేసం పక్ఖిపనేన అగ్గిక్ఖన్ధస్స వడ్ఢనం వియ బాలపుథుజ్జనస్స ఉట్ఠాయ సముట్ఠాయ యథావుత్తకమ్మాయూహనేన అపరాపరం వట్టదుక్ఖనిబ్బత్తనం.
న కాలేన కాలం సుక్ఖాని చేవ తిణాని పక్ఖిపేయ్యాతి తఞ్హి కోచి అత్థకామో ఏవం వదేయ్య – ‘‘భో కస్మా ఉట్ఠాయ సముట్ఠాయ కలాపే బన్ధిత్వా సుక్ఖతిణకట్ఠానం పచ్ఛియఞ్చ పూరేత్వా సుక్ఖగోమయాని పక్ఖిపన్తో ఏతం అగ్గిం జాలేసి? అపి ను తే అత్థి ఇతోనిదానం కాచి వడ్ఢీతి? వంసాగతమేతం భో అమ్హాకం, ఇతోనిదానం పన మే అవడ్ఢియేవ, కుతో వడ్ఢి? అహఞ్హి ఇమం అగ్గిం జగ్గన్తో నేవ న్హాయితుం న భుఞ్జితుం న నిపజ్జితుం లభామీతి. తేన హి భో కిం తే ఇమినా నిరత్థకేన అగ్గిజాలనేన? ఏహి త్వం ఏతాని ఆభతాని తిణాదీని ఏత్థ నిక్ఖిప, తాని సయమేవ ఝాయిస్సన్తి, త్వం పన అసుకస్మిం ఠానే సీతోదకా పోక్ఖరణీ అత్థి, తత్థ న్హత్వా, మాలాగన్ధవిలేపనేహి అత్తానం మణ్డేత్వా సునివత్థో సుపారుతోవ పాదుకాహి నగరం పవిసిత్వా పాసాదవరమారుయ్హ వాతపానం వివరిత్వా మహావీథియం విరోచమానో నిసీద ఏకగ్గో సుఖసమప్పితో హుత్వా, తత్థ తే నిసిన్నస్స తిణాదీనం ఖయేన సయమేవ అయం అగ్గి అప్పణ్ణత్తిభావం గమిస్సతీ’’తి. సో తథా కరేయ్య. తథేవ చ తత్థ నిసిన్నస్స సో అగ్గి ఉపాదానక్ఖయేన అప్పణ్ణత్తిభావం గచ్ఛేయ్య. ఇదం సన్ధాయేతం ‘‘న కాలేన కాల’’న్తిఆది వుత్తం.
ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ పన ఇదం ఓపమ్మసంసన్దనం – చత్తాలీసాయ కట్ఠవాహానం జలమానో మహాఅగ్గిక్ఖన్ధో వియ హి తేభూమకవట్టం దట్ఠబ్బం, అగ్గిజగ్గనకపురిసో వియ వట్టసన్నిస్సితకో యోగావచరో, అత్థకామో పురిసో వియ సమ్మాసమ్బుద్ధో, తేన పురిసేన తస్స దిన్నఓవాదో వియ తథాగతేన ‘‘ఏహి త్వం, భిక్ఖు, తేభూమకధమ్మేసు నిబ్బిన్ద, ఏవం వట్టదుక్ఖా ముచ్చిస్ససీ’’తి తస్స తేభూమకధమ్మేసు కమ్మట్ఠానస్స కథితకాలో, తస్స పురిసస్స యథానుసిట్ఠం పటిపజ్జిత్వా పాసాదే నిసిన్నకాలో వియ యోగినో సుగతోవాదం సమ్పటిచ్ఛిత్వా సుఞ్ఞాగారం పవిట్ఠస్స తేభూమకధమ్మేసు విపస్సనం పట్ఠపేత్వా అనుక్కమేన యథానురూపం ఆహారసప్పాయాదిం లభిత్వా, ఏకాసనే నిసిన్నస్స అగ్గఫలే పతిట్ఠితకాలో, తస్స న్హానవిలేపనాదీహి సుధోతమణ్డితకాయత్తా తస్మిం నిసిన్నస్స ఏకగ్గసుఖసమప్పితకాలో వియ యోగినో అరియమగ్గపోక్ఖరణియం మగ్గఞాణోదకేన సున్హాతసుధోతకిలేసమలస్స హిరోత్తప్పసాటకే నివాసేత్వా సీలవిలేపనానులిత్తస్స అరహత్తమణ్డనేన అత్తభావం మణ్డేత్వా విముత్తిపుప్ఫదామం పిళన్ధిత్వా ఇద్ధిపాదపాదుకా ఆరుయ్హ నిబ్బాననగరం పవిసిత్వా ధమ్మపాసాదం ఆరుయ్హ సతిపట్ఠానమహావీథియం విరోచమానస్స నిబ్బానారమ్మణం ఫలసమాపత్తిం అప్పేత్వా నిసిన్నకాలో. తస్స పన పురిసస్స తస్మిం నిసిన్నస్స తిణాదీనం ఖయేన అగ్గిక్ఖన్ధస్స అప్పణ్ణత్తిగమనకాలో వియ ఖీణాసవస్స యావతాయుకం ఠత్వా ఉపాదిణ్ణకక్ఖన్ధభేదేన అనుపాదిసేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బుతస్స మహావట్టవూపసమో దట్ఠబ్బో. దుతియం.