౩. ఞాణవత్థుసుత్తవణ్ణనా

౩౩. తతియే తం సుణాథాతి తం ఞాణవత్థుదేసనం సుణాథ. ఞాణవత్థూనీతి చేత్థ ఞాణమేవ ఞాణవత్థూతి వేదితబ్బం. జరామరణే ఞాణన్తిఆదీసు చతూసు పఠమం సవనమయఞాణం సమ్మసనఞాణం పటివేధఞాణం పచ్చవేక్ఖణఞాణన్తి చతుబ్బిధం వట్టతి, తథా దుతియం. తతియం పన ఠపేత్వా సమ్మసనఞాణం తివిధమేవ హోతి, తథా చతుత్థం. లోకుత్తరధమ్మేసు హి సమ్మసనం నామ నత్థి. జాతియా ఞాణన్తిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. ఇమినా ధమ్మేనాతి ఇమినా చతుసచ్చధమ్మేన వా మగ్గఞాణధమ్మేన వా.

దిట్ఠేనాతిఆదీసు దిట్ఠేనాతి ఞాణచక్ఖునా దిట్ఠేన. విదితేనాతి పఞ్ఞాయ విదితేన. అకాలికేనాతి కిఞ్చి కాలం అనతిక్కమిత్వా పటివేధానన్తరంయేవ ఫలదాయకేన. పత్తేనాతి అధిగతేన. పరియోగాళ్హేనాతి పరియోగాహితేన పఞ్ఞాయ అనుపవిట్ఠేన. అతీతానాగతే నయం నేతీతి ‘‘యే ఖో కేచీ’’తిఆదినా నయేన అతీతే చ అనాగతే చ నయం నేతి. ఏత్థ చ న చతుసచ్చధమ్మేన వా మగ్గఞాణధమ్మేన వా సక్కా అతీతానాగతే నయం నేతుం, చతుసచ్చే పన మగ్గఞాణేన పటివిద్ధే పరతో పచ్చవేక్ఖణఞాణం నామ హోతి. తేన నయం నేతీతి వేదితబ్బా. అబ్భఞ్ఞంసూతి అభిఅఞ్ఞంసు జానింసు. సేయ్యథాపాహం, ఏతరహీతి యథా అహం ఏతరహి చతుసచ్చవసేన జానామి. అన్వయే ఞాణన్తి అనుఅయే ఞాణం, ధమ్మఞాణస్స అనుగమనే ఞాణం, పచ్చవేక్ఖణఞాణస్సేతం నామం. ధమ్మే ఞాణన్తి మగ్గఞాణం. ఇమస్మిం సుత్తే ఖీణాసవస్స సేక్ఖభూమి కథితా హోతి. తతియం.