౩. దేవహితసుత్తవణ్ణనా

౧౯౯. తతియే వాతేహీతి ఉదరవాతేహి. భగవతో కిర ఛబ్బస్సాని దుక్కరకారికం కరోన్తస్స పసతముగ్గయూసాదీని ఆహారయతో దుబ్భోజనేన చేవ దుక్ఖసేయ్యాయ చ ఉదరవాతో కుప్పి. అపరభాగే సమ్బోధిం పత్వా పణీతభోజనం భుఞ్జన్తస్సాపి అన్తరన్తరా సో ఆబాధో అత్తానం దస్సేతియేవ. తం సన్ధాయేతం వుత్తం. ఉపట్ఠాకో హోతీతి పఠమబోధియం అనిబద్ధుపట్ఠాకకాలే ఉపట్ఠాకో హోతి. తస్మిం కిర కాలే సత్థుఅసీతిమహాథేరేసు ఉపట్ఠాకో అభూతపుబ్బో నామ నత్థి. నాగసమాలో ఉపవానో సునక్ఖత్తో చున్దో సమణుద్దేసో సాగతో బోధి మేఘియోతి ఇమే పన పాళియం ఆగతుపట్ఠాకా. ఇమస్మిం పన కాలే ఉపవానత్థేరో పాతోవ ఉట్ఠాయ పరివేణసమ్మజ్జనం దన్తకట్ఠదానం న్హానోదకపరియాదనం పత్తచీవరం గహేత్వా అనుగమనన్తి సబ్బం భగవతో ఉపట్ఠానమకాసి. ఉపసఙ్కమీతి పఠమబోధియం కిర వీసతి వస్సాని నిద్ధూమం అరఞ్ఞమేవ హోతి, భిక్ఖుసఙ్ఘస్స ఉదకతాపనమ్పి న భగవతా అనుఞ్ఞాతం. సో చ బ్రాహ్మణో ఉద్ధనపాళిం బన్ధాపేత్వా మహాచాటియో ఉద్ధనమారోపేత్వా ఉణ్హోదకం కారేత్వా, న్హానీయచుణ్ణాదీహి సద్ధిం తం విక్కిణన్తో జీవికం కప్పేతి. న్హాయితుకామా తత్థ గన్త్వా మూలం దత్వా న్హాయిత్వా గన్ధే విలిమ్పిత్వా మాలం పిళన్ధిత్వా పక్కమన్తి. తస్మా థేరో తత్థ ఉపసఙ్కమి.

కిం పత్థయానోతి కిం ఇచ్ఛన్తో. కిం ఏసన్తి కిం గవేసన్తో. పూజితో పూజనేయ్యానన్తి ఇదం థేరో దసబలస్స వణ్ణం కథేతుమారభి. గిలానభేసజ్జత్థం గతేన కిర గిలానస్స వణ్ణో కథేతబ్బోతి వత్తమేతం. వణ్ణం హి సుత్వా మనుస్సా సక్కచ్చం భేసజ్జం దాతబ్బం మఞ్ఞన్తి. సప్పాయభేసజ్జం లద్ధా గిలానో ఖిప్పమేవ వుట్ఠాతి. కథేన్తేన చ ఝానవిమోక్ఖసమాపత్తిమగ్గఫలాని ఆరబ్భ కథేతుం న వట్టతి. ‘‘సీలవా లజ్జీ కుక్కుచ్చకో బహుస్సుతో ఆగమధరో వంసానురక్ఖకో’’తి ఏవం పన ఆగమనీయపటిపదంయేవ కథేతుం వట్టతి. పూజనేయ్యానన్తి అసీతిమహాథేరా సదేవకేన లోకేన పూజేతబ్బాతి పూజనేయ్యా. తేయేవ సక్కాతబ్బాతి సక్కరేయ్యా. తేసంయేవ అపచితి కత్తబ్బాతి అపచేయ్యా. భగవా తేసం పూజితో సక్కతో అపచితో చ, ఇచ్చస్స తం గుణం పకాసేన్తో థేరో ఏవమాహ. హాతవేతి హరితుం.

ఫాణితస్స చ పుటన్తి మహన్తం నిచ్ఛారికం గుళపిణ్డం. సో కిర ‘‘కిం సమణస్స గోతమస్స అఫాసుక’’న్తి? పుచ్ఛిత్వా, ‘‘ఉదరవాతో’’తి సుత్వా, ‘‘తేన హి మయమేత్థ భేసజ్జం జానామ, ఇతో థోకేన ఉదకేన ఇదం ఫాణితం ఆలోళేత్వా న్హానపరియోసానే పాతుం దేథ, ఇతి ఉణ్హోదకేన బహి పరిసేదో భవిస్సతి, ఇమినా అన్తోతి ఏవం సమణస్స గోతమస్స ఫాసుకం భవిస్సతీ’’తి వత్వా థేరస్స పత్తే పక్ఖిపిత్వా అదాసి.

ఉపసఙ్కమీతి తస్మిం కిర ఆబాధే పటిప్పస్సద్ధే ‘‘దేవహితేన తథాగతస్స భేసజ్జం దిన్నం, తేనేవ రోగో వూపసన్తో, అహో దానం పరమదానం బ్రాహ్మణస్సా’’తి కథా విత్థారితా జాతా. తం సుత్వా కిత్తికామో బ్రాహ్మణో ‘‘ఏత్తకేనపి తావ మే అయం కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గతో’’తి సోమనస్సజాతో అత్తనా కతభావం జానాపేతుకామో తావతకేనేవ దసబలే విస్సాసం ఆపజ్జిత్వా ఉపసఙ్కమి.

దజ్జాతి దదేయ్య. కథం హి యజమానస్సాతి కేన కారణేన యజన్తస్స. ఇజ్ఝతీతి సమిజ్ఝతి మహప్ఫలో హోతి. యోవేదీతి యో అవేది అఞ్ఞాసి, విదితం పాకటమకాసి ‘‘యోవేతీ’’తిపి పాఠో, యో అవేతి జానాతీతి అత్థో. పస్సతీతి దిబ్బచక్ఖునా పస్సతి. జాతిక్ఖయన్తి అరహత్తం. అభిఞ్ఞావోసితోతి జానిత్వా వోసితో వోసానం కతకిచ్చతం పత్తో. ఏవం హి యజమానస్సాతి ఇమినా ఖీణాసవే యజనాకారేన యజన్తస్స. తతియం.