౧. తపోకమ్మసుత్తవణ్ణనా

౧౩౭. మారసంయుత్తస్స పఠమే ఉరువేలాయం విహరతీతి పటివిద్ధసబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణో ఉరువేలగామం ఉపనిస్సాయ విహరతి. పఠమాభిసమ్బుద్ధోతి అభిసమ్బుద్ధో హుత్వా పఠమం అన్తోసత్తాహస్మింయేవ. దుక్కరకారికాయాతి ఛబ్బస్సాని కతాయ దుక్కరకారికాయ. మారో పాపిమాతి అత్తనో విసయం అతిక్కమితుం పటిపన్నే సత్తే మారేతీతి మారో. పాపే నియోజేతి, సయం వా పాపే నియుత్తోతి పాపిమా. అఞ్ఞానిపిస్స కణ్హో, అధిపతి, వసవత్తీ, అన్తకో, నముచి, పమత్తబన్ధూతిఆదీని బహూని నామాని, ఇధ పన నామద్వయమేవ గహితం. ఉపసఙ్కమీతి – ‘‘అయం సమణో గోతమో ‘ముత్తోస్మీ’తి మఞ్ఞతి, అముత్తభావమస్స కథేస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా ఉపసఙ్కమి.

తపోకమ్మా అపక్కమ్మాతి తపోకమ్మతో అపక్కమిత్వా. అపరద్ధోతి ‘‘దూరే త్వం సుద్ధిమగ్గా’’తి వదతి. అమరం తపన్తి అమరతపం అమరభావత్థాయ కతం లూఖతపం, అత్తకిలమథానుయోగో. సబ్బానత్థావహం హోతీతి, ‘‘సబ్బం తపం మయ్హం అత్థావహం న భవతీ’’తి ఞత్వా. ఫియారిత్తంవ ధమ్మనీతి అరఞ్ఞే థలే ఫియారిత్తం వియ. ఇదం వుత్తం హోతి – యథా అరఞ్ఞే థలే నావం ఠపేత్వా భణ్డస్స పూరేత్వా మహాజనా అభిరూహిత్వా ఫియారిత్తం గహేత్వా సంకడ్ఢేయ్యుం చేవ ఉప్పీలేయ్యుం చ, సో మహాజనస్స వాయామో ఏకఙ్గులద్వఙ్గులమత్తమ్పి నావాయ గమనం అసాధేన్తో నిరత్థకో భవేయ్య న అనత్థావహో, ఏవమేవ అహం ‘సబ్బం అమరం తపం అనత్థావహం హోతీ’తి ఞత్వా విస్సజ్జేసిన్తి.

ఇదాని తం అమరం తపం పహాయ యేన మగ్గేన బుద్ధో జాతో, తం దస్సేన్తో సీలన్తిఆదిమాహ. తత్థ సీలన్తి వచనేన సమ్మావాచాకమ్మన్తాజీవా గహితా, సమాధినా సమ్మావాయామసతిసమాధయో, పఞ్ఞాయ సమ్మాదిట్ఠిసఙ్కప్పా. మగ్గం బోధాయ భావయన్తి ఇమం అట్ఠఙ్గికమేవ అరియమగ్గం బోధత్థాయ భావయన్తో. ఏత్థ చ బోధాయాతి మగ్గత్థాయ. యథా హి యాగుత్థాయ యాగుమేవ పచన్తి, పూవత్థాయ పూవమేవ పచన్తి, న అఞ్ఞం కిఞ్చి కరోన్తి, ఏవం మగ్గమేవ మగ్గత్థాయ భావేతి. తేనాహ ‘‘మగ్గం బోధాయ భావయ’’న్తి. పరమం సుద్ధిన్తి అరహత్తం. నిహతోతి త్వం మయా నిహతో పరాజితో. పఠమం.