౪. సమ్బహులసుత్తవణ్ణనా
౨౨౪. చతుత్థే సమ్బహులాతి బహూ సుత్తన్తికా ఆభిధమ్మికా వినయధరా చ. విహరన్తీతి సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా విహరన్తి. పక్కమింసూతి తే కిర తస్మిం జనపదే అఞ్ఞతరం గామం ఉపసఙ్కమన్తే దిస్వా మనుస్సా పసన్నచిత్తా ఆసనసాలాయ కోజవత్థరణాదీని పఞ్ఞాపేత్వా యాగుఖజ్జకాని దత్వా ఉపనిసీదింసు. మహాథేరో ఏకం ధమ్మకథికం ‘‘ధమ్మం కథేహీ’’తి ఆహ. సో చిత్తం ధమ్మకథం కథేసి. మనుస్సా పసీదిత్వా భోజనవేలాయం పణీతభోజనం అదంసు. మహాథేరో మనుఞ్ఞం భత్తానుమోదనమకాసి. మనుస్సా భియ్యోసోమత్తాయ పసన్నా ‘‘ఇధేవ, భన్తే, తేమాసం వసథా’’తి పటిఞ్ఞం కారేత్వా గమనాగమనసమ్పన్నే ఠానే సేనాసనాని కారేత్వా చతూహి పచ్చయేహి ఉపట్ఠహింసు. మహాథేరో వస్సూపనాయికదివసే భిక్ఖూ ఓవది – ‘‘ఆవుసో, తుమ్హేహి గరుకస్స సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహితం, బుద్ధపాతుభావో నామ దుల్లభో. మాసస్స అట్ఠ దివసే ధమ్మస్సవనం కత్వా గణసఙ్గణికం పహాయ అప్పమత్తా విహరథా’’తి. తే తతో పట్ఠాయ యుఞ్జన్తి ఘటేన్తి. కదాచి సబ్బరత్తికం ధమ్మస్సవనం కరోన్తి, కదాచి పఞ్హం విస్సజ్జేన్తి, కదాచి పధానం కరోన్తి. తేసం ధమ్మస్సవనదివసే ధమ్మం కథేన్తానంయేవ అరుణో ఉగ్గచ్ఛతి. పఞ్హావిస్సజ్జనదివసే బ్యత్తో భిక్ఖు పఞ్హం పుచ్ఛతి, పణ్డితో విస్సజ్జేతీతి పుచ్ఛనవిస్సజ్జనం కరోన్తానంయేవ. పధానదివసే సూరియత్థఙ్గమనే గణ్డిం పహరిత్వావ చఙ్కమం ఓతరిత్వా పధానం కరోన్తానంయేవ. తే ఏవం వస్సం వస్సిత్వా పవారేత్వా పక్కమింసు. తం సన్ధాయేతం వుత్తం. పరిదేవమానాతి ‘‘ఇదాని తథారూపం మధురం ధమ్మస్సవనం పఞ్హాకథనం కుతో లభిస్సామీ’’తిఆదీని వత్వా రోదమానా.
ఖాయతీతి పఞ్ఞాయతి ఉపట్ఠాతి. కో మేతి కహం ఇమే. వజ్జిభూమియాతి వజ్జిరట్ఠాభిముఖా గతా. మగా వియాతి యథా మగా తస్మిం తస్మిం పబ్బతపాదే వా వనసణ్డే వా విచరన్తా – ‘‘ఇదం అమ్హాకం మాతుసన్తకం పితుసన్తకం పవేణిఆగత’’న్తి అగహేత్వా, యత్థేవ నేసం గోచరఫాసుతా చ హోతి పరిపన్థాభావో చ, తత్థ విచరన్తి. ఏవం అనికేతా అగేహా భిక్ఖవోపి ‘‘అయం, ఆవుసో, అమ్హాకం ఆచరియుపజ్ఝాయానం సన్తకో పవేణిఆగతో’’తి అగహేత్వా యత్థేవ నేసం ఉతుసప్పాయం భోజనసప్పాయం పుగ్గలసప్పాయం సేనాసనసప్పాయం ధమ్మస్సవనసప్పాయఞ్చ సులభం హోతి, తత్థ విహరన్తి. చతుత్థం.