౨. పఞ్చరాజసుత్తవణ్ణనా

౧౨౩. దుతియే రూపాతి నీలపీతాదిభేదం రూపారమ్మణం. కామానం అగ్గన్తి ఏతం కామానం ఉత్తమం సేట్ఠన్తి రూపగరుకో ఆహ. సేసేసుపి ఏసేవ నయో. యతోతి యదా. మనాపపరియన్తన్తి మనాపనిప్ఫత్తికం మనాపకోటికం. తత్థ ద్వే మనాపాని పుగ్గలమనాపం సమ్ముతిమనాపఞ్చ. పుగ్గలమనాపం నామ యం ఏకస్స పుగ్గలస్స ఇట్ఠం కన్తం హోతి, తదేవ అఞ్ఞస్స అనిట్ఠం అకన్తం. పచ్చన్తవాసీనఞ్హి గణ్డుప్పాదాపి ఇట్ఠా హోన్తి కన్తా మనాపా, మజ్ఝిమదేసవాసీనం అతిజేగుచ్ఛా. తేసఞ్చ మోరమంసాదీని ఇట్ఠాని హోన్తి, ఇతరేసం తాని అతిజేగుచ్ఛాని. ఇదం పుగ్గలమనాపం. ఇతరం సమ్ముతిమనాపం.

ఇట్ఠానిట్ఠారమ్మణం నామ లోకే పటివిభత్తం నత్థి, విభజిత్వా పన దస్సేతబ్బం. విభజన్తేన చ న అతిఇస్సరానం మహాసమ్మతమహాసుదస్సనధమ్మాసోకాదీనం వసేన విభజితబ్బం. తేసఞ్హి దిప్పకప్పమ్పి ఆరమ్మణం అమనాపం ఉపట్ఠాతి. అతిదుగ్గతానం దుల్లభన్నపానానం వసేనపి న విభజితబ్బం. తేసఞ్హి కణాజకభత్తసిత్థానిపి పూతిమంసస్స రసోపి అతిమధురో అమతసదిసో హోతి. మజ్ఝిమానం పన గణకమహామత్తసేట్ఠి కుటుమ్బికవాణిజాదీనం కాలేన ఇట్ఠం కాలేన అనిట్ఠం లభమానానం వసేన విభజితబ్బం. తఞ్చ పనేతం ఆరమ్మణం జవనం పరిచ్ఛిన్దితుం న సక్కోతి. జవనఞ్హి ఇట్ఠేపి రజ్జతి అనిట్ఠేపి, ఇట్ఠేపి దుస్సతి అనిట్ఠేపి. ఏకన్తతో పన విపాకచిత్తం ఇట్ఠానిట్ఠం పరిచ్ఛిన్దతి. కిఞ్చాపి హి మిచ్ఛాదిట్ఠికా బుద్ధం వా సఙ్ఘం వా మహాచేతియాదీని వా ఉళారాని ఆరమ్మణాని దిస్వా అక్ఖీని పిదహన్తి దోమనస్సం ఆపజ్జన్తి, ధమ్మసద్దం సుత్వా కణ్ణే థకేన్తి, చక్ఖువిఞ్ఞాణసోతవిఞ్ఞాణాని పన తేసం కుసలవిపాకానేవ హోన్తి. కిఞ్చాపి గూథసూకరాదయో గూథగన్ధం ఘాయిత్వా ఖాదితుం లభిస్సామాతి సోమనస్సజాతా హోన్తి, గూథదస్సనే పన నేసం చక్ఖువిఞ్ఞాణం, తస్స గన్ధఘాయనే ఘానవిఞ్ఞాణం, రససాయనే జివ్హావిఞ్ఞాణఞ్చ అకుసలవిపాకమేవ హోతి. భగవా పన పుగ్గలమనాపతం సన్ధాయ తే చ, మహారాజ, రూపాతిఆదిమాహ.

చన్దనఙ్గలికోతి ఇదం తస్స ఉపాసకస్స నామం. పటిభాతి మం భగవాతి భగవా మయ్హం ఏకం కారణం ఉపట్ఠాతి పఞ్ఞాయతి. తస్స తే పఞ్చ రాజానో ఆముత్తమణికుణ్డలే సజ్జితాయ ఆపానభూమియా నిసిన్నవసేనేవ మహతా రాజానుభావేన పరమేన ఇస్సరియవిభవేన ఆగన్త్వాపి దసబలస్స సన్తికే ఠితకాలతో పట్ఠాయ దివా పదీపే వియ ఉదకాభిసిత్తే అఙ్గారే వియ సూరియుట్ఠానే ఖజ్జోపనకే వియ చ హతప్పభే హతసోభే తం తథాగతఞ్చ తేహి సతగుణేన సహస్సగుణేన విరోచమానం దిస్వా, ‘‘మహన్తా వత భో బుద్ధా నామా’’తి పటిభానం ఉదపాది. తస్మా ఏవమాహ.

కోకనదన్తి పదుమస్సేవేతం వేవచనం. పాతోతి కాలస్సేవ. సియాతి భవేయ్య. అవీతగన్ధన్తి అవిగతగన్ధం. అఙ్గీరసన్తి సమ్మాసమ్బుద్ధం. భగవతో హి అఙ్గతో రస్మియో నిక్ఖమన్తి, తస్మా అఙ్గీరసోతి వుచ్చతి. యథా కోకనదసఙ్ఖాతం పదుమం పాతోవ ఫుల్లం అవీతగన్ధం సియా, ఏవమేవ భగవన్తం అఙ్గీరసం తపన్తం ఆదిచ్చమివ అన్తలిక్ఖే విరోచమానం పస్సాతి అయమేత్థ సఙ్ఖేపత్థో. భగవన్తం అచ్ఛాదేసీతి భగవతో అదాసీతి అత్థో. లోకవోహారతో పనేత్థ ఈదిసం వచనం హోతి. సో కిర ఉపాసకో – ‘‘ఏతే తథాగతస్స గుణేసు పసీదిత్వా మయ్హం పఞ్చ ఉత్తరాసఙ్గే దేన్తి, అహమ్పి తే భగవతోవ దస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా అదాసి. దుతియం.