౩. దోణపాకసుత్తవణ్ణనా
౧౨౪. తతియే దోణపాకకురన్తి దోణపాకం కురం, దోణస్స తణ్డులానం పక్కభత్తం తదూపియఞ్చ సూపబ్యఞ్జనం భుఞ్జతీతి అత్థో. భుత్తావీతి పుబ్బే భత్తసమ్మదం వినోదేత్వా ముహుత్తం విస్సమిత్వా బుద్ధుపట్ఠానం గచ్ఛతి, తందివసం పన భుఞ్జన్తోవ దసబలం సరిత్వా హత్థే ధోవిత్వా అగమాసి. మహస్సాసీతి తస్స గచ్ఛతో బలవా భత్తపరీళాహో ఉదపాది, తస్మా మహన్తేహి అస్సాసేహి అస్ససతి, గత్తతోపిస్స సేదబిన్దూని ముచ్చన్తి, తమేనం ఉభోసు పస్సేసు ఠత్వా యమకతాలవణ్టేహి బీజన్తి, బుద్ధగారవేన పన నిపజ్జితుం న ఉస్సహతీతి ఇదం సన్ధాయ ‘‘మహస్సాసీ’’తి వుత్తం. ఇమం గాథం అభాసీతి, రాజా భోజనే అమత్తఞ్ఞుతాయ కిలమతి, ఫాసు విహారం దానిస్స కరిస్సామీతి చిన్తేత్వా అభాసి. మనుజస్సాతి సత్తస్స. కహాపణసతన్తి పాతరాసే పణ్ణాసం సాయమాసే పణ్ణాసన్తి ఏవం కహాపణసతం. పరియాపుణిత్వాతి రఞ్ఞా సద్ధిం థోకం గన్త్వా ‘‘ఇమం మఙ్గలఅసిం కస్స దమ్మి, మహారాజా’’తి? అసుకస్స నామ దేహీతి సో తం అసిం దత్వా దసబలస్స సన్తికం ఆగమ్మ వన్దిత్వా ఠితకోవ ‘‘గాథం వదథ, భో గోతమా’’తి వత్వా భగవతా వుత్తం పరియాపుణిత్వాతి అత్థో.
భత్తాభిహారే సుదం భాసతీతి కథం భాసతి? భగవతా అనుసిట్ఠినియామేన. భగవా హి నం ఏవం అనుసాసి – ‘‘మాణవ, ఇమం గాథం నటో వియ పత్తపత్తట్ఠానే మా అవచ, రఞ్ఞో భుఞ్జనట్ఠానే ఠత్వా పఠమపిణ్డాదీసుపి అవత్వా వోసానపిణ్డే గహితే వదేయ్యాసి, రాజా సుత్వావ భత్తపిణ్డం ఛడ్డేస్సతి. అథ రఞ్ఞో హత్థేసు ధోతేసు పాతిం అపనేత్వా సిత్థాని గణేత్వా తదుపియం బ్యఞ్జనం ఞత్వా పునదివసే తావతకే తణ్డులే హారేయ్యాసి, పాతరాసే చ వత్వా సాయమాసే మా వదేయ్యాసీ’’తి. సో సాధూతి పటిస్సుణిత్వా తందివసం రఞ్ఞో పాతరాసం భుత్వా గతత్తా సాయమాసే భగవతో అనుసిట్ఠినియామేన గాథం అభాసి. రాజా దసబలస్స వచనం సరిత్వా భత్తపిణ్డం పాతియంయేవ ఛడ్డేసి. రఞ్ఞో హత్థేసు ధోతేసు పాతిం అపనేత్వా సిత్థాని గణేత్వా తదుపియం బ్యఞ్జనం ఞత్వా పునదివసే తత్తకే తణ్డులే హరింసు.
నాళికోదనపరమతాయ సణ్ఠాసీతి సో కిర మాణవో దివసే దివసే తథాగతస్స సన్తికం గచ్ఛతి, దసబలస్స విస్సాసికో అహోసి. అథ నం ఏకదివసం పుచ్ఛి ‘‘రాజా కిత్తకం భుఞ్జతీ’’తి? సో ‘‘నాళికోదన’’న్తి ఆహ. వట్టిస్సతి ఏత్తావతా పురిసభాగో ఏస, ఇతో పట్ఠాయ గాథం మా వదీతి. ఇతి రాజా తత్థేవ సణ్ఠాసి. దిట్ఠధమ్మికేన చేవ అత్థేన సమ్పరాయికేన చాతి ఏత్థ సల్లిఖితసరీరతా దిట్ఠధమ్మికత్థో నామ, సీలం సమ్పరాయికత్థో. భోజనే మత్తఞ్ఞుతా హి సీలఙ్గం నామ హోతీతి. తతియం.