౧౦. దుతియఅపుత్తకసుత్తవణ్ణనా

౧౩౧. దసమే పిణ్డపాతేన పటిపాదేసీతి పిణ్డపాతేన సద్ధిం సంయోజేసి, పిణ్డపాతం అదాసీతి అత్థో. పక్కామీతి కేనచిదేవ రాజుపట్ఠానాదినా కిచ్చేన గతో. పచ్ఛా విప్పటిసారీ అహోసీతి సో కిర అఞ్ఞేసుపి దివసేసు తం పచ్చేకసమ్బుద్ధం పస్సతి, దాతుం పనస్స చిత్తం న ఉప్పజ్జతి. తస్మిం పన దివసే అయం పదుమవతిదేవియా తతియపుత్తో తగ్గరసిఖీ పచ్చేకబుద్ధో గన్ధమాదనపబ్బతే ఫలసమాపత్తిసుఖేన వీతినామేత్వా పుబ్బణ్హసమయే వుట్ఠాయ అనోతత్తదహే ముఖం ధోవిత్వా మనోసిలాతలే నివాసేత్వా కాయబన్ధనం బన్ధిత్వా పత్తచీవరమాదాయ అభిఞ్ఞాపాదకం చతుత్థజ్ఝానం సమాపజ్జిత్వా ఇద్ధియా వేహాసం అబ్భుగ్గన్త్వా నగరద్వారే ఓరుయ్హ చీవరం పారుపిత్వా పత్తమాదాయ నగరవాసీనం ఘరద్వారేసు సహస్సభణ్డికం ఠపేన్తో వియ పాసాదికేహి అభిక్కన్తాదీహి అనుపుబ్బేన సేట్ఠినో ఘరద్వారం సమ్పత్తో. తందివసఞ్చ సేట్ఠి పాతోవ ఉట్ఠాయ పణీతభోజనం భుఞ్జిత్వా, ఘరద్వారకోట్ఠకే ఆసనం పఞ్ఞాపేత్వా, దన్తన్తరాని సోధేన్తో నిసిన్నో హోతి. సో పచ్చేకబుద్ధం దిస్వా, తందివసం పాతో భుత్వా నిసిన్నత్తా దానచిత్తం ఉప్పాదేత్వా, భరియం పక్కోసాపేత్వా, ‘‘ఇమస్స సమణస్స పిణ్డపాతం దేహీ’’తి వత్వా పక్కామి.

సేట్ఠిభరియా చిన్తేసి – ‘‘మయా ఏత్తకేన కాలేన ఇమస్స ‘దేథా’తి వచనం న సుతపుబ్బం, దాపేన్తోపి చ అజ్జ న యస్స వా తస్స వా దాపేతి, వీతరాగదోసమోహస్స వన్తకిలేసస్స ఓహితభారస్స పచ్చేకబుద్ధస్స దాపేతి, యం వా తం వా అదత్వా పణీతం పిణ్డపాతం దస్సామీ’’తి, ఘరా నిక్ఖమ్మ పచ్చేకబుద్ధం పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దిత్వా పత్తం ఆదాయ అన్తోనివేసనే పఞ్ఞత్తాసనే నిసీదాపేత్వా సుపరిసుద్ధేహి సాలితణ్డులేహి భత్తం సమ్పాదేత్వా తదనురూపం ఖాదనీయం బ్యఞ్జనం సుపేయ్యఞ్చ సల్లక్ఖేత్వా పత్తం పూరేత్వా బహి గన్ధేహి సమలఙ్కరిత్వా పచ్చేకబుద్ధస్స హత్థేసు పతిట్ఠపేత్వా వన్ది. పచ్చేకబుద్ధో – ‘‘అఞ్ఞేసమ్పి పచ్చేకబుద్ధానం సఙ్గహం కరిస్సామీ’’తి అపరిభుఞ్జిత్వావ అనుమోదనం కత్వా పక్కామి. సోపి ఖో సేట్ఠి బాహిరతో ఆగచ్ఛన్తో పచ్చేకబుద్ధం దిస్వా మయం ‘‘తుమ్హాకం పిణ్డపాతం దేథా’’తి వత్వా పక్కన్తా, అపి వో లద్ధోతి? ఆమ, సేట్ఠి లద్ధోతి. ‘‘పస్సామీ’’తి గీవం ఉక్ఖిపిత్వా ఓలోకేసి. అథస్స పిణ్డపాతగన్ధో ఉట్ఠహిత్వా నాసాపుటం పహరి. సో చిత్తం సంయమేతుం అసక్కోన్తో పచ్ఛా విప్పటిసారీ ఆహోసీతి.

వరమేతన్తిఆది విప్పటిసారస్స ఉప్పన్నాకారదస్సనం. భాతు చ పన ఏకపుత్తకం సాపతేయ్యస్స కారణా జీవితా వోరోపేసీతి తదా కిరస్స అవిభత్తేయేవ కుటుమ్బే మాతాపితరో చ జేట్ఠభాతా చ కాలమకంసు. సో భాతుజాయాయ సద్ధింయేవ సంవాసం కప్పేసి. భాతు పనస్స ఏకో పుత్తో హోతి, తం వీథియా కీళన్తం మనుస్సా వదన్తి – ‘‘అయం దాసో అయం దాసీ ఇదం యానం ఇదం ధనం తవ సన్తక’’న్తి. సో తేసం కథం గహేత్వా – ‘‘అయం దాసో మయ్హం సన్తక’’న్తిఆదీని కథేతి.

అథస్స చూళపితా చిన్తేసి – ‘‘అయం దారకో ఇదానేవ ఏవం కథేసి, మహల్లకకాలే కుటుమ్బం మజ్ఝే భిన్దాపేయ్య, ఇదానేవస్స కత్తబ్బం కరిస్సామీ’’తి ఏకదివసం వాసిం ఆదాయ – ‘‘ఏహి పుత్త, అరఞ్ఞం గచ్ఛామా’’తి తం అరఞ్ఞం నేత్వా విరవన్తం విరవన్తం మారేత్వా ఆవాటే పక్ఖిపిత్వా పంసునా పటిచ్ఛాదేసి. ఇదం సన్ధాయేతం వుత్తం. సత్తక్ఖత్తున్తి సత్తవారే. పుబ్బపచ్ఛిమచేతనావసేన చేత్థ అత్థో వేదితబ్బో. ఏకపిణ్డపాతదానస్మిఞ్హి ఏకావ చేతనా ద్వే పటిసన్ధియో న దేతి, పుబ్బపచ్ఛిమచేతనాహి పనేస సత్తక్ఖత్తుం సగ్గే, సత్తక్ఖత్తుం సేట్ఠికులే నిబ్బత్తో. పురాణన్తి పచ్చేకసమ్బుద్ధస్స దిన్నపిణ్డపాతచేతనాకమ్మం.

పరిగ్గహన్తి పరిగ్గహితవత్థు. అనుజీవినోతి ఏకం మహాకులం నిస్సాయ పణ్ణాసమ్పి సట్ఠిపి కులాని జీవన్తి, తే మనుస్సే సన్ధాయేతం వుత్తం. సబ్బం నాదాయ గన్తబ్బన్తి సబ్బమేతం న ఆదియిత్వా గన్తబ్బం. సబ్బం నిక్ఖిప్పగామినన్తి సబ్బమేతం నిక్ఖిప్పసభావం, పరిచ్చజితబ్బసభావమేవాతి అత్థో. దసమం.

దుతియో వగ్గో.